Economie

Grote onzekerheid door handelsdeal VS-Mexico, 5 vragen

Chris Koenis • 28 augustus 2018 16:19 @chriskoenis

Donald Trump na zijn gesprek met de Mexicaanse president Enrique Peña Nieto. Beeld © EPA

Met veel bombarie luidde de Amerikaanse president Donald Trump gisteren het einde in van de Noord-Amerikaanse Vrijhandelsovereenkomst (NAFTA). Door nieuwe afspraken met Mexico zou het handelsverdrag uit 1994 de prullenbak in kunnen. Ondertussen leidt het voorlopige akkoord tussen de twee landen vooral tot heel veel vragen.

1. Waarom wil Trump NAFTA het verdrag zo graag vervangen?

Volgens Trump is NAFTA het slechtste handelsverdrag ooit. Hoewel er door het verdrag veel import- en exporttarieven tussen de VS, Canada en Mexico zijn verdwenen en er daardoor meer onderlinge handel wordt gedreven, pakt dat volgens Trump met name voor de VS nadelig uit.

Juist door NAFTA zou het handelstekort met Mexico zijn toegenomen. Vorig jaar importeerde de VS voor ruim 70 miljard dollar (59,7 miljard euro) meer uit Mexico dan het exporteerde naar dat land, dit jaar staat de teller na 6 maanden al op 38 miljard dollar. Ook met Canada heeft de VS een handelstekort: die liep op van 11 miljar dollar in 2016 naar 17 miljard dollar vorig jaar.

2. Wat verandert er concreet door dit akkoord met Mexico?

De VS en Mexico zijn het in ieder geval eens geworden over de belangrijkste knelpunten tussen beide landen. Denk daarbij vooral aan de oneigheid op het gebied van auto's, staal en aluminium, intellectueel eigendom, landbouw en digitale producten zoals e-books, video's, muziek en software, meldt The Wall Street Journal.

Zo moet volgens de nieuwe overeenkomst 75 procent van de productie van auto's in Noord-Amerika plaatsvinden om in aanmerking te komen voor een tariefvrije behandeling. Nu is dat nog 62,5 procent.

Ook moet 40 tot 45 procent van de autoproductie uitgevoerd worden door fabrieksarbeiders die minimaal 16 dollar per uur betaald krijgen. Dat zou het aantrekkelijker maken voor bedrijven om de productie in eigen land te houden, een vurige wens van Trump binnen zijn 'America First'-beleid.

3. Kan de regering Trump dit zo maar besluiten?

Dit lijkt toch wel het grootste obstakel te zijn. Het is namelijk niet zo dat een Amerikaanse president op eigen houtje een handelsakkoord kan sluiten met andere landen. Het vervangen of zelf helemaal opzeggen van NAFTA kan niet zonder instemming van het Amerikaanse Congres, legt ING-econoom Timme Spakman uit.

"Het is daarmee nog lang niet zeker dat deze deal overeind blijft", zegt Spakman tegen RTL Z. "Tegen de tijd dat het Amerikaanse Congres hierover zal besluiten zijn de Republikeinen mogelijk hun meerderheid in het Huis van Afgevaardigden kwijt en bovendien lijken de Republikeinen er niet op uit om een handelsakkoord te sluiten zonder Canada."

Naar verwachting maakt de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Robert Lighthizer uiterlijk op 31 augustus alle details van de nieuwe overeenkomst bekend. Dan heeft het Congres vervolgens nog 90 dagen om te oordelen over het al dan niet doorgaan van de deal.

4. Canada is onderdeel van NAFTA. Willen de Canadezen ook meedoen met een nieuwe deal?

De regering Trump geeft Canada tot vrijdag om net als bij Mexico de belangrijkste plooien glad te strijden. Volgens de Amerikaanse minister van Financiën Steven Mnuchin gaat dat lukken, zei hij tegen nieuwszender CNBC. Zo niet, dan verandert het trilaterale akkoord in een bilateraal akkoord en keren dus de handelstarieven tussen de VS en Canada terug.

Aan de andere kant lijken ook de Canadezen bereid tot aanpassingen, verwacht Spakman. "Canada is welwillend om verder te onderhandelen over een nieuw NAFTA-akkoord. Maar, de Canadese president Trudeau heeft afgelopen donderdag gesteld niet in te zullen stemmen met een slecht NAFTA-akkoord", zegt hij.  

Kortom, Canada staat relatief sterk in de onderhandelingen. Zeker gezien de haast die Trump heeft met het oog op de naderende Amerikaanse congresverkiezingen op 6 november en het eerder genoemde handelsoverschot met de Amerikanen, waardoor een terugkeer van de tarieven duurder uitpakt voor de VS dan voor Canada.

5. Tot slot: veel bedrijven doen zaken in deze drie landen. Zijn zij blij met de deal tussen de VS en Mexico?

Zoals hierboven geschetst levert het ogenschijnlijke afschaffen van NAFTA veel onzekerheid op. Daar hebben juist deze bedrijven het meeste last van: zij weten bijvoorbeeld niet of ze grote investeringen moeten doen en kunnen door het ontbreken van alle details over toekomstige tarieven niet weten wat hun inkomsten en opbrengsten zijn.

Dus tenzij ook Canada en de Amerika snel een nieuwe handelsovereenkomst sluiten, weet niemand echt waar hij of zij aan toe is.

Bron • RTL Z / Chris Koenis