Economie

Van inkomen tot bierprijs: de jaren '10 in 10 grafieken

Pepijn Nagtzaam & Peter van Zadelhoff • 27 december 2019 16:27

Mark Rutte, toen net premier, bij de binnenhof-bbq in 2011. Beeld © ANP

Nog een paar dagen en dan zijn de jaren '10 echt voorbij. Een decennium dat diep in de crisis begon en waarin de economie uiteindelijk hard groeide. Dit is het afgelopen decennium in tien grafieken.

Tien jaar geleden was de populairste smartphone een Blackberry Bold. De Burj Khalifa in Dubai werd net geopend, op 4 januari 2010. Het was het jaar waarin het IMF en de Eurozone 110 miljard euro in Griekenland stopten. Het jaar waarin Instagram gelanceerd werd. 

Ingrijpender: in het begin van de jaren '10 zaten we nog middenin een wereldwijde financiële crisis, en hadden we te maken met de heftige gevolgen van een diepe recessie. Zo zijn we er sindsdien op voor- en achteruit gegaan in Nederland:

Als er iets enorm is gestegen, zijn het wel de huizenprijzen. Voor een nieuw huis moet je gemiddeld bijna een ton meer neerleggen dan aan het begin van dit decennium. In 2010 kostte de gemiddelde koopwoning volgens de NVM nog 223.200 euro. In het derde kwartaal van 2019 kwam die prijs uit op 313.000 euro. 

Wil je komend jaar een huis kopen? Dan heb je veel geld en veel geduld nodig. Afgelopen jaar zagen we voorzichtige tekenen van afkoeling op de huizenmarkt. De gemiddelde prijzen stegen wat minder hard dan voorheen. Maar laat je niet foppen: een dalend gemiddelde wijst nog niet op dalende huizenprijzen.

In deze markt duidt dat vaker op het feit dat de meest gewilde, en dus duurdere huizen 'op' zijn. Overgebleven kopers wijken dan uit naar omliggende, goedkopere gebieden.

De hoge huizenprijs is mede het gevolg van veel vraag en weinig aanbod. Er komen ook onvoldoende woningen bij. Dat is goed terug te zien in het aantal nieuwbouwhuizen. Voor dit laatste jaar van het decennium verslechtert het zelfs, als we kijken naar het aantal aangevraagde vergunningen

De bevolking blijft intussen doorgroeien, veel harder dan verwacht. En dus stijgt de vraag naar woningen. 

Wie de afgelopen tien jaar veel kilometers heeft gemaakt, heeft dat gevoeld in de portemonnee. Aan het begin van dit decennium kostte 50 liter Euro 95-benzine nog 73,5 euro, nu is dat 88,5 euro.

Dat tikt flink aan, want een Nederlandse personenauto rijdt ongeveer 13.000 kilometer per jaar. Dat is al jaren ongeveer hetzelfde. De afgelopen tien jaar blijft het aantal afgelegde kilometer ongeveer gelijk.

Liefhebbers van een avondje kroeg hebben ook gemerkt dat ze meer geld kwijt zijn. Voor een pilsje in de kroeg betaalde je in 2010 nog geen twee euro. In de afgelopen tien jaar kruipt de prijs langzaam maar zeker richting de drie euro. 

Dat komt doordat de inkoopprijs per liter flink is gestegen voor de horeca, met bijna 46 procent. Dat hoeft je als gast niet allemaal op te hoesten. Volgens Misset Horeca steeg de inkoopprijs vorig jaar met 3,7 procent, en ging de prijs van een pilsje met 3,3 procent omhoog. Voor 2019 kom je dan uit op 2,66 euro als gemiddelde prijs. Over het afgelopen decennium ben je ongeveer 35 procent meer gaan betalen per pilsje. 

Op naar de beurs dan! Want daar is nogal wat veranderd in de afgelopen tien jaar. De index heeft een lange weg naar boven gevolgd, van 343 punten begin 2010 tot aan boven de 600 nu. 

Voor beleggers is dit jaar meer dan prima geweest, want de AEX-ging met 23 procent omhoog. Beleggers hadden af en toe pittige maanden, maar het zag er beter uit dan de jaren nul. In het vorige decennium (2000-2009) halveerde de AEX namelijk. En dat terwijl rond de millenniumwisseling juist gouden jaren werden voorspeld waarin de AEX tot 6000 punten zou kunnen stijgen. Dat is niet gelukt.

Het kan je de laatste paar jaar niet ontgaan zijn: er is krapte op de arbeidsmarkt. Het aantal mensen dat geen werk heeft is laag, heel laag. Op het dieptepunt in 2014 zat 7,8 procent van de beroepsbevolking werkloos thuis. Toen zaten bijna 700.000 mensen zonder werk. 

Nu is dat beeld heel anders. Er zijn volgens de laatste cijfers ongeveer 319.000 mensen werkloos. Tegelijkertijd is er een recordaantal mensen aan het werk: bijna 9 miljoen mensen. 

Arbeidsdeelname - vast + flex + zzp

De jaren '10 werden gekenmerkt door een opmars van mensen die geen vast contract hebben. Er zijn wel weer iets meer mensen die vast werken, maar vanaf het begin van dit decennium werken steeds meer mensen met een flexibel contract of als zzp'er. 

Daar wil het kabinet iets aan doen. Flex moet vaster worden, vast moet flexibeler worden. Over een paar dagen, op 1 januari 2020, wordt daarom de wet Arbeidsmarkt in Balans ingevoerd. Wij zochten uit wat dat betekent voor werkenden. 

Pensioenleeftijd omhoog

Al die werkenden mogen ook langer door. De effectieve pensioenleeftijd is de afgelopen tien jaar flink gestegen, met bijna drie jaar. 

Nu gaan werkenden gemiddeld op 65-jarige leeftijd met pensioen, terwijl dat in 2009 nog 2,5 jaar eerder was. Je ontvangt AOW vanaf 66 jaar en 4 maanden. Over pensioenen spraken we deze zomer uitgebreid met minister Wouter Koolmees. 

Aantal gepensioneerden

Het aantal gepensioneerden stijgt intussen gestaag verder. Het aantal mensen dat met pensioen is, blijft voorlopig ook nog wel even stijgen. Nu zijn het er ruim drie miljoen, maar over pakweg 20 jaar zijn er zeker 5 miljoen ouderen.

Wat de gevolgen daarvan zijn voor de zorg, en de oplopende spanning tussen jong en oud, onderzocht presentatrice Frederieke Hegger in de serie 'De Bejaarden Komen'. 

Gemiddeld inkomen stijgt

Met al ons werk zijn we ook meer gaan verdienen. Gemiddeld steeg ons inkomen met iets meer dan 13 procent. Overigens is dat net iets meer dan de inflatie, de prijzen stegen over die periode met iets meer dan 10 procent.

Komend jaar zal het nettoloon nog iets gaan stijgen, voor de meeste werkenden. Allereerst gaan de algemene heffingskorting en de arbeidskorting omhoog. Deze beide kortingen worden verrekend met het bedrag waarover je belasting moet betalen. Daarnaast profiteren de hogere en middeninkomens ook van de overgang naar het tweeschijvenstelsel in de inkomstenbelasting. 

Bron • RTL Z