Economie

Brexit, China, Trump? 'Watertekort is grootste risico wereldeconomie'

Paul le Clercq • 12 mei 2016 11:42 @Paul_le_Clercq

Beeld © AFP

Je kunt zo een lijstje maken met gebeurtenissen die een serieus risico vormen voor de wereldeconomie, maar geen één is zo gevaarlijk als een tekort aan water, zowel voor consumenten als voor de industrie.

Dat zegt Joe Quinlan van Bank of America Merrill Lynch. Iedereen denkt bij mogelijke gevaren voor de economie aan zaken als de groeivertraging in China, de stijgende schulden van opkomende landen, politieke instabiliteit in het Midden-Oosten en onrust in de Europese Unie. Maar dat is al op de beurs verdisconteerd, aldus Quinlan.

Volgens hem is geen enkele van bovenstaande risico's zo bedreigend voor de wereldeconomie als klimaatrisico's die samenhangen met watertekorten.

Economie kan niet zonder water

Door klimaatverandering zal volgens Quinlan de beschikbaarheid van water, zowel in de vorm van drinkwater als voor industrieel gebruik, dalen tot gevaarlijk lage niveaus. ''Zonder water kunnen economieën niet draaien.''

Quinlan verwijst naar een rapport van de Wereldbank, waarin staat dat binnen twintig jaar 1,6 miljard mensen te maken kunnen krijgen met een serieus tekort aan water. De vraag naar water zal juist mogelijk tot 2050 met de helft stijgen, terwijl de industrie misschien zelfs wel tussen de 50 en 70 procent meer water nodig heeft.

India

Specifiek noemt Quinlan India, nu de sterkst opkomende economie ter wereld. Het land lijdt onder een watercrisis die het gevolg is van klimaatverandering. Al twee jaar wordt India getroffen door droogte, die het leven van 300 miljoen mensen bedreigt.

Watervoorraden in India bevinden zich op het laagste niveau in decennia, waardoor boeren minder produceren en er minder elektriciteit wordt opgewekt. Ook fabrieken worden geraakt, ze draaien onder hun capaciteit.

'Ook de VS en China'

Vorig jaar waarschuwde het World Resources Institute (WRI) ook voor grote watertekorten. Het WRI waarschuwde dat droogte en watertekorten hoogstwaarschijnlijk hebben bijgedragen aan de burgeroorlog in Syrië.

Niet alleen landen in het Midden-Oosten, maar ook rijkere landen zoals de VS en China krijgen met watertekorten te maken.

'Kleine boeren extra geraakt'

Eddy Moors, buitengewoon hoogleraar in Water en klimaat aan de Vrije Universiteit Amsterdam en Hoofd Klimaatverandering & Adaptief Land & Waterbeheer aan Wageningen Universiteit, geeft desgevraagd aan dat de klimaatverandering niet voor alle regio's negatief uitpakt. Sommige landen kunnen door een warmer klimaat meer oogsten binnen halen.

Maar per saldo is het effect van klimaatverandering wereldwijd volgens hem negatief. Zo heb je in delen van India en in Afrika veel kleine boeren die direct voor hun levensonderhoud afhankelijk zijn van hun opbrengst. Grotere boeren zullen door de droogte minder kunnen exporteren, wat ook de economie raakt. 

Ook regio's die nu met het grondwater en het opslaan van oppervlaktewater nog net periodes van droogte kunnen doorkomen kunnen straks in de problemen komen. Dat geldt dan voor met name het noordoosten en zuidoosten van Afrika en het noordwestelijke en centrale deel van India, aldus Moors.

'Wateropslag is belangrijk'

Moors geeft aan dat droogte niet in de eerste plaats heeft te maken met regen, maar meer met in hoeverre het lukt om water op te slaan, zodat je in droge maanden ook water hebt. In India zijn ze daar de laatste decennia wat beter in geslaagd dan in Afrika.

Ook is het in India door de redelijk goed draaiende economie beter gelukt nieuwe technieken bij boeren te introduceren en een nieuwe economie te creëren, waardoor een deel van de bevolking een alternatief krijgt om van te leven.

Smeltende gletsjers

​Op de wat langere termijn kan het voor een land als India, maar ook voor China, negatief uitpakken als de gletsjers in het Himalayagebergte sneller smelten. Nu zijn die nog natuurlijke reservoirs, waardoor er in een groter deel van het jaar water beschikbaar is.

Bron • RTL Z