Binnenland

Koninklijke Nederlandse Munt staat te koop

Bart Reijnen, Marieke van de Zilver • 05 april 2016 19:00

Beeld © ANP

Het kan zomaar zijn dat er vanaf 2018, voor het eerst sinds 1567, geen enkele (euro)munt meer in Nederland wordt geslagen. De Koninklijke Nederlandse Munt (KNM) staat in de etalage, melden bronnen aan RTL Z.

De afgelopen tijd is door het Ministerie van Financiën, de enige aandeelhouder van de KNM, uitgebreid gesproken met mogelijke kopers. Daarbij is niet alleen gepolst bij andere munthuizen, maar ook bij financiële investeerders en zelfs metaalverwerkers.

KNM is verantwoordelijk voor het slaan van de Nederlandse euromunten; de laatste jaren zijn dat vooral nog stuivers. Andere munten worden ook door de KNM geslagen, maar in veel kleinere aantallen. Daarnaast maakt de KNM ook speciale vieringsmunten en koninklijke onderscheidingen.

Openbare aanbesteding
Het slaan van muntgeld kan in principe openbaar aanbesteed worden zonder dat commerciële partijen er misbruik van maken. Met briefgeld gebeurt dit al langer. Sinds de invoering van de euro bepaalt de Europese Centrale Bank welke biljetten waar gedrukt moeten worden. Welke firma de verantwoordelijkheid voor het drukken krijgt, wordt elk jaar door De Nederlandsche Bank bepaald aan de hand van een openbare aanbesteding. Nederland heeft dit jaar de opdracht gekregen om de briefjes van 50 euro te drukken. Dat wordt gedaan door de Koninklijke Joh. Enschedé in Haarlem.

De werkzaamheden van de KNM die fraudegevoeliger zijn, bijvoorbeeld onderzoek naar mogelijk valse munten en beheer van het staatsmuntdepot waar munten worden bewaard, kunnen worden overgenomen door DNB.

Thumbnail

Contant geld neemt af
De KNM verkeert al een aantal jaar in moeilijkheden. Toen in 2005 het gebruik van 1- en 2-eurocentmunten afgeschaft werd, leverde dat een forse verkleining van de opdracht van Financiën op. 

Daarnaast neemt de omloop van contant geld in Nederland al jaren af. In het convenant betalingsverkeer, afgesloten in 2014, is voorgenomen om het aandeel contante betalingen in 2018 terug te dringen naar 40 procent. In 2010 lag het aandeel contante betalingen nog op 65 procent. De productie van nieuwe euromunten is klein en niet voldoende om van de KNM een rendabel bedrijf te maken.

Schulden
Ook werd in 2014 het Geldmuseum gesloten. De KNM verloor daarmee een belangrijke huurder in zijn muntgebouw in Utrecht, en een grote inkomstenpost. Eind 2014 bedroeg de uitstaande schuld bij het Ministerie van Financiën dan ook 18 miljoen euro.

In een poging haar verliezen terug te schroeven, heeft de KNM de afgelopen jaren ook opdrachten van buitenlandse partijen aangenomen. Bij een order voor het slaan van 850 miljoen Chileense peso’s liep dat grandioos mis. De KNM bleek niet in staat de enorme order naar behoren af te ronden en zag zich geconfronteerd met een boete wegens wanprestatie.

Snelle verkoop lijkt dichtbij
Naar aanleiding van dit debacle is het Ministerie van Financiën begonnen met het onderzoeken van andere opties, waarbij verkoop nu de meest gewenste optie lijkt.

Financiën maakt haast met de verkoop: eventueel geïnteresseerde partijen zouden vanaf de zomer al bereid moeten zijn de aandelen van de Staat over te nemen. Het slaan van de munten zou nog tot 2018 door de KNM gedaan kunnen worden; daarna kan een nieuwe aanbestedingsronde voor geïnteresseerde partijen worden gestart.