Binnenland

Komt er een referendum over TTIP? Vandaag start de petitie

Paul le Clercq • 09 oktober 2015 13:15 @Paul_le_Clercq

Komt er een referendum over TTIP? Vandaag start de petitie
Beeld © EPA

Het is nog niet zeker of handelsverdrag TTIP er komt, maar tegenstanders nemen alvast het zekere voor het onzekere en willen een referendum als het verdrag er komt. Omdat het verdrag nog niet is aangenomen is een referendum nu nog niet mogelijk. Hoe zit dat precies?

Het handelsverdrag waarover de Europese Unie en de VS onderhandelen moet meer koopkracht, meer banen, goedkopere producten en meer kansen voor (nieuwe) bedrijven opleveren, maar tegenstanders zijn niet overtuigd. Zo hebben ze hun twijfels bij een arbitragetribunaal (ISDS), dat bemiddelt in handelsconflicten tussen ondernemingen en landen. Zo heeft een Canadees goudbedrijf een claim van vier miljard dollar ingediend bij de Roemeense overheid, omdat die een deal terugdraaide. 

Een aantal tegenstanders, verenigd in het Platform TTIP Referendum, wil een stokje steken voor TTIP (Transatlantic Trade & Investment Partnership). De naam kan je op het verkeerde been zetten, want in Nederland kan alleen een referendum worden aangevraagd over wetten of verdragen die zijn aangenomen.

EU-Hof bepaalt of Kamer moet stemmen
Het verdrag over TTIP is nog niet aangenomen en het is de vraag of dat gebeurt. Het Europese Hof van Justitie moet zich namelijk nog uitspreken of de nationale parlementen van de EU-lidstaten het verdrag moeten ratificeren, of dat dat een zaak is van de Europese Parlement.

Het is nog niet bekend wanneer het EU-Hof zich over de zaak uitspreekt. Als wordt besloten dat de nationale parlementen erover moeten stemmen, dan wil het Platform TTIP Referendum genoeg handtekeningen verzamelen om zo'n referendum aan te vragen.

Eerst petitie, later mogelijk referendum
Mocht het EU-Hof beslissen dat de zaak alleen het Europees Parlement aangaat, dan wil het Platform TTIP Referendum een petitie aanbieden aan de Tweede Kamer. De Kamer kan alsnog zelf een referendum uitschrijven. Niesco Dubbelboer van Meer Democratie, één van de initiatiefnemers van het platform, zegt desgevraagd dat de Nederlandse europarlementariërs dan in ieder geval in het Europees Parlement het Nederlandse geluid kunnen laten horen. Volgens Dubbelboer is de kans dat het EU-Hof besluit dat de nationale parlementen zich niet mogen uitspreken klein.

Dubbelboer spreekt van ''een lange aanloop om de druk op te voeren''. ''Wij willen dat Nederlanders zich moeten kunnen uitspreken en wij eisen dat de onderhandelingen meer openbaar zijn''.

Bij een referendum in Nederland gaat het om een raadgevend referendum. Dat betekent dat de uitslag niet-bindend is. De regering is dus niet verplicht een bepaalde wet in te trekken.

'Handelsverdrag CETA met Canada is achterdeurtje TTIP'
Dubbelboer wijst op CETA, het handelsverdrag met Canada, dat nu wordt uitonderhandeld. ''Dat kan begin volgend jaar geratificeerd worden, maar CETA is TTIP door de achterdeur. Als CETA wordt geratificeerd, dan is TTIP in feite al achterhaald''.

Canada ondertekende onlangs een met TTIP vergelijkbaar handelsverdrag, TTP (Trans-Pacific Partnership) genaamd. Dit is een handelspact van in totaal twaalf landen rond de Grote Oceaan en in Zuidoost Azië. Naast Canada gaat het om onder meer de VS, Japan, Australië en Mexico.   

100.00 handtekeningen voor petitie
​Het is de bedoeling om voor de petitie minstens 100.000 handtekeningen op te halen, ook om Nederlanders 'bewust' te maken van de kwestie. ''Mocht er wel een referendum aangevraagd mogen worden, dan is daar maar zes weken de tijd voor.'' Er zullen dan opnieuw handtekeningen moeten worden verzameld.

Volgens Dubbelboer is er wel contact met organisaties in andere Europese landen over TTIP, maar hij weet niet of daar soortgelijke acties worden ondernomen. Niet in alle landen kan een referendum worden aangevraagd. Onlangs werden in heel Europa al wel 3 miljoen handtekeningen tegen TTIP opgehaald.

Ruim de helft heeft geen idee van TTIP
Uit een onderzoek dat is uitgevoerd in opdracht van Foodwatch, Milieudefensie, Somo en TNI blijkt dat een derde van de Nederlanders nog nooit van TTIP heeft gehoord en nog eens ruim 20 procent er niet mee bekend is. Zowel voor- als tegenstanders hebben dus nog wat zendingswerk te verrichten.

Slechts 23 procent zegt wel eens van TTIP te hebben gehoord en 21,5 procent zegt er bekend mee te zijn. Slechts iets meer dan 1 procent zegt er alles van af te weten.

Meerderheid voor TTIP
Van de ondervraagden zegt bijna de helft TTIP een 'redelijk goede zaak' te vinden en 7,7 procent vind het zelfs een zeer goede zaak. 27 procent vindt TTIP een 'redelijk slechte zaak' en 15 procent een 'zeer slechte zaak'.

Over het arbitragehof ISDS zijn ondervraagden veel minder enthousiast. 47 procent vind dat ISDS geen onderdeel van TTIP moet zijn, 43 procent weet het niet.

Arbitrage vaak in voordeel  overheid of compromis
Uit een overzicht van het Ministerie van Buitenlandse Zaken blijkt dat arbitrage tussen overheden en ondernemingen in 37 procent uitdraaien op een uitspraak in het voordeel van de overheid en in 28 procent van de gevallen op een compromis.

Een kwart van de zaken eindigt in het voordeel van de investeerder.

Uitbetaalde bedragen maar fractie van claim
De bedragen die worden uitbetaald zijn wel veel lager dan er werd geëist. De 3200 claims die er sinds 1997 door concerns zijn ingediend waren gemiddeld 343 miljoen dollar hoog. Wanneer het daadwerkelijk tot uitbetaling kwam ging het maar om een bedrag van gemiddeld 10, 4 miljoen dollar.

Bron • RTL Z

Gerelateerde artikelen