Binnenland

Minister stelt provincie Utrecht onder verscherpt financieel toezicht

Michaël Niewold • 28 januari 2020 12:29 @michaelniewold

Het Provinciehuis van de provincie Utrecht. Beeld © ANP

De provincie Utrecht heeft de boekhouding niet op orde. De provincie slaagt er voor het tweede jaar op rij niet in om de jaarrekening op tijd in te dienen en een derde keer dreigt. Minister Raymond Knops van Binnenlandse Zaken grijpt daarom in. 

De provincie komt onder 'verscherpt toezicht', schrijft Knops (CDA) aan de Tweede Kamer.

Dat betekent dat de provincie dit jaar intensief in de gaten gehouden zal worden door het ministerie. De provincie moet uit zichzelf informatie aanleveren en ieder kwartaal in een voortgangsgesprek tekst en uitleg geven aan de op een na hoogste ambtenaar van het ministerie.

Onder curatele

Als dit niet snel genoeg resultaat oplevert dan grijpt Knops verder in en komt de provincie onder 'preventief toezicht', wat erop neerkomt dat hij de provincie onder curatele stelt. 

In dat geval zal het ministerie iedere begroting van de provincie en veranderingen daaraan vooraf controleren en goedkeuren. Normaal gesproken gebeurt die controle achteraf aan de hand van onder andere de jaarrekeningen. 

En daar gaat het dus mis want de provincie is al jaren te laat met het inleveren ervan. In zo'n overzicht verantwoorden bedrijven en overheden wat er is gebeurd op financieel gebied. Het moet uiterlijk in het jaar erna ingediend worden. 

Op basis van de informatie die de provincie al heeft aangeleverd, concludeert Knops wel dat de financiële positie van de provincie solide is en de begroting voor dit jaar sluitend is. 

Deadline: 15 juli

Het lukte de provincie niet de jaarrekeningen over 2017 en 2018 op tijd in te dienen. Die over 2018 is overigens nog steeds niet ingediend, met als gevolg dat de jaarrekening over vorig jaar ook mogelijk vertraging oploopt.

Om dit te voorkomen stelt Knops een deadline. Op 15 juli van dit jaar moet de jaarrekening zijn ingeleverd, schreef hij in december aan de provincie

Nieuwe accountant

Om deze deadline te halen, heeft de provincie inmiddels een deal gesloten met accountskantoren EY en PwC. Dat laatste bedrijf zou EY al vervangen, maar gaat nu ook de jaarrekening over 2018 controleren. 

Eigenlijk zou EY dat doen, maar zij kregen de klus niet op tijd geklaard omdat de financiële informatie van de provincie 'onvoldoende' was volgens het bedrijf. 

Dat kost wel extra geld, maar volgens gedeputeerde Robert Strijk, verantwoordelijk voor de portefeuille financiën, heeft dat geen gevolgen voor de begroting. De provincie betaalt de extra kosten uit de post 'onvoorzien' en daar zit genoeg in 'om de kosten van deze aanpak te dekken', aldus Strijk in het persbericht. Aan het eind van 2019 had de provincie 41,3 miljoen euro aan reserves in kas.

Overmaken bijdrage rijk opgeschort

Er is nog een ander gevolg voor de provincie: Knops heeft het overmaken van honderden miljoenen euro's van het rijk voor de provincie opgeschort. Het gaat om geld uit het zogenaamde provinciefonds, in totaal 2,5 miljard euro per jaar.

Op basis van het aantal inwoners, de oppervlakte, het aantal kilometers weg en de grootte van watergebieden had Utrecht in de afgelopen drie jaar recht op zo'n 657 miljoen euro, blijkt uit documenten van de overheid. 

Vorig jaar hield de rijksoverheid 67 miljoen euro in op dit bedrag, de verwachting is dat de uitbetaling van eenzelfde soort bedrag ook nu opgeschort zal worden, laat woordvoerder René de Monchy weten. De provincie is hierdoor niet in de financiële problemen gekomen, omdat er genoeg geld in kas is.

Langlopend conflict

Het conflict tussen het ministerie en de provincie sleept al jaren. Al in 2018 dreigde minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren, wiens taken wegens ziekte gedeeltelijk en tijdelijk worden waargenomen door Knops, met verscherpt toezicht. Dit gebeurde omdat de provincie de jaarrekening over 2017 niet op tijd af had, meldde RTV Utrecht

De oorzaak daarvan was een klokkenluidersmelding over het uit de hand gelopen infrastructuurproject Uithoflijn. Deze tramlijn is miljoenen duurder geworden dan begroot. Nadat NRC Handelsblad dit in maart 2018 onthulde, weigerde de accountant van de provincie de jaarrekening goed te keuren. 

Bron • RTL Z