Economie

Nederland binnen vier jaar mogelijk al afhankelijk van buitenlands gas

Michaël Niewold • 30 augustus 2017 14:43 @michaelniewold

Nederland binnen vier jaar mogelijk al afhankelijk van buitenlands gas
De Nord Stream-pijplijn de Duitse plaats Lubmin. Beeld © Getty Images

Omdat er minder gas opgepompt wordt in Groningen, is Nederland binnenkort afhankelijk van het importeren van gas, terwijl we juist decennia lang miljarden verdienden met de export van gas. En dat omslagpunt kan wel eens sneller zijn dan tot nu toe werd aangenomen.

Hoe snel we meer gas zullen importeren dan exporteren, hangt af van meerdere factoren, schrijven onderzoekers van kennisinstituut TNO. Zij zijn daarbij uitgegaan van het gasverbruik in de toekomst uit de Nationale Energieverkenning 2016 van energiekennisinstituut ECN. 

Zij hebben vier scenario's opgesteld, waarin naar de volgende variabelen wordt gekeken:

  • Wordt er doorgepompt in Groningen of wordt de productie van 21,6 miljard kubieke meter gas vanaf 2020 met 2 miljard kubieke meter verminderd?
  • De productie van gas dat uit kleinere velden zoals op zee komt en Drenthe komt.
  • Worden nog niet ontgonnen gasvelden geëxploiteerd?

Het aantal jaren dat er nog genoeg gas is, zie je hieronder per scenario. In het meest verstrekkende scenario is er over vier jaar al buitenlands gas nodig. 

Een extra moeilijkheidsgraad waar nog een oplossing voor gevonden moet worden, is dat 95 procent van alle huishoudens in Nederland Gronings gas gebruikt, en dat is anders van samenstelling dan buitenlands gas. 

Omschakelen is duur

Om buitenlands gas te kunnen gebruiken, moeten huizen overschakelen op andere apparatuur of moet er stikstof aan het buitenlandse gas toegevoegd worden. Beide zijn 'kostbare' opties, schrijft TNO.

Dat geldt overigens alleen voor de korte termijn, op lange termijn zijn huishoudens verplicht buitenlands gas te kunnen gebruiken of alternatieve energiebronnen zoals een warmtepomp. Deze installatie haalt warmte uit lucht, bodem of grondwater en kan gebruikt worden om de cv-ketel te vervangen.

De overheid moet dus goed nadenken over de rol van gas in de energietransitie, aldus Lucia van Geuns, onderzoekster bij kennisinstituut TNO. "Voor de korte- en middellange termijn kunnen we niet zonder gas, want het wordt nog grootschalig gebruikt, met name laagcalorisch gas door huishoudens", legt zij uit. "En voordat daar een goed en duurzaam alternatief voor is uitgerold, zijn we wel een stukje verder."

Miljarden verdiend met Gronings gas

Nederland was sinds 1960 zelfvoorzienend voor gas, toen werd begonnen van het oppompen van gas in de provincie Groningen. Dat leverde zo'n 280 miljard euro op, die onder meer is uitgegeven aan infrastructuurprojecten zoals de Betuwelijn en de hogesnelheidslijn. "Dat we niet meer verdienen aan gas, maar het moeten importeren is iets waar we aan moeten wennen", aldus Van Geuns.

Dat er minder gas opgepompt gaat worden, komt vooral door de schade die de gaswinning in Groningen heeft veroorzaakt. Om erger te voorkomen, wil minister Kamp dat de NAM minder gas gaat oppompen. In april volgde Kamp een advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) om de gaswinning met 10 procent te verminderen

'Van leidend naar dienend'

Gas zal overigens niet snel helemaal verdwijnen. "Ook op de lange termijn is het mogelijk nodig, want zelfs met duurzame energie heb je als achtervang gas nodig om flexibel te blijven, voor als er geen wind- of zonne-energie wordt opgewekt", legt Van Geuns uit.

Wel verandert de rol van gas door de energietransitie: "Gas gaat van een leidende naar een dienende rol, maar hoe dat gaat uitrollen is de vraag. Daar zou de de overheid een sturend beleid op moeten voeren", zegt Van Geuns. 

Politiek vraagstuk

Wat ook nog een delicaat politiek vraagstuk gaat worden is waar Nederland het gas vandaan gaat halen. De opties zijn vrij helder, er liggen al pijpleidingen naar Noorwegen en Rusland voor gas van respectievelijk Statoil en Gazprom. Daarnaast is er de mogelijkheid om LNG te importeren. 


De Duitse bondskanselier Merkel en toenmalig Russisch president Medvedev nemen de Nord Streamgaspijpleiding officieel in gebruik in 2011, onder toeziend oog van premier Mark Rutte. (Foto: Getty Images)

Maar bij Russisch gas brengt dat een geopolitiek aspect met zich mee, omdat de Europese Unie juist minder afhankelijk wil worden van Russisch gas. Daarnaast speelt mee dat de relatie tussen Nederland en Rusland onder druk staat door de MH17 en die zal er volgens TNO niet beter op worden met een mogelijke rechtszaak. 

Of de gasprijs omhoog gaat, is niet te zeggen volgens TNO. De prijs van buitenlands gas wordt bepaald door (staats-)bedrijven. "De gasprijs komt steeds meer tot stand zoals de olieprijs. De markt bepaalt, dus het kan over vijf jaar duurder zijn", aldus Van Geuns. 

Nieuwe rol: doorvoerland met gasrotonde

​Al het buitenlandse gas biedt ook kansen. Nederlandse bedrijven, met staatsdeelneming Gasunie voorop, zetten volop in op het doorvoeren van gas. Nederland moet de 'gasrotonde van West-Europa' worden als doorgeefluik van gas uit Rusland en Noorwegen. De Gasunie is voor 9 procent aandeelhouder van de Nord Stream-gaspijpleiding.

Afgelopen weekend kondigde het Britse gasbedrijf BBL Company (voor 60 procent in handen van Gasunie) aan dat het onderzoekt of het mogelijk is om Brits gas naar Nederland te transporteren door een bestaande pijpleiding in de Noordzee, die nu wordt gebruikt voor transport richting Groot-Brittannië. Als er overschotten zijn aan de overkant van de Noordzee, kunnen die mogelijk op het Europese vasteland verkocht worden. 

Bron • RTL Z

Gerelateerde artikelen