Economie

Strengere kapitaaleisen voor Nederlandse banken door Basel 4

Sjors Rodenburg • 07 december 2017 19:09 @SjorsRodenburg

Strengere kapitaaleisen voor Nederlandse banken door Basel 4
Mario Draghi voor aanvang van de persconferentie. Beeld © Armando Babani/ANP

Na jaren van getouwtrek hebben centrale bankiers een compromis gesloten waardoor banken straks minder ruimte krijgen om hun kapitaaleisen zelf te berekenen. Gevolg van dit Basel 4-akkoord is dat Nederlandse banken vanaf 2027 flink hogere buffers moeten aanhouden.

ABN AMRO
26.83
0.86%

Dat maakte Mario Draghi vanmiddag bekend op een persconferentie op het hoofdkantoor van de Bank voor Internationale Betalingen (BIS) in het Zwitserse Basel. Naast president van de Europese Centrale Bank (ECB) is hij ook voorzitter van de Group of Central Bank Governors and Heads of Supervision (GHOS, zie kader), het hoogste orgaan dat zich bezighoudt met het opstellen van de zogenaamde Basel-regels.

Veel hypotheken

Net als nu mogen banken straks hun eigen risico's berekenen, nieuw is dat de uitkomst daarvan nooit lager mag liggen dan 72,5 procent van de kapitaalvereisten volgens de standaardbenaderingen. Draghi noemde dit percentage een 'compromis'. "Sommige landen wilden hogere eisen, andere weer lagere eisen", zei hij.

Met name Noord-Europese banken, Nederland voorop, pleitten voor een lagere 'vloer' van 70 procent. Dit komt door het relatief hoge aantal hypotheken dat zij hebben uitstaan. Amerikaanse geldverstrekkers echter zagen liever een vloer van tminstens 75%. Voor banken als ABN Amro, ING en Rabobank leidt het pakket naar verwachting tot een verhoging van de buffers. Deze extra kosten zullen worden doorberekend aan klanten.

Banken staan er goed voor

De Nederlandse banken zijn daar in 2015 al door de De Nederlandsche Bank (DNB) voor gewaarschuwd. Volgens de toezichthouder is de set eisen echter iets minder zwaar dan waar een paar jaar gelden van werd uitgegaan. Dit komt mede door een soort knip bij de risicobepaling van hypotheken, waarbij een deel van de lening minder zwaar weegt. Ook het feit dat de regeling pas in 2027 ingaat verzacht de pijn enigszins.

Volgens de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) staan Nederlandse banken er goed voor. Hierdoor zij ze goed in staat zijn om aan de verzwaarde kapitaalseisen voldoen, schrijft de lobbyclub op haar website.

Wat is Basel 4?

In reactie op de kredietcrisis van 2007 hebben toezichthouders van de 27 grootste economieën ter wereld, waaronder de Europese Unie, in 2010 bepaald dat financiële instellingen meer reserves aan moeten houden. Dit om toekomstige crises te verzachten en te voorkomen dat overheden opnieuw met miljarden belastinggeld hoeven te strooien.

Dit Basel 3-akkoord bestaat uit een pakket maatregelen. Zo moeten banken ten minste dertig dagen aan hun betalingsverplichtingen kunnen voldoen, moeten ze transparanter zijn over hun winsten en belastingen én mogen bankiers maximaal één jaarsalaris aan bonussen verdienen. Nederland wijkt hier echter vanaf door een bonusplafond van 20 procent.

Al snel bleek dat de centrale bankiers over het hoofd hadden gezien hoeveel vrijheid banken moeten krijgen bij het inschatten van risico's. Terwijl strenge landen als de VS pleitten voor een vloer tot wel 80 procent, probeerden Europese landen dit percentage juist naar beneden te praten. Vandaag kwam daar dus een compromis van 72,5 procent uit. Vanwege de impact staat dit akkoord bekend als Basel 4.

Waar komt die naam vandaan?

Basel is vernoemd naar de gelijknamige stad in Zwitserland. Hier staat het hoofdkantoor van de Bank for International Settlements (BIS), een soort centrale bank van centrale banken. Deze club van zestig centrale banken stelt al sinds de jaren dertig internationale financiële regels op. Lid zijn onder meer De Nederlandsche Bank (DNB) en de centrale banken van de eurozone (ECB), de Verenigde Staten (Fed), het Verenigd-Koninkrijk (Bank of England), China en India.

In verschillende comités worden internationale regels opgesteld. Het bekendste overlegorgaan is het Basel Comité, dat regels bepaalt voor bankentoezicht. Met 45 leden is deze club een kwart kleiner dan de BIS zelf. Het bestuur wordt voorgezeten door de president van de Duitse Bundesbank, Jens Weidmann. Ook DNB-topman Klaas Knot is lid, net als ECB-opperhoofd Mario Draghi, Fed-bazin Janet Yellen en de centrale bankpresidenten van China en India.

En de GHOS dan?

Het Basel Comité rapporteert direct aan de Group of Central Bank Governors and Heads of Supervision. Daarmee is dit het machtigste orgaan binnen de financiële wereld. De in nevelen gehulde groep wordt voorgezeten door ECB-baas Mario Draghi, maar wie er verder inzitten is onbekend. De BIS houdt geen ledenlijsten bij en ook een rondje googelen levert niets op.

Wat is er met Basel 1 en 2 gebeurd?

Basel 1 en 2 zijn de voorgangers van Basel 3 en 4. In het eerste pakket afspraken uit 1988 werd afgesproken dat banken tegen iedere uitgeleende 100 euro/dollar schuld een eigen vermogen van 8 euro/dollar moeten hebben staan. Basel 2 (2004) maakte het mogelijk om kapitaaleisen voor risico te bepalen op basis van een eigen modellen. Mede door het verkeerd inschatten van risico's raakte de wereld vanaf 2007 in een financiële crisis. Daarop kwamen strengere regels: Basel 3.

Bron • RTL Z / Sjors Rodenburg

Gerelateerde artikelen