Binnenland

Oogst verpietert door droogte? Quinoa kan aardappel hittebestendig maken

Eva Segaar • 03 augustus 2019 15:26

Over een paar jaar is dit sproeien misschien wel verleden tijd Beeld © ANP

Quinoa is al jaren geliefd onder hippe millennials en kookliefhebbers, en straks wellicht ook wel onder wanhopige boeren. Want het gewas zou er zo maar eens voor kunnen zorgen dat hun oogst niet meer verpietert door de aanhoudende droogte.

Een slechte graanoogst, uitgedroogde uien, kleine aardappels: In heel Nederland zitten de boeren met hun handen in het haar, want net als vorig jaar is het droog. En dat is niet goed voor de gewassen, want die groeien zonder water een stuk minder.

Boer Bert Sloetjes uit Halle in de Achterhoek weet er alles van. Hij heeft 400 hectare waar hij erwten, wortels, graan, uien en aardappels op verbouwt. "Het is nog erger dan vorig jaar, omdat de grond al zo droog was door afgelopen zomer. En dan was het vorige week ook nog 40 graden, daar kunnen mijn gewassen heel slecht tegen."

Het gewas van de toekomst

Maar er is een gewas dat al die problemen niet heeft: quinoa. Die plant kan zonder veel moeite tegen een hete droge zomer. Hoe dat kan? Dát willen ze bij de Wageningen Universiteit ook graag weten. Zodat ze die kwaliteiten van quinoa kunnen overbrengen naar onze uien- en aardappelplantjes.

Ze noemen quinoa nu al 'het gewas van de toekomst'. Want weer of geen weer, de van oorsprong Zuid-Amerikaanse plant doet het altijd goed. Het groeit met gemak in gebieden met weinig water, maar past zich ook moeiteloos aan andere weersomstandigheden aan. Ook dan produceert het nog veel zaad.

Komt het door de wortels die diep de grond in gaan?

Een flexibel plantje dus. Gerard van der Linden van de Wageningen Universiteit & Research doet er sinds afgelopen jaar onderzoek naar, samen met collega Robert van Loo en een aantal studenten.

Hij heeft het vermoeden dat de quinoaplant goed tegen droogte kan doordat zijn wortels diep de grond in gaan, en omdat de plant slim water gebruikt. Bwijs daarvoor heeft hij nog niet.

"Als we dat zeker weten kunnen we ons specifiek daarop richten", zegt Van der Linden. Die eigenschappen kunnen dan gebruikt worden bij de veredeling van gangbaardere gewassen. Dat betekent dat planten zo gekruist worden, dat ze beter voldoen aan de wens van de mens. 

Economisch interessant

De aardappel is een voor de hand liggende kandidaat. "De aardappel wordt hier al 150 jaar geteeld onder ideale omstandigheden. Maar met droogte produceert de plant veel minder grote aardappels." Door de kwaliteiten van de quinoaplant te onderzoeken en toe te passen op de aardappelplant, zou je een plant kunnen krijgen die ook met weinig water grote aardappels produceert.

"Quinoa is niet alleen een hype, maar door de klimaatverandering economisch heel interessant", zegt Van der Linden. "Want het is belangrijk om de Nederlandse gewassen beter bestand te maken tegen droogte."

Telers staan te trappelen

De onderzoeker merkt dat de telers staan te trappelen om droogtebestendige Nederlandse gewassen. "We krijgen regelmatig de vraag hoe ver we nu zijn met het onderzoek. Je kunt natuurlijk nooit met zekerheid zeggen hoe lang het nog gaat duren, maar reken op meerdere jaren."

Boer Sloetjes is blij dat er eindelijk weer regen is gevallen. "Het is alleen weinig, slechts drie millimeter, en we hebben regen van betekenis nodig willen de gewassen kunnen groeien." Voor hem kan de quinoa-aardappelplant niet snel genoeg realiteit zijn.

Bron • RTL Z / Eva Segaar