Binnenland

Vertraging en alle hens aan dek: schade 'vliegtuigkaping' valt mee

Pepijn Nagtzaam • 07 november 2019 15:22 @pepijnnagtzaam

Hulpdiensten en marechaussee vanavond op Schiphol. Beeld © ANP

Groot alarm, vertraagde vluchten en honderden mensen die direct aan het werk moesten. Een foutje van een Spaanse piloot had nogal wat voeten in aarde. Er zijn forse kosten gemaakt door de inzet van hulpdiensten.

Toen iets voor zeven uur 's avonds de gezagvoerder van vlucht UX1094 naar Madrid per abuis een kapingscode invoerde en verzond, werd er groot alarm geslagen. Op het moment dat zo'n kapingscode wordt ingevoerd, reageren de hulpdiensten onmiddellijk. 

Honderden mensen gingen direct aan het werk. De Dienst Speciale Interventies reed met spoed naar Schiphol. Wegen werden afgezet door agenten, passagiers werden weggehouden van Pier D. Buiten Schiphol stelden brandweerwagens en ambulances zich op. Bij een kapingsalarm, of het vermoeden daarvan, worden kosten noch moeite gespaard om de veiligheid te garanderen en de situatie onder controle te krijgen. 

Geen bon voor Air Europa

Wie draait op voor die kosten? Er gaat in ieder geval geen factuur richting Spanje. Dat laat Petra Faber, woordvoerder van de verantwoordelijke gemeente Haarlemmermeer, desgevraagd weten aan RTL Z. "Nee, hiervoor sturen wij geen rekening", zegt ze.

"Wij werken met tal van rampenbestrijdingsplannen, draaiboeken en protocollen. Die zijn ervoor om snel en georganiseerd hulp te kunnen verlenen", vertelt Faber. "Ook als die hulp, zoals gisteren, niet nodig blijkt te zijn."

Ongeveer 40 tot 50 vluchten liepen vertraging op. Ook van Schiphol hoeft Air Europa geen rekening te verwachten, legt woordvoerder Dennis Muller uit. "De inspanning die we bij dit soort incidenten doen, wordt gedaan door mensen die toch al in dienst zijn", verklaart hij.

'Daarvoor werken wij nou eenmaal' 

De woordvoerder stelt dat het werk van Schiphol altijd is om de situatie tijdens of na een incident zo snel mogelijk op orde te krijgen. "We leveren wel een extra inspanning, maar dat is het werk nou eenmaal. Daar houden we ook rekening mee. Er werken continu mensen op piketbasis, die klaar staan voor eventuele calamiteiten."

Volgens Muller heeft Schiphol financieel gezien ook geen schade geleden door het kapingsalarm van gisterenavond. "Andere luchtvaartmaatschappijen hebben er natuurlijk wel hinder van gehad, omdat die vluchten niet op tijd konden vertrekken. Vertraging is onontkoombaar op zo'n moment: als de pier wordt afgezet, moeten andere vliegtuigen wachten."

Met de vertraging viel het overigens nog mee, zegt Muller. Tussen elf en twaalf uur 's avonds is de laatste vertraagde vlucht vertrokken, en ook het 'kapingsvliegtuig' is nog naar Madrid gevlogen.

Hoog eigen risico, hoge dekking

Volgens Paul Muller van verzekeraar Allianz Benelux zijn luchtvaartmaatschappijen vaak goed verzekerd bij dit soort incidenten. Hij kent de specifieke verzekeringssituatie van Air Europa niet, maar Allianz heeft een aparte tak voor luchtvaartverzekeringen.

"De piloot in kwestie is in dienst van het bedrijf. Als hij een fout begaat - of hij nou een vaas omstoot of een verkeerde code intoetst - valt dat doorgaans onder de bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering", zegt Muller.

In een standaardpolis is materiële en fysieke schade gedekt, zegt Muller. "Dit is puur vermogensschade. Er is geen bloed, er zijn geen deuken, er wordt alleen financieel schade geleden door partijen. Vaak zijn luchtvaartmaatschappijen daar apart voor verzekerd. Dan heb je een hoog eigen risico, maar ben je wel heel breed gedekt."

Claims van passagiers of maatschappijen?

Dat zou enkel spelen als passagiers van vertraagde vluchten een claim indienen, bij bijvoorbeeld hun eigen vervoerder. Dan zouden de luchtvaartmaatschappijen weer een claim in kunnen dienen bij Air Europa.

Maar de kans dat dat gebeurt is eveneens zeer klein. Reizigers hebben pas bij meer dan 3 uur vertraging recht op compensatie en bovendien vervalt dat recht als er sprake is van overmacht. Dat is het geval bij slechte weersomstandigheden, stakingen, natuurrampen of terrorisme.

Overmacht

Het incident van gisteren was geen terreur, maar een menselijke fout. Dat maakt voor de overmacht-definitie weinig uit, denkt Joyce Donat van de Consumentenbond. "Uiteindelijk gaat de rechter erover, maar de term overmacht is er voor dingen die niet in je bedrijfsrisico vallen, zoals technische mankementen."

Op een piloot van een ander vliegtuig die de verkeerde knop indrukt, kan een maatschappij zich niet voorbereiden. Donat vermoedt dat er in dat geval zeker sprake is van overmacht.

Goed geoefend

Eind goed, al goed. Air Europa kan opgelucht ademhalen. Er was geen sprake van een kaping. En de Veiligheidsregio Kennemerland haalt nog een positief puntje aan.

"De alarmering van de crisisbestrijdingsorganisatie gisteren heeft er in ieder geval voor gezorgd dat we met autoriteiten hebben samengewerkt en hebben geoefend om zo'n serieus incident te bestrijden." 

Bron • RTL Z / Pepijn Nagtzaam