Binnenland

Nabestaanden overvallen door kosten van koelen overledene

23 augustus 2019 06:09

Beeld © Getty Images

Het verliezen van een dierbare is een van de zwaarste gebeurtenissen die een mens kan meemaken. Voor sommige nabestaanden krijgt het verlies een extra nare bijsmaak omdat ze met onverwachte kosten te maken krijgen, die te maken hebben met het goed houden van een lichaam voor de uitvaart.

Het lichaam van een overledene moet uiterlijk drie uur na overlijden worden gekoeld. Overlijdt iemand in het ziekenhuis, dan wordt het lichaam daarvoor overgedragen aan het mortuarium, dat meestal in handen is van een externe, commerciële partij (zie kader).

Die mortuariumbeheerders rekenen kosten vanaf drie uur na overlijden. Die kosten kunnen de nabestaanden rauw op hun dak vallen.

'Termijn gaat te snel in'

De zogenaamde 3-uurstermijn gaat namelijk al op het moment van overlijden in, terwijl het soms een poos duurt voor een overledene opgehaald kan worden door een uitvaartondernemer. En dan krijg je dus een rekening van de mortuariumbeheerder.  

"De 3-uursregeling zou geen problemen hoeven op te leveren als die zou ingaan zodra het lichaam 'klaar' is voor vervoer", zegt uitvaartondernemer Erik Boelkens in de Geldgids van de Consumentenbond. "Maar de 3-uurstermijn begint al vanaf het moment van overlijden." 

Kosten na de eerste 3 uur

Als er dan geen uitvaartondernemer is om het lichaam op te halen, of de arts moet eerst levende patiënten bezoeken voordat hij het overlijden kan vaststellen, is zo'n termijn onzinnig, vindt hij. Hij lobbyt al jaren om de kosten voor de koeling beter te regelen.

Die kosten lopen per ziekenhuis nogal uiteen, blijkt uit een rondgang van de onderzoeksredactie van RTL Nieuws. Bij het Catharina Ziekenhuis wordt 106 euro gerekend voor de eerste 24 uur. Bij het Antoni van Leeuwenhoek en de Brabantse Amphia-ziekenhuizen is dat 176,55. De meeste ziekenhuizen zitten daar tussenin; het gaat bij al deze zorginstellingen om de kosten na de eerste 3 uur. 

Het Bernhoven in Uden/Oss pakt het iets anders aan en rekent een apart tarief voor de uren 3 tot 15. Meerdere ziekenhuizen rekenen een hoger bedrag voor de eerste 24 uur dan voor de daaropvolgende dagen.

Ongevraagd een pacemaker verwijderd

Dick de Waard werd ook met zulke kosten geconfronteerd. Zijn vader overleed in november 2017, om 9 uur 's ochtends. Met de familie kwamen ze rond het middaguur samen in het Doetinchemse Slingeland Ziekenhuis, waar hij was opgenomen. 

"Ik wilde eigenlijk niet dat mijn vader naar het mortuarium in het ziekenhuis zou worden gebracht, maar dat hij gelijk zou worden opgehaald", vertelt De Waard aan RTL Z. "Dat kon helaas niet, hij moest toch naar beneden. Ik mocht niet mee het mortuarium in, maar heb hem wel tot daar begeleid." Dat mortuaria tegenwoordig losstaan van ziekenhuizen, wist De Waard wel. "Daarom wilde ik hem direct laten ophalen, om die kosten te voorkomen."

Binnen drie uur nadat de vader van De Waard naar het mortuarium was overgebracht, werd hij daar weer opgehaald door de uitvaartorganisatie. Binnen de termijn die daarvoor geldt, zonder dat ervoor hoeft te worden betaald, dacht De Waard. 

Groot was dan ook zijn verbazing toen zijn moeder alsnog een rekening van 130 euro ontving van beheerder Cura Mortu Orem (CMO). Niet alleen voor de kosten van het koelen in het mortuarium, ook voor het verwijderen van een pacemaker waar helemaal geen opdracht voor was gegeven.

Alle vragen kwijt

Feitelijk is de 3-uursregeling geen regeling, maar een termijn, zegt Hans Heikoop. Hij is directeur van CMO, dat het merendeel van de mortuaria in Nederlandse ziekenhuizen bestiert. "Uiterlijk na die termijn hebben wij de verplichting om met het koelen van het lichaam te beginnen. Andersom hebben nabestaanden de tijd om om binnen die 3 uur beslissingen te nemen over het lichaam."

Bij het overlijden van een patiënt in het ziekenhuis zijn nabestaanden 'heel vaak' aanwezig, zegt hij. "Zij hebben dan ook direct gesprekken met de arts, de verpleegkundige en een van onze medewerkers. Aan hen kunnen ze al hun vragen kwijt."

Honderden euro's extra betalen

Die communicatie is precies wat De Waard met name het ziekenhuis kwalijk neemt. Dat ze de bijkomende kosten niet duidelijker hebben aangegeven, bijvoorbeeld - ook al hoefde hij uiteindelijk zelf de rekening niet te betalen. 

"Een uitvaartondernemer geeft prijzen op, maakt een offerte. Met mortuariumkosten houdt nooit iemand rekening. Bij ons viel het uiteindelijk mee, maar er zijn ook nabestaanden die hierdoor honderden euro's extra moeten betalen."

De Waards klacht over gebrekkige communicatie komt Heikoop niet onbekend voor. "Informatievoorziening is op moment van overlijden uiterst belangrijk." Om de communicatie met nabestaanden beter te laten verlopen, heeft de overkoepelende organisatie van mortuariumbeheerders in 2018 stappen ondernomen, zegt Heikoop.

Klandizie

Uit het onderzoek van de Consumentenbond komt nog een ergernis naar voren. De meeste mortuaria in Nederlandse ziekenhuizen (bijna de helft) worden beheerd door CMO. Ongeveer een kwart is in handen van uitvaartorganisaties. En daar wringt het, want daardoor krijgt zo'n beheerder een dubbele pet.

Zeker als nabestaanden kiezen voor een concurrent, ontstaan dan nogal eens strubbelingen. Maar, zo schrijft de consumentenorganisatie: het is onmogelijk te controleren of beheerders zaken gescheiden houden.

Bron • RTL Z