Buitenland

De grote schoonmaak: China drukt strenger milieubeleid door

Chris Koenis • 25 oktober 2017 18:29 @chriskoenis

De grote schoonmaak: China drukt strenger milieubeleid door
Zware smog in de Chinese stad Zhengzhou begin dit jaar. Beeld © Getty

De groeiende onvrede onder de Chinese bevolking over de slechte luchtkwaliteit dwingt de overheid tot nieuwe beloftes. Daarmee komt het einde van de oude Chinese economie langzaam in zicht, maar ontstaan er bovenal enorme kansen bij China's grote ambitie om een innoverende natie te worden.

Twee jaar geleden verklaarde China de oorlog aan luchtverontreiniging. Premier Li Keqiang beloofde destijds dat de Chinese regering smog 'net zo vastberaden zal bestrijden als armoede'.

Daar komen nu nog strengere maatregelen bij, zo kondigde China's nieuwe milieuminister Li Ganjie maandag aan tijdens het 19e Partijcongres in Beijing. China wil zijn luchtkwaliteit in 2035 op orde hebben en Li stelt dat de economische ontwikkeling van zijn land op termijn profiteert van deze maatregelen.

Levenskwaliteit verbeteren

Het verbeteren van de levenskwaliteit van zijn burgers is één van de speerpunten van President Xi ​Jinping, die van China in 2050 een supermacht wil maken. "Milieu staat hoog op de agenda", zegt sinoloog en zakenman Henk Schulte Nordholt tegen RTL Z.

"China wil niet langer de werkplaats van de wereld zijn, maar een innoverende natie en een bron van kennis", zegt hij. "De doelstelling daarbij is ook een schonere lucht, bodem en water om de levenskwaliteit te verbeteren en ook verdere onrust onder de bevolking te voorkomen."


Mondkapjes zijn vast onderdeel van het straatbeeld in grote steden. (foto: ANP)

'Onvrede is enorm'

Die onrust begon zo'n zes jaar geleden, toen de verslechterde luchtkwaliteit dusdanig uit de hand liep dat er straatprotesten ontstonden. Al zijn de gevaarlijke hoeveelheden fijnstof die horen bij smog onderdeel geworden van het dagelijks leven in de stad. Veel hotels, restaurants en sportscholen zijn standaard uitgerust met luchtzuiveringsinstallaties.

"De onvrede onder het volk is enorm", zegt China-correspondent Sjoerd den Daas vanuit Beijing. "Je gaat de deur niet meer uit zonder mondkapje. Maar die onvrede wordt door de overheid goed gebruikt. Beijing kan juist hiermee laten zien dat het goed luistert naar het volk en de problemen nu serieus aanpakt."

De stad uit

Om smog te bestrijden wordt inmiddels veel bedrijvigheid naar plekken buiten de steden verplaatst. Den Daas: "Dit wordt allemaal versneld doorgevoerd in grote steden zoals Beijing en Sjanghai. Dat verspreidt zich als een olievlek uit naar andere delen van het land."

"Op korte termijn zal dit waarschijnlijk ten koste gaan van economische groei. Maar de overheid verwacht dat het op de middellange termijn veel gaat opleveren: investeringen in schonere fabrieken en veel nieuwe banen. Omdat het natuurlijk ook een beetje pijn doet, smeren ze het uit", zegt den Daas.

Risico tot sluiting

Vanuit de centrale overheid worden de duimschroeven langzaam aangedraaid. Steden door heel China sturen inspecteurs naar staalfabrieken, kolencentrales en andere bedrijven en manen milieuvervuilers tot vergroening, schrijft The New York Times. Werken zij niet mee, dan lopen ze het risico te worden gesloten.

"Het sluiten van vervuilende fabrieken gebeurt al langer tijdens grotere evenementen", zegt onze China-correspondent. "Denk aan de Olympische Spelen en grote conferenties zoals het Partijcongres. Ook deze week hoopten zij op tijdelijke blauwe luchten, maar dat was dit keer niet het geval. Het was enorm smerig afgelopen week."


Ook vandaag hangt er een deken van smog over Beijing. (foto: RTL Z)

'Goed voor het bedrijfsleven'

Tegelijkertijd levert dit kansen op voor de Chinese economie. Schulte Nordholt: "Het is een botsing van de oude en de nieuwe economie. Maar de business die gemoeid gaat met schonere energie is enorm. De overheid stelt ambitieuze doelen, zoals bij de productie van elektrische auto's waarin het wereldwijd voorop wil lopen. En dat is goed voor het bedrijfsleven."

Zo kondigde de overheid in september een quotum voor elektrische auto's aan. China wil dat zeker 10 procent van de verkochte auto's in 2019 elektrisch of hybride is. Dat percentage moet oplopen naar 12 procent in 2025. 

"Dit gaat veel nieuwe banen opleveren", zegt de sinoloog, die zelf 20 jaar in China gewoond heeft. "Want je gaat de miljoenen mensen die nu in de staal- en kolensector werken niet op straat zetten. De uitdaging is wel de uitvoering op lokaal niveau. Het wordt niet gemakkelijk om dat uit te voeren."

Lange weg

Ook bij de transitie naar een groene toekomst heeft China nog een lange weg te gaan. De economische groei van de afgelopen decennia is naast luchtvervuiling gepaard gegaan met enorme bodemvervuiling en grondwatervervuiling. Den Daas: "Die zijn minder zichtbaar voor het publiek, maar daar moeten nog veel grotere stappen in gezet worden."

Bij de Chinese plannen om een dominante wereldmacht te worden, speelt Afrika een cruciale rol:

Bron • RTL Z / Chris Koenis

Gerelateerde artikelen