Binnenland

Criminelen dol op huurauto's én autodeelplatforms

16 november 2019 10:09

Beeld © Screenshot RTL Nieuws

De onderwereld maakt op zeer grote schaal gebruik van huurauto's, blijkt uit nieuw onderzoek. Die worden gebruikt bij inbraken en plofkraken, maar ook bij drugssmokkel, wapenhandel en zelfs terreur. En steeds vaker wenden criminelen zich tot autodeelplatforms, waar particulieren hun auto verhuren.

De voertuigen zijn interessant voor criminelen omdat zij zich daarmee anoniem kunnen verplaatsen, ze gebruikt kunnen worden bij criminele activiteiten en ze niet persoonlijk afgepakt kunnen worden, blijkt uit het onderzoek.

"Huurauto's werden gebruikt bij de terroristische aanslagen in Brussel en Parijs, maar ook bij liquidaties in Nederlandse steden", zegt onderzoeker Ilse van Leiden van onderzoeksbureau Beke. Zij en haar medeonderzoekers werden ingeschakeld door het ministerie van Justitie en Veiligheid, die wilde weten waarvoor en hoe vaak criminelen gebruikmaken van gehuurde voertuigen.

Treffen boven- en onderwereld

Bij opsporingsdiensten is het al tientallen jaren bekend dat in de autobranche de boven- en onderwereld elkaar treffen. Toch werd er nog niet eerder specifiek onderzoek gedaan naar de autoverhuurbranche. De onderzoekers concluderen na het onderzoek dat criminelen 'calculerend en systematisch' gebruik maken van huurauto's.

"De omvang van het probleem blijft lastig om heel precies vast te stellen", zegt Van Leiden. "Wel is het duidelijk dat er op grote schaal misbruik wordt gemaakt van de verhuurbranche."

Bestuurders met een strafblad

Uit eerder onderzoek van verschillende politie-eenheden blijkt dat de meerderheid (ten minste 70 procent) van de gecontroleerde bestuurders van huurauto’s criminele antecedenten heeft. Vaak gaat het dan om (veel) meer dan tien antecedenten voor uiteenlopende strafbare feiten.

In Nederland is het huren van een auto of een busje relatief eenvoudig. "Goede bedrijven checken de legitimatie van de huurders, en kijken na of ze zijn wie ze zeggen dat ze zijn. Ook kijken ze na of de huurder een wanbetaler is of zich eerder heeft misdragen. Maar dat gebeurt lang niet overal.” Criminelen laten ook voertuigen door stromannen huren om zo zelf buiten beeld te blijven. Via cash betalingen wordt er geld witgewassen. 

"Ook zijn er malafide bedrijven die door en voor criminelen zijn opgericht. Iedereen kan een autoverhuurbedrijf beginnen. Daar hoef je geen bijzondere opleiding voor te hebben gedaan.” Criminelen huren voertuigen bij zowel malafide als bonafide bedrijven. De onderzoekers stellen ook vast  dat er bedrijven zijn die fungeren als ontmoetingsplaats voor criminelen.

Florerende drugshandel

In het onderzoek worden verschillende voorbeelden behandeld. Zo is er de casus van een familie die op grote schaal in drugs handelt. De drugs wordt 24 uur per dag, zeven dagen per week, door zo'n 10 dealers door middel van huurauto’s geleverd in een straal rond de woonplaats van de verdachten. De dealers werken in ploegendiensten, twee auto's overdag en twee 's nachts.

Die auto's, in het goedkopere én duurdere segment, huren ze in de omgeving van hun woonplaats, maar ook over de grens. De verdachten doen dat op hun eigen naam. Dat het om veel auto's gaat is duidelijk. Een verdachte huurde in vier maanden alleen al 24 voertuigen.

Van Leiden ziet dat criminelen slimmer te werk gaan. "Niet iedereen huurt een auto onder eigen naam. Ook worden er tussenpersonen ingezet. En er is een verschuiving gaande, van shiny naar shabby. Dat wil zeggen: ze huren minder dure opvallende auto's en kiezen steeds vaker voor goedkopere onopvallende wagens zoals een Prius of een KIA. Daarnaast zoeken zij letterlijk de grenzen op en gaan huren in België of Duitsland."

Een andere zorgelijke ontwikkeling is volgens de onderzoekster dat criminelen hun auto's huren bij autodeelplatforms. Via die onlinebedrijven kunnen particulieren auto's voor een vergoeding huren van andere particulieren. "Laatst dook er in een onderzoek een gehuurde auto op in Belgie. Die was bij een inbraak gebruikt. De eigenaar was gedupeerd omdat zijn auto in beslag werd genomen."

Liquidatie binnen het criminele circuit

Een man van begin twintig schiet een man dood die bij vrienden in de tuin zit. De dader vlucht in een auto. De bestuurder lijkt nogal zenuwachtig want hij neemt de bocht verkeerd en ramt een schuurtje. De inzittenden vluchten te voet. Het blijkt om een huurauto te gaan. De huurder blijkt samen met het slachtoffer in de drugshandel te hebben gezeten. De dader is begin twintig en nogal onervaren. Hij huurde de auto al langere tijd op zijn eigen naam. Hij vond de auto volgens rechercheurs 'wel tof' en wilde er waarschijnlijk mee 'shinen'.

Bron • RTL Nieuws / Arne Hankel