Buitenland

Deze Nederlander werkt wél samen met Noord-Korea

Coen van de Ven • 12 augustus 2017 14:32 @CoenvdVen

Deze Nederlander werkt wél samen met Noord-Korea
Beeld © Koryo Group

Met het meest gesloten land ter wereld hebben maar weinig Nederlanders contact. Wie dat wel heeft kan rekenen op stevige kritiek. Mariëlle de Goede gelooft juist in uitwisseling, en reist elke paar maanden voor haar werk af naar het dictatoriale land.

De grenzen van Noord-Korea zitten potdicht. De weinige mensen die de strenge grenslijnen oversteken zijn voornamelijk Chinezen. Slechts vier- tot zesduizend westerse toeristen doen jaarlijkse hetzelfde.

"Het is belangrijk dat mensen ook bij een land als Noord-Korea over landsgrenzen heen kijken", zegt Mariëlle De Goede (26), projectleider culturele projecten en reizen bij Koryo Tours in Beijing, het eerste bedrijf dat in de jaren negentig toeristen naar Noord-Korea bracht.

Streng socialisme

Een vriendelijke uitstraling heeft het land op het eerste gezicht allerminst. Het stalinistisch socialisme is streng en bikkelhard: er zijn hongersnoden, executies en de enige die in comfort lijkt te leven is leider Kim Jong-un.


De skyline van Pyongyang. (Beeld: Koryo Tours)

Daar culturele evenementen organiseren of een groep toeristen in goede banen leiden is niet makkelijk. "Naar Noord-Korea reizen is goed mogelijk", zegt De Goede. "Maar als een van onze reizigers iets fout doet wordt de Koreaanse gids, die altijd meereist, daar op aangesproken. Dat is een grote verantwoordelijkheid."

Ethiek

Het is slechts een van de vele kopzorgen die je hebt als je werkt in Noord-Korea. De Goede onderzocht in haar masterscriptie de ethische kanten en drijfveren van mensen die dat doen en leverde dat een maand geleden in bij Universiteit van Leiden.

Zo’n kritisch zelfonderzoek was best nodig, vindt ze zelf. "Het kritisch onder de loep nemen van mijn eigen werkveld, gaf me de kans om te reflecteren op mijn eigen drijfveren. Nu kan ik bewuster achter mijn werk staan."

Als het op Noord-Korea aankomt zijn er grofweg twee scholen: zij die stellen dat elk bezoek een euro in de kas van een gruwelijk regime is. En idealisten die juist stellen dat je met uitwisseling bouwt aan beter inzicht in het land en haar bewoners.

Misverstanden

"Het grootste misverstand dat ik tegenkom is dat mensen het regime van Kim Jong-un gelijkstellen aan de mensen”, zegt De Goede. Noord-Koreanen worden in internationale media weggezet als een hersenloze menigte. “Dat is een te eenzijdig frame. We ontzeggen het land zo haar menselijkheid, terwijl het volk juist heel hartelijk is."

Dat ondervond De Goede al tijdens haar studiejaren in Beijing, waar ze bevriend raakte met Noord-Koreaanse medestudenten. "Daar realiseerde ik mij dat contact met mensen uit Noord-Korea juist heel belangrijk is." Het land werd al snel haar specialisatie. 


Mariëlle de Goede volksdansend op een plein in Noord-Korea.

Kritiek

Toch is er veel kritiek op bedrijven zoals Koryo Tours. Ze worden ervan beschuldigd een bijdrage te leveren aan staatspropaganda en worden useful idiots genoemd. Een ooit door Lenin bedacht label dat geplakt wordt op mensen die propaganda bedrijven voor een ander zonder dat zelf door te hebben.

Maar dat is echt te makkelijk, vindt De Goede. Je kunt Noord-Korea bezoeken niet vergelijken met mensen die naar de Sovjet-Unie reisden omdat ze in communisme geloofden. "Wij zoeken samenwerking maar doen dat juist heel kritisch."

Rodman

In haar onderzoek stipt ze ook vormen van engagement aan die veel lastiger te verdedigen zijn. Zoals het bezoek van de Amerikaanse basketballer Dennis Rodman. "Zo’n basketbal wedstrijd kan heel positief uitpakken. Maar dat hij een vriendschap is aangegaan met Kim Jong-un is heel dubieus en werkt contraproductief."


Kim Jong-un en Dennis Rodman zitten gebroederlijk naast elkaar. (Beeld: AFP)

"Ons doel is altijd om contact tussen de Koreanen en de buitenwereld te bevorderen, zonder steun te verlenen aan de politiek", zegt De Goede. "Wij zijn natuurlijk niet naïef: wij kunnen niet altijd volledig om de politiek heen, maar samenwerkingen moeten onder de streep altijd het ideaal van culturele uitwisseling dienen."

Filmfestival

Zo is ze betrokken bij de organisatie van het Pyongyang International Film Festival en de jaarlijkse marathon van Pyongyang, het grootste sportevenement van het jaar. Aan dat soort evenementen worden reizen gekoppeld waardoor westerlingen de evenementen kunnen bijwonen.


De marathon is voor veel Noord-Koreanen een zeldzaam moment waarop ze buitenlanders zien. (Beeld: Koryo Tours)

Leiders worden bij de opening geëerd en er is natuurlijk propaganda. "Door er toch te zijn zorgen we wel dat er films uit de hele wereld worden getoond." Voor Noord-Koreanen is dat uniek, anders krijgen ze dat soort films nooit te zien. 

"Daarnaast zorgen dit soort evenementen ervoor dat Koreanen samenwerken met buitenlanders, dan worden er constant ideeën en kennis uitgewisseld, dat is ook op zichzelf al heel waardevol."

Veiligheid

De lijnen tussen een reisbureau als Koryo Tours en de Britse ambassade in Pyongyang zijn kort. Zij houden het twaalfkoppige bedrijf constant op de hoogte van ontwikkelingen. "Als er iets verandert aan de veiligheidssituatie, horen we dat meteen."

De hoogopgelopen spanningen tussen het Amerika van Trump en Pyongyang hebben wel het aantal toeristen doen afnemen. "Door de travel ban voor Amerikanen en de angst voor wat er nu speelt zijn de boekingen met 20 procent teruggelopen."

Zelf zijn De Goede en haar collega’s niet bang: "Ik vertrek over drie weken weer."

Bron • RTL Z / Coen van de Ven

Gerelateerde artikelen