Binnenland

Noodsituatie Schiphol door fout: hoe werkt een kapingsalarm?

Esther Maas • 06 november 2019 21:41 @esthermaas

Beeld ©

De fout van een piloot van Air Europa zorgde ervoor dat op Schiphol groot alarm werd geslagen. Hij zou 'per ongeluk' een kapingsalarm hebben ingeschakeld. Maar volgens deskundigen gebeurt dat niet zomaar. "Heeft hij mis getoetst, of zaten ze niet op te letten?"

"Ik ben verbaasd dat het kan gebeuren", zegt luchtvaartdeskundige Joris Melkert tegen RTL Nieuws.

'Mayday, mayday'

Hij legt uit dat er bij een noodsituatie drie verschillende manieren zijn om alarm te slaan. "De makkelijkste manier is via de radio. Een piloot roept dan: 'Mayday, mayday'. Op dat moment spitst iedereen zijn oren, andere piloten houden hun mond. En dan kan de piloot met de verkeerstoren praten."

De tweede manier is afstemmen op de internationale noodfrequentie. "Als echt sprake is van een kaping, is dat een goede optie, bijvoorbeeld als je van de kapers niets mag zeggen. Dan kan een piloot onopvallend afstemmen op 121,5 MHz. Die wordt overal ter wereld afgeluisterd, dus als daar iemand begint te praten, weet iedereen dat er wat aan de hand is."

Code via transponder

De derde optie om melding te maken van een noodsituatie is door gebruik te maken van een zogenaamde transponder. En zo is het gisteravond waarschijnlijk misgegaan.

"Een transponder is een apparaat aan boord dat normaal gesproken via een radiosignaal vertelt wie je bent en waar je zit. Dat wordt gebruikt om een vliegtuig te identificeren", zegt Melkert.

Code 7500 

Die code krijgt ieder vliegtuig bij vertrek van de luchtverkeersleiding. "De piloot moet die code intoetsen, of eigenlijk indraaien, op de transponder. Daarna druk je op verzenden en dan weet de verkeerstoren: dit is dat vliegtuig, en het vliegt op dit moment op die plek en hoogte."  

Maar via zo'n transponder kun je ook noodsituaties melden. "Er is internationaal ook een reeks codes afgesproken die je kunt indraaien voor als er iets aan de hand is. Eén daarvan is de code voor een kaping. Die code is 7500. Als je die uitzendt, slaat iedereen groot alarm en gaat het hele circus draaien."

Protocol geactiveerd

Dat hebben we kunnen zien op Schiphol. Volgens Air Europa heeft de piloot per ongeluk 'een waarschuwing geactiveerd die protocollen voor ontvoeringen op de luchthaven lanceert'.

Waarschijnlijk is de melding gedaan via de transponder. "Dat kan natuurlijk gebeuren", zegt Melkert. "Alles wat fout kan gaan, gaat ooit weleens een keer fout. Maar wat mij verbaast: zo'n code moet je wel heel bewust kiezen, dit gaat niet spontaan. Dus het is de vraag wat er precies aan vooraf is gegaan en waarom de foute code is ingetoetst."

De Koninklijke Marechaussee gaat de komende tijd onderzoeken wat er precies is misgegaan.

Niet de eerste keer

Het is overigens niet de eerste keer dat een piloot per ongeluk de verkeerde code op de transponder intoetst en zo massaal de hulpdiensten op de been brengt. In 2018 ging het ook al eens mis bij een vlucht van Jet Blue: 

Bron • RTL Nieuws