Economie

Sociale crisis in Frankrijk: dit is waarom er vandaag wordt gestaakt

Chris Koenis • 05 december 2019 06:20 @chriskoenis

De hervormingen van president Macron vallen niet allemaal in goede aarde. Beeld © AFP

Op veel plekken in Frankrijk wordt er vandaag gestaakt. De staking begon vanwege de grote onvrede over de pensioenhervorming van president Emmanuel Macron, maar is uitgegroeid tot iets veel groters, legt Frankrijk-correspondent Stefan de Vries uit. "Dit kan de grootste staking van deze eeuw worden."

1. Waarom staken de Fransen dit keer?

Het begon allemaal bij het nieuwe pensioenplan van Macron. Hij wil de ruim veertig bestaande pensioenstelsels, vervangen voor één nieuw stelsel. Veel Fransen vrezen dat zij hierdoor langer moeten doorwerken of dat de door hun opgebouwde pensioenpot wordt opgeslokt door andere groepen die niet zo hard hebben gespaard als zij.

Maar inmiddels is de onrust veel groter, zegt De Vries. "Het is uitgegroeid tot een soort algeheel protest tegen de huidige sociale omstandigheden in Frankrijk. Allerlei grieven komen naar boven, zoals de onvrede over president Macron, die door velen wordt gezien als de president van de rijken."

2. Wat moet er volgens de Fransen veranderen?

Het gaat met name om de slecht functionerende publieke diensten. Denk aan ziekenhuizen, postkantoren en scholen, maar bijvoorbeeld ook aan politiebureau's en gevangenissen die vaak in zeer slechte staat zijn.

De Vries: "Als je in Frankrijk rondloopt, is het op veel plekken een puinhoop. Het hangt met plakband aan elkaar en veel mensen hebben daar genoeg van. Zij betalen relatief veel belasting, maar krijgen er weinig voor terug. Ook vinden onder anderen onderwijzers dat zij te weinig verdienen." 

Bovendien is de werkloosheid met 8,4 procent relatief hoog. Bij Franse jongeren ligt dat cijfer zelfs boven de 20 procent.

3. Wie staken er dan allemaal?

Nou, dat is nog een behoorlijk rijtje. Het waren eerst alleen de belangrijkste bonden bij de Franse Spoorwegen (SNCF). Maar hun plan is als een olievlek verspreid naar andere sectoren.

"Een groot deel van Frankrijk ligt plat", zegt de Vries. "Meer dan de heft van alle scholen gaat dicht. Ook wordt er gestaakt bij ziekenhuizen, luchtvaartmaatschappijen, afvalbedrijven, energiebedrijven, advocatenkantoren, autofabrikanten en bij de politie en brandweer", somt hij op.

4. Wat gaan wij er in Nederland van merken?

Mensen die vandaag of ergens de komende dagen richting Frankrijk reizen, moeten ernstig rekening houden met vertragingen of annuleringen.

Zo zijn er honderden, vooral binnenlandse vluchten geannuleerd bij onder meer Air France en Easyjet. Intercontinentale vluchten gaan vooralsnog wel gewoon door.

Ook de internationale treinen Thalys en Eurostar verwachten veel hinder. Zo rijdt een op de drie Thalys-treinen van Amsterdam naar Parijs vandaag niet en worden er vooral tussen Brussel en Parijs veel ritten geschrapt.

5. Hoe zien de komende weken eruit?

De vrees is dat de staking doorzet tot oud en nieuw. De Vries: "Dit kan de grootste staking van deze eeuw worden. Er worden vergelijkingen gemaakt met 1995, toen er ook massaal gestaakt werd tegen de pensioenhervormingen van premier Alain Juppé, die later zijn plan introk."

Moet Macron zich dus zorgen maken volgens hem? "Een Franse president kan niet vallen, maar hij is wel behoorlijk beschadigd door de gele hesjes en zijn hervormingsagenda waar niets van terecht is gekomen. Het probleem voor heel Frankrijk is dat er vanwege de hogere levensverwachting écht hervormd zal moeten worden. Er komt mogelijk een crisis aan en Frankrijk is daar niet klaar voor. Er is geen buffer."

Bron • RTL Z / Chris Koenis