Binnenland

NAM aansprakelijk voor psychische schade bewoners aardbevingsgebied

Michaël Niewold • 01 maart 2017 10:32 @michaelniewold

Beeld © ANP

De NAM is aansprakelijk voor de immateriële schade die bewoners van Groningen lijden door de aardbevingen als gevolg van de gasboringen in het Groningerveld. Dat heeft de rechtbank in Assen besloten.

De rechtbank vindt dat de NAM aansprakelijk is voor de 'ernstige inbreuk op het fundamenteel persoonlijkheidsrecht', waar ook het 'recht op ongestoord woongenot' onder valt. "De NAM kan niet volhouden dat voor alle inwoners in het aardbevingsgebied sprake is van hinder die hen niet persoonlijk raakt. Daarmee bagatelliseert de NAM het probleem", zei de rechtbank.

Bewoners moeten wel kunnen aantonen dat hun woongenot is aangetast en er sprake is van geestelijk lijden. De hoogte van een eventuele schadevergoeding is dan ook afhankelijk van individuele gevallen. Om überhaupt in aanmerking te komen voor een schadevergoeding, moeten eisers bewijs leveren dat ze persoonlijk geraakt zijn. Mensen die niet in het gebied wonen, hebben sowieso geen recht op schadevergoeding. 

Staat 'onzorgvuldig', maar wel vrijuit

De Nederlandse staat ontspringt de dans. De 127 inwoners die de rechtszaak hadden aangespannen, vinden ook dat de staat aansprakelijk is voor hun immateriële schade. In de periode 2013 tot 2015 had minister Kamp (Economische Zaken) de gasproductie zoveel mogelijk moeten beperken, oordeelt de rechtbank. Hij werd geadviseerd dit te doen na de zware aardbeving in Huizinge, in 2012. Dat hij dit niet heeft gedaan, vindt de rechtsbank 'onzorgvuldig'. 

Maar omdat de klagers volgens de rechtbank onvoldoende bewijs hebben geleverd dat zij geen schade zouden hebben geleden als Kamp wel had besloten de gasproductie te verminderen, is de staat niet aansprakelijk. 

'Mokerslag voor Kamp'

Ondanks dat de staat niet aansprakelijk is volgens de rechtbank, is de uitspraak wel een 'mokerslag' voor minister Kamp en de NAM, laat SP Kamerlid Eric Smaling weten aan RTL Nieuws. "Ik ben blij dat er een rechterlijke macht is zodat mensen niet louter en alleen op ons geploeter in de Tweede Kamer zijn aangewezen. Want we stuitten op een minister die de NAM van meet af aan de hand boven het hoofd heeft gehouden", zegt hij. 

Collega-Kamerlid Jan Vos (PvdA) vindt het terecht dat de NAM aansprakelijk is voor de psychische schade. "Veel Groningers ondervinden hier dag in dag uit ellende van." Hij benadrukt wel dat er nog veel moet gebeuren om te zorgen dat 'Groningers weer perspectief en vertrouwen in de toekomst krijgen'.

'Eindelijk gerechtigheid'

Volgens CDA-Kamerlid Agnes Mulder 'krijgen de Groningers eindelijk gerechtigheid' met deze uitspraak. Zij roept de NAM op haar verantwoordelijkheid te nemen, zich neer te leggen bij de uitspraak en 'de Groningers gewoon tegemoet te komen'. Ook GroenLinks blikt al vooruit en roept de NAM op de schade eerlijk te vergoeden. 

Bij D66 ook al aandacht voor het vervolgtraject en de stress bij mensen door de schade aan hun woning. "Steeds weer die onderhandelingen met de NAM, steeds weer die aannemers, de papierwinkel en de onzekerheid", aldus Stientje van Veldhoven. Zij pleit dan ook om de NAM tussen die onderhandelingen uit halen. 

De NAM (een joint-venture van oliereuzen Shell en ExxonMobil) laat in een korte reactie weten dat ze altijd al hebben gezegd dat ze aansprakelijk zijn voor 'aardbevingsgerelateerde schade, ook immateriële'. "Waar het ons om ging was duidelijkheid voor alle betrokken partijen", schrijft het bedrijf, dat verder eerst de uitspraak wil bestuderen. 

'Slapeloosheid, irritatie en concentratieproblemen'

Uit een onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen bleek vorig jaar dat Groningers die meerdere malen aardbevingsschade aan hun woning oplopen, vaker gezondheidsklachten hebben dan mensen die maar één keer schade hadden of zelfs helemaal niet. 

Ze hebben vooral last van slapeloosheid, irritatie en concentratieproblemen. Daarnaast hebben zij vaker buik- of maagklachten, gewrichtsklachten, hoofdpijn en hartkloppingen. Ook voelen ze zich 'beduidend' minder veilig. 

Bron • RTL Z