Buitenland

Europese Commissie en Italiaanse regering slijpen de messen

Sjors Rodenburg • 22 oktober 2018 08:58 @SjorsRodenburg

Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker en de Italiaanse premier Giuseppe Conte. Beeld © Yves Herman/ANP

Vanmiddag moeten alle lidstaten van de Europese Unie hun definitieve begroting hebben ingediend bij de Europese Commissie. Alle ogen zijn gericht op Italië: terwijl het land al tot over zijn nek in de schulden zit, wil het geld uitgeven als water. Een clash met de Europa ligt op de loer.

Met een duizelingwekkende schuld van ruim 2,3 biljoen euro, oftewel 130 procent van het bbp, zouden de Italianen eigenlijk moeten bezuinigen. Maar de nieuwe Italiaanse regering laat het breed hangen, blijkt uit de voorlopige begroting. Het extra geld is nodig om de verkiezingsbeloften van Vijfsterrenbeweging en Lega na te komen.

Tot groot genoegen van de Italiaanse kiezer, die zich massaal achter hun regering schaart. Zo wordt de pensioenleeftijd tegen de trend in verlaagd naar 62 jaar (7 miljard euro) en ontvangen werklozen straks een basisuitkering van ruim 750 euro per maand (9 miljard euro). Ook kleine bedrijven en ondernemers kunnen een belastingverlaging tegemoetzien.

Beeld © RTL Z

Stabiliteits- en Groeipact

Maar de meeste uitgaven gaan naar grote publieke investeringen (15 miljard euro), zoals infrastructuur. Hard nodig, zeker na de instorting van de brug in Genua. Maar met het totale pakket van 37 miljard euro laat de Italiaanse regering het begrotingstekort oplopen tot 2,4 procent. Onverantwoord voor de stabiliteit van Italië én de EU als geheel, aldus de tegenstanders.

Weliswaar is dit binnen de 3-procentsregel, zoals de Europese lidstaten hebben afgesproken in het befaamde Stabiliteits- en Groeipact (SGP), maar precies drie keer zoveel als de 0,8 procent die de vorige regering aan Brussel had beloofd. Daarbij is de Italiaanse staatsschuld al meer dan twee keer zo hoog als de maximum afgesproken schuld van 60 procent van het bbp.

Gouden bergen

De kersverse coalitie heeft hier echter lak aan. Zowel de leiders van de links-populistische Vijfsterrenbeweging (Luigi Di Maio) als de rechts-nationalistische Lega (Matteo Salvini), tevens beiden vicepremier, hebben hun achterban tijdens de verkiezingen gouden bergen beloofd. Zelfs de partijloze Italiaanse minister van Financiën Giovanni Tria kon hen niet op andere gedachten brengen. Het kostte hem bijna de kop.

Regeringsleiders, Eurocommissarissen en de Italiaanse oppositie buitelen dan ook over de Italianen heen. Zo ook premier Mark Rutte, die er bij zijn Italiaanse collega Giuseppe Conte tijdens de Europese top van donderdag op aandrong flink in de kosten te snijden. "Dit is potentieel schadelijk voor Italië en ook voor Europa", zei hij gisteren.

Dwangmaatregelen

Eerder op de dag kon Conte al rekenen op woorden van vergelijkbare strekking van de Commissie, nadat ook al Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker zijn kritiek had geuit. In een gezamenlijke brief lieten eurocommissarissen Pierre Moscovici (Begrotingszaken) en Valdis Dombrovskis (Euro) weten dat er een 'ernstige schending' van de begrotingsafspraken dreigt. Rutte: "Het is nu aan de Commissie om die regels toe te passen. Daar zitten ook dwangmiddelen bij."

 

Beeld © RTL Z

Zo kan de Commissie Italië onder verscherpt toezicht plaatsen. Ook kan de Europese toezichthouder een boete uitdelen. De kans dat dit gebeurt, is echter niet heel groot. Niet alleen zou dit dan voor het eerst in de Europese geschiedenis zijn, ook wordt het probleem voor Italië dan alleen maar groter.

In beraad

Toch lijkt de Europese druk enigszins effect te hebben. Ondanks de rigide opstelling van de Italiaanse regering liet premier Conte gisteren weten dat hij en zijn kabinet zich dit weekend zullen beraden. Daarbij laten ook de financiële markten van zich horen: de Italiaanse rente staat inmiddels op het hoogste niveau in vijf jaar.

Bron • RTL Z / Sjors Rodenburg