Buitenland

Mag Trump zelf Mexicaanse drugsbendes oprollen? 'Het is een schemergebied'

Chris Koenis • 02 december 2019 17:51 @chriskoenis

Een Mexicaanse politieman overziet de schade na hevige vuurgevechten met drugsbendes in Culiacán. Beeld © AFP

De Amerikaanse president Donald Trump heeft de oorlog verklaard aan drugskartels in Mexico. Hoewel Mexico niet zit te wachten op interventie van andere landen, overweegt Trump toch om militair in te grijpen. Dat is volgens terrorisme-onderzoeker Jelle van Buuren makkelijker gezegd dan gedaan.

"Voor Mexico en andere landen in Centraal-Amerika ligt Amerikaanse interventie heel gevoelig", legt Amerika-correspondent Erik Mouthaan uit. "In de tweede helft van de 20ste eeuw orkestreerde de VS allerlei coups in Latijns-Amerikaanse landen, waarbij zelfs democratisch verkozen regering omver werden geworpen." 

Terreurlijst

Mexico weigert iedere vorm van ingrijpen door een ander land, herhaalde de Mexicaanse president Andrés Manuel López Obrador gisteren nog eens.

De opmerking van López Obrador volgde enkele dagen nadat Trump verkondigde dat hij de Mexicaanse drugsbendes op de Amerikaanse terreurlijst wil zetten als buitenlandse terroristische groeperingen (FTO's). Eenmaal op die lijst vormen ze officieel een bedreiging voor de nationale veiligheid van de Verenigde Staten.

De Mexicaanse president Andrés Manuel López Obrador. Beeld © Getty

Militair optreden

"Dat geeft de VS de vrijheid en ruimte om militair op te treden in andere landen", zegt Jelle van Buuren, terrorisme-onderzoeker aan de Universiteit Leiden. "Denk daarbij vooral aan speciale eenheden en drones. Het sturen van een echt leger zal niet snel gebeuren." Een andere optie is het opleggen van economische sancties.

"Als opperbevelhebber heeft Trump een vrij grote vrijheid om organisaties op de terreurlijst te zetten."

Volgens Trump doet Mexico te weinig aan het jarenlange geweld. Dat laaide in oktober hoog op met het slagveld in de Mexicaanse stad Culiacán rond de arrestatie van Ovidio Guzmán López, de zoon van drugsbaron El Chapo.

"Het grote probleem is dat Mexico de strijd tegen de kartels lijkt op te geven", ziet ook correspondent Mouthaan. "Regering na regering slaagt er niet in het geweld in te dammen. Er heerst wetteloosheid, waarbij 90 procent van de moorden niet eens wordt opgelost. Veel lokale politici worden omgekocht of bedreigd door drugscriminelen."

Bloedbad in Sonora 

Een recentelijk voorbeeld van die moorden is het bloedbad in de noordelijke staat Sonora afgelopen maand. Daar werden zes kinderen en drie vrouwen van een Amerikaanse mormonenfamilie vermoord en sommigen van hen mogelijk levend in brand gestoken. Volgens de Mexicaanse autoriteiten ging het om een vergissing van een drugskartel, waarop Trump los ging op Twitter.

Wie er op de terreurlijst wordt geplaatst, ligt voor een groot deel in handen van de Amerikaanse president, legt Van Buuren uit. "Als opperbevelhebber heeft Trump een vrij grote vrijheid om organisaties op de terreurlijst te zetten, door het gebruiken van zijn discretionaire bevoegdheid. Al wordt hij natuurlijk geadviseerd door generaals en adviesraden."

Schending soevereiniteit

Mochten de Amerikanen in actie komen, schenden zij dan niet de soevereiniteit van Mexico? Van Buuren spreekt van een schemerwereld waarin de VS zouden opereren.

"Zonder oorlogsverklaring is het officieel een schending van de soevereiniteit. Toch klopt het juridisch gezien in de ogen van de Amerikanen. In het geval van buitenlandse terroristische groeperingen mogen zij optreden in andere landen, omdat de veiligheid van de VS op het spel staat."

Verkiezingen 2020

Het is afwachten of de Amerikanen daadwerkelijk in actie komen. Omdat het drugsgeweld in Mexico al jaren speelt, wijzen critici bij de uitspraken van Trump op de aanstaande Amerikaanse presidentsverkiezingen van volgend jaar. Maar voor Amerika zijn de Mexicaanse drugskartels niet alleen een buitenlands probleem, vertelt Mouthaan. "De enorme drugsmarkt in de VS wordt namelijk gerund door die kartels."

Van Buuren: "De uitspraken van Trump kunnen onderdeel zijn van een pr-offensief, bedoeld voor binnenlandse consumptie. Maar het is ook mogelijk dat de grens is bereikt voor de VS."

Nederlandse terreurlijst

Ook Nederland kent een terreurlijst, de zogeheten nationale sanctielijst terrorisme. Die is vooral bedoeld om terroristen te dwarsbomen door hun bankrekeningen en creditcards te blokkeren. De lijst is verplicht gesteld voor lidstaten van de Verenigd Naties na de aanslagen op 11 september 2001.

Bron • RTL Nieuws