Binnenland

Schiphol op zee? De Noordzee is eigenlijk al vol

Claartje Vogel • 02 oktober 2019 15:48 @claartjevogel

Windmolens van Eneco op de Noordzee. Beeld © ANP

Wie een blik over de Noordzee werpt, denkt: plek zat voor een vliegveld. Schijn bedriegt, waarschuwt TNO-onderzoeker René Peters. "De Noordzee is behoorlijk vol en druk."

Schiphol en KLM praten vandaag over een luchthaven op zee, tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer. Ze bespreken of een 'Schiphol op zee' haalbaar en wenselijk is.

Uitbreiding op het water

Er wordt sinds de jaren '70 gesproken over een luchthaven in de Noordzee, maar tot nu toe kwam het er niet van. Schiphol vond het tot nu toe te duur, maar als de luchthaven wil blijven uitbreiden zal Schiphol op den duur moeten uitwijken.

De Noordzee lijkt een goed alternatief. Vorige maand zei minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) dat ze Schiphol op zee opnieuw serieus gaat bestuderen. Op die manier zou de luchthaven kunnen groeien, zonder extra overlast voor omwonenden.

33 tot 46 miljard euro voor kunstmatig eiland

In januari 2018 pleiten zestig organisaties van omwonenden van Schiphol voor een kunstmatig eiland voor de kust bij Wijk aan Zee. Deze Noordzeeluchthaven wordt dan een dependance van Schiphol, met twee landingsbanen en een platform. Schiphol moet dan stap voor stap vluchten verplaatsen naar dit satellietvliegveld. Tot uiteindelijk de hele luchthaven naar zee verhuist. Op de plek waar Schiphol nu ligt, ontstaat dan ruimte voor woning­bouw.

Uit een onderzoek in opdracht van minister Van Nieuwenhuizen bleek begin dit jaar dat zo'n Schiphol op het water tussen de 33 en 46 miljard euro gaat kosten.

Amper plek

Maar is er eigenlijk wel plek voor zo'n luchthaven op zee? Je zou zeggen dat er eindeloos veel ruimte is op het water, maar dat valt tegen. Volgens experts is er amper plaats, want er zijn talloze activiteiten en plannen op de Noordzee.

René Peters werkt voor TNO en is expert op het gebied van gas en energie. Hij stelde de Noordzee Energie Atlas samen, een interactieve kaart waarop je ziet welke delen van de zee bezet zijn. Op de atlas zie je bijvoorbeeld scheepvaartroutes, windmolens, olie- en gaswinning en beschermde natuurgebieden.

Noordzee is vol

"Zoals je ziet is het behoorlijk vol en druk op de Noordzee", vertelt Peters, wijzend op de kaart. De groene delen zijn beschermde natuurgebieden, de meeste punten zijn olie- en gaswinningsgebieden en de lijntjes geven vaarroutes aan.

Op de Noordzee Energie Atlas zie je dat de zee vol zit met energiecentrales, windmolens, vaarroutes en natuurgebieden. Beeld © TNO

Komt er geen plek vrij? "Binnenkort verdwijnt een deel van de olie- en gaswinning, maar zo'n productieplatform is maar 500 meter groot", zegt Peter. "De plaats die vrijkomt is te klein om een vliegveld op te bouwen."

"Een plek vinden voor een vliegveld is ingewikkeld", vertelt hij. "Er is momenteel eigenlijk geen plaats. Je moet bijna 100 kilometer uit de kust gaan voor een vrij gebied. Als je een nieuw windmolenpark wilt bouwen kan dat wel, maar met een vliegveld wordt dat lastig. Je moet daar tenslotte wel makkelijk kunnen komen."

Plannen voor duizenden windmolens

Er is nu al ruimtegebrek. Om de klimaatdoelen te halen moeten er duizenden nieuwe windmolens bijkomen. En waar een windmolen staat, kan geen vliegveld komen. "Je moet goed nadenken over de aanvliegroutes. Er kan dan geen windmolen in de weg staan."

Er zijn nog meer beperkingen die niet op de kaart van Peters staan. Denk aan vluchtroutes van trekvogels, horizonvervuiling voor kustbewoners en het effect van meer verkeer van en naar de kustgebieden.

Eerlijk delen

Dit najaar moet er een zogenaamd 'Noordzee-akkoord' zijn, een plan om de zee te verdelen. Om tot zo'n akkoord te komen, onderhandelt het kabinet met energiebedrijven, oliemaatschappijen, visserij, scheepvaart en milieuorganisaties. 

Vissers maken zich het meest zorgen over de verdeling van de Noordzee. Door alle plannen voor bebouwing van de zee hebben zij minder ruimte om te vissen. Verder zijn ze ongerust over het effect van alle bebouwing op de visstand.

Balans op zee

Milieustichting De Noordzee praat ook mee over die verdeling. De stichting ziet windmolens op zich wel zitten, maar is tegen de uitbreiding van Schiphol op zee. "Een vliegveld op zee zal de balans tussen natuur en menselijk gebruik juist verder verstoren", schrijft het bestuur. "Zeker ook als de verhuizing wordt aangegrepen om het vliegverkeer op Schiphol nog harder te laten groeien dan de laatste jaren al gebeurde."

Zo eenvoudig is het dus niet om plek te maken voor een vliegveld, concludeert Peters. Zou er iets kunnen wijken? "Het testgebied van de marine vlakbij de Waddeneilanden zou je wel kunnen inperken", oppert Peters. "Hetzelfde geldt voor de natuurgebieden. We hebben ooit met elkaar afgesproken dat we die beschermen, maar dat kan veranderen. Of we plaats maken, is uiteindelijk een politieke en maatschappelijke keuze."

Bron • RTL Z