Buitenland

NAVO-top op z'n kop gezet: maar werkt de Trumpstrategie wel?

Pepijn Nagtzaam • 12 juli 2018 18:33 @pepijnnagtzaam

NAVO-top op z'n kop gezet: maar werkt de Trumpstrategie wel?
Trump tijdens de persconferentie vlak voor zijn vertrek. Beeld © ANP

Als een olifant door de porseleinkast raasde president Donald Trump de afgelopen dagen over de NAVO-top. Vlak voor hij vertrok zorgde hij voor een schok en leek het er even op dat hij gedreigd zou hebben uit de NAVO te stappen, tien minuten later prees hij de lidstaten, de onderlinge relatie en zichzelf.

Eind goed, al goed. Trump stapt niet uit de NAVO. Wel zorgde hij ervoor dat de leiders in spoedberaad bij elkaar moesten komen. Uiteindelijk zei hij dat het in dit geval 'niet nodig' zou zijn om eruit te stappen en dat de lidstaten hem dankbaar zijn. Volgens de meeste leiders is er geen sprake geweest van dreiging om daadwerkelijk uit de NAVO te stappen.

Volgens Trump heeft hij de 28 andere lidstaten zover gekregen dat ze hun defensie-uitgaven sneller verhogen om bij de afgesproken norm te komen. Dat houdt in dat landen minimaal 2 procent van hun bbp uitgeven aan defensie. De afspraak was dat alle landen in 2024 of uiterlijk in 2030 op dat niveau zouden zitten.

Nu gaat dat sneller, zei Trump op een persconferentie. Hij verwacht dat er 33 miljard dollar meer uitgegeven zal worden. Dat moet ook, denkt hij, want op dit moment is het 'erg oneerlijk' en steunt West-Europa veel te veel op de Verenigde Staten.

'Winst voor de televisiekijker'

Maar heeft Trump nou echt iets bereikt? Het ligt eraan, denkt verslaggever Fons Lambie, maar zeker als je kijkt naar de Amerikaanse televisiekijker. "Met zijn stijl heeft hij de top op zijn kop gezet. De manier waarop hij uiteindelijk zijn persconferentie geeft is alleen voor de Amerikaanse kiezers."

"Die verhoging van de budgetten was allang afgesproken", zegt Lambie. "Maar zoals Rutte het zegt: hij heeft het urgenter gemaakt voor de overheden in Europa. Er zullen geen landen zijn die nu overwegen om niet meer geld uit te trekken."

Kijk ook: Spanning op NAVO-top, heeft Trump gelijk en moet Europa meer betalen? 

Trump heeft absoluut een goed punt als het gaat om de defensiebudgetten, vindt  geopolitiek analist Andy Langenkamp van ECR Research. Veel NAVO-landen halen de afgesproken 2 procent niet, de Verenigde Staten zelf zitten op 3,6 procent van het bbp. "Dat hij kritiek heeft, dat is volledig terecht. Maar het is maar de vraag of het bondgenootschap versterkt wordt door deze opstelling. Er komt eerder meer druk op te staan."

Dat merkte Lambie, die de top volgt voor RTL Nieuws, vandaag ook. "Het is nog nooit voorgekomen dat er überhaupt gespeculeerd werd over een eventueel vertrek van zo'n grote NAVO-partner. De NAVO is niets meer dan een afspraak dat we samenwerken. Als een van de partijen zou zeggen: we stoppen ermee, dan hebben we een serieuze crisis. Zover is het niet gekomen."  

'It's the art of the deal' 

Is het gedrag van Trump verrassend? Niet echt, vindt Langenkamp. "Hij roept al tijden dat de defensie-uitgaven omhoog moeten. Wat je hier ziet is zijn stokpaardje, de art of the deal. Hij gaat er hard in, denkt dan dat hij alles eruit haalt. Het past wel binnen zijn presidentschap", zegt Langenkamp.

Of het verstandig is, is een tweede. "NAVO-toppen zijn doorgaans niet zo spectaculair, dus hij weet dat dit de Trump-show is. Het zorgt voor mooie koppen, het lijkt alsof hij veel bereikt. Maar als je continu zo'n insteek kies, iets roept, dreigt en dan weer iets anders roept, dan vraag ik me af hoelang dat goed gaat met andere landen", aldus Langenkamp.

Niet zo heel lang meer, vreest analist Rob de Wijk, oprichter van HCSS. "Trump is weg en de NAVO bestaat nog, dus dat valt wel mee. Maar het is vrij krankzinnig. Op deze manier kan je geen bondgenootschappen bij elkaar houden", zegt hij stellig.

'Zo ga je niet met andere mensen om' 

"De president wordt straks gewoon niet meer serieus genomen", denkt hij. "Het begint tegen hem te werken. Terwijl er al veel was om tevreden mee te zijn: er kwam al meer geld, er is samenwerking in Afghanistan, er start een nieuwe Irak-missie en de commandostructuur van de NAVO wijzigt. De Amerikanen hadden alles wat ze willen al."

De Wijk wijst erop dat de Amerikaanse senaat een paar dagen terug nog met overweldigende meerderheid achter de NAVO is gaan staan. "Dat Trump dan in de zaal de boel opeens op scherp zet, en in de persconferentie later het heeft over een goede relatie, daar is men hier wel boos over", zegt De Wijk vanuit Brussel. "Zo ga je niet met bondgenoten om."

Lees ook: Pedant Europa brengt vrede en veiligheid ernstig in gevaar, schrijft Roderick Veelo. 

Wat is de relatie tussen Trumps eis aan NAVO-landen en zijn 'Make America Great Again'-belofte?

Bron • RTL Z

Gerelateerde artikelen