Economie

Hoe werkt belastingparadijs Nederland?

Saskia van Huijgevoort • 16 oktober 2015 13:07 @Saskia_vanH

De Duitse krant Frankfurter Allgemeine Zeitung op basis van bronnen in Brussel dat de commissie de route 'ontoelaatbaar' vindt. Beeld © ANP

Het lijkt erop dat de Europese Commissie vindt dat een belastingdeal tussen Nederland en Starbucks neerkomt op ongeoorloofde staatssteun. Maar waar ging die deal eigenlijk over?

Sinds wanneer is de Europese Commissie met ónze belastingdeals bezig?
De Commissie doet al langer onderzoek naar belastingroutes die Nederland aan verschillende buitenlandse multinationals aanbiedt. De Europese Commissie bracht in 2014 een voorlopig rapport naar buiten over Starbucks waarin ze stelden dat het bedrijf waarschijnlijk ongeoorloofde staatssteun krijgt van Nederland. Dat is nogal een pittige beschuldiging, dus zijn ze dit jaar dieper in de in de zaak gedoken. 

Oke en wat is nu de beschuldiging?
Dat de afspraken met Starbucks illegaal zijn. Volgens de Commissie heeft de koffieketen vrijwel geen belasting betaald in Nederland. Aanstaande woensdag besluit de Commissie volgens verschillende internationale media dat de deal echt illegaal is. 

Wat gebeurt er als het gerucht klopt? 
Dan zou Starbucks wellicht een forse naheffing van de Nederlandse Belastingdienst kunnen krijgen. Europese wetgeving bepaalt dat in het geval van ongeoorloofde staatssteun er over een periode van maximaal tien jaar teruggevorderd kan worden. "Dat zullen we dan in dit geval ook gaan doen", zei minister Jeroen Dijsselbloem van Financiën vorig jaar. In een reactie aan RTL Z laat het ministerie weten Europese regels te zullen volgen, wat inhoudt dat bij vaststelling van ongeoorloofde staatssteun het betreffende land vordert bij bedrijf.
 

Maar ehh..Starbucks is toch niet Nederlands?
Nee, het bedrijf komt uit Amerika, maar heeft wel een aantal Nederlandse vennootschappen. Die heten Starbucks Coffee BV en Starbucks Manufacturing BV. Volgens de Nederlandse wet zijn zij fiscaal 'inwoner' van Nederland. In 2007 werkten er 143 mensen bij deze ondernemingen. In 2011 was dit aantal tot 176 gestegen (97 medewerkers bij Starbucks Coffee BV en 79 medewerkers bij Starbucks Manufacturing BV).

Hoe rijk is Starbucks?
In 2013 zette Starbucks wereldwijd 13,9 miljard dollar om, staat in het voorlopige rapport van de Commissie uit 2014. De twee Nederlandse vestigingen van het bedrijf zitten in een fiscale eenheid, die in 2011 zo'n 7 ton belasting afdroeg. In 2012 was dit bedrag tussen 600.000 en 1 miljoen euro. 

En hoe werkt zo'n belastingdeal?
De belastingconstructie zit wat ingewikkeld in elkaar, maar komt erop neer dat het bedrijf via dochterbedrijven in verschillende landen winsten en omzetten heen en weer sluist. Starbucks is een grote multinationale onderneming met dochtervennootschappen in allerlei landen. Die gaan transacties aan. In dit geval gaat het om Starbucks Zwitserland, die koffiebonen heeft ingekocht, legt Gerard Meussen, hoogleraar fiscaal recht aan de Radboud Universiteit uit.

En dan?
Deze Zwiterse bonen worden verkocht aan de Nederlandse vestiging, waar ze worden verwerkt in een branderij. Het product wordt daarna weer doorverkocht aan vennootschappen in andere landen. Hierbij gaat het dus niet om een transactie tussen bedrijven die niet bij het concern betrokken zijn, maar tussen gelieerde vennootschappen die onderling verbonden zijn met een gezamenlijke moedermaatschappij. De vraag is dus: wie maakt er winst en welk stukje hoort daarbij thuis in Nederland. 

Mag dat dan zomaar?
De Nederlandse fiscus heeft daarover afspraken gemaakt en dat is volledig in overeenstemming met de Europese regels. Sterker nog: dat is vrij gebruikelijk. De Europese Commissie vermoedde in 2014 dat ze daarin alleen veel te ver zijn gegaan. De Staat is Starbucks veel teveel tegemoet gekomen en heeft eigenlijk daarmee het bedrijf een soort belastingkorting gegeven. Als dat het geval is, geef je ongeoorloofde staatssteun.