Politiek

Saoedi's verklaren VS de totale olieoorlog

Michaël Niewold • 29 december 2015 14:13 @michaelniewold

Beeld © AFP

Saoedi-Arabië gaat bezuinigen, voor het eerst in lange tijd. Het doel: het vernietigen van de Amerikaanse schalieproducenten. De gevolgen van dat beleid gaan verder dan een goedkope tank benzine aan de Nederlandse pomp.

De olieprijs daalt al maanden, tot grote vreugde van consumenten die glimlachend de tank van hun heilige koe volgooien. Maar voor oliebedrijven is het slecht nieuws, hun voorraden worden minder waard. En voor landen die voor hun inkomsten van olie afhankelijk zijn is de lage prijs ook slecht nieuws.

De belangrijkste speler op het oliefront is Saoedi-Arabië . Hun besluit om te gaan bezuinigen is een hele belangrijke stap, zegt RTL Z-beurscommentator Hans de Geus. "Hiermee verklaren de Saoedi's de totale oorlog aan de schalieproducenten in de VS", vertelt hij. Zij leggen zich dus neer bij een lage olieprijs om zo veel mogelijk productiecapaciteit in de VS kapot te maken én kapot te houden. De lage olieprijs is 'a fact of life' geworden in Saoedi-Arabië, waar ze zich op aanpassen.

'Veelzeggende beslissing'
De beslissing om te gaan bezuinigen is veelzeggend, zegt analist Sijbren de Jong van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies (HCSS). "Heel lang werd er gezegd dat landen als Venezuela, Algerije en Libië veel last hadden van de lage olieprijs, maar landen als Koeweit en Saoedi-Arabië  minder, vanwege hun grote financiële reserves." De Saoedi's zitten nog op een reserve van zo'n 640 miljard dollar, maar geven al jaren te veel uit aan sociale voorzieningen. Volgens een recent rapport van het IMF zijn ze er binnen vijf jaar doorheen, als ze in dit tempo blijven doorgaan.

Thumbnail

Dat is ook te wijten aan de oorlog in Jemen, waar Saoedi-Arabië in een proxy-conflict verwikkeld is met Iran. Het is een vrij zinloze oorlog, duidt de Jong, alleen bedoeld om de invloed van sjiieten in te dammen, maar al die bombardementen kosten veel geld, nog los gezien van het gigantische humanitaire drama.

Thumbnail

'Broos sociaal contract'
Voorlopig zal de olieprijs ook nog wel laag blijven; energieagentschap IEA verwacht dat de prijs misschien in 2020 weer op 80 dollar per vat ligt, maar waarschuwt ook dat de prijs wel eens langer laag kan blijven. En dan wordt het toch echt vervelend voor de Saoedi's, zegt De Jong. Dat ze de subsidies op brandstof aanpakken is dan ook een goed initiatief, want het kost de Saoedische schatkist veel geld, aldus De Jong. "Maar ze moeten uitkijken hoe snel ze dat doen. Want dat is een van de belangrijkste onderdelen van het broze sociale contract dat de overheid met haar bevolking heeft", legt hij uit. "De vraag is wanneer mensen hierover gaan morren."

En als de bevolking gaat morren, kan dat leiden tot sociale onrust in het land. Saoedi-Arabië heeft volgens De Jong op lange termijn alle ingrediënten voor een opstand zoals in rest van Midden-Oosten in huis: hoge jeugdwerkloosheid, hele jonge en snelgroeiende hoogopgeleide bevolking.

Thumbnail

"Als de economie niet diversifieert dan wordt het moeilijk om banen voor hen te vinden", legt hij de vinger op de zere plek. "Het creëren van banen in de publieke sector kost nu geld, want er wordt niets geproduceerd. Het zijn vaak slechts ambtenaren op een ministerie die niet noodzakelijkerwijs de economie iets opleveren. Een soort breedte-investering dus, vergelijk het maar met het halen van Johnny Heitinga naar Ajax. Dat was een goede voetballer, maar de club heeft er nu niks aan."

'Gesubsidieerde vrede'
Dat de Arabische Lente aan het land voorbijging is grotendeels te danken aan de enorme oliewelvaart, beaamt ook De Geus: "De vrede in het land is een gesubsidieerde. Benzine kost bijna niks, je betaalt bijna geen belasting, scholen zijn gratis, net als stroom. En dat gaat allemaal veranderen", vertelt De Geus.

Toch staan de Saoedi's er in vergelijking met andere olielanden nog niet zo slecht voor, zegt De Jong: "De problemen zullen niet van vandaag op morgen komen. Maar ze zijn toch een beetje benauwd, want gaan tornen aan subsidies",  zegt hij. Maar dat is ook verstandig, wil je als land niet overgeleverd worden aan de grillen van de markt. "Dan word je op termijn een soort Venezuela", en dat raadt hij niemand aan.

Op het hoofdkantoor van Shell zal het bestuur in ieder geval erg zenuwachtig worden van deze stap, denkt De Geus. "Ze willen hun dividend op peil houden, maar dat zal nog lastig worden", vreest De Geus. Bekijk zijn uitleg hier:

Bron • RTL Z