Binnenland

Mag je stoppen met werken bij extreme hitte? 'Er moet direct gevaar zijn'

29 juni 2019 08:30

Beeld © Archieffoto ANP

Lekker hoor, 35 graden morgen in het oosten en zuidoosten van het land. Ten minste, als je naar het strand kunt of op het terras gaat zitten. Werken bij deze temperaturen is vaak minder fijn. Maar ken jij je eigen rechten ook op het gebied van werken in de hitte?

We beginnen met de wet. Daarin staat de volgende ietwat lastig te begrijpen tekst: 'Rekening houdend met de aard van de werkzaamheden die door de werknemers worden verricht en de fysieke belasting die daar het gevolg van is, veroorzaakt de temperatuur op de arbeidsplaats geen schade aan de gezondheid van de werknemers'. In het kort gezegd: de temperatuur mag voor jou geen gevaarlijke situaties opleveren.

Inspectie

De uitwerking daarvan is lastiger. Want wat is schade? En wanneer is een situatie gevaarlijk? Elizabeth Palandeng van de Inspectie SZW heeft advies voor werknemers: "Als werknemers ervaren dat het te warm is voor het werk, bespreek dat dan eerst met de werkgever. In de meeste gevallen gebeurt dat ook en werkt dat goed. Wordt er niet ingegrepen door de werkgever, dan kun je een melding doen bij ons."

Komt er zo'n klacht, dan wordt er eerst beoordeeld hoe ernstig het is. Palandeng: "Vervolgens wordt er besloten of er door ons een bezoek moet worden gebracht aan het bedrijf. Dat gebeurt altijd zo snel mogelijk."

Verplichtingen werkgever

Soms is het niet mogelijk om werken in de hitte te voorkomen. Er zijn een paar verplichtingen waar de werkgever aan moet voldoen:

  • Nagaan of werken in de warmte wel noodzakelijk is.
  • De duur van werkzaamheden in de warmte verkorten.
  • Werkzaamheden afwisselen met werk op een koelere plek.
  • Koele dranken aanbieden.
  • Persoonlijke beschermingsmiddelen beschikbaar stellen.

Bron: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Als de werkgever niet voldoet aan die plichten, is het dus mogelijk een klacht in te dienen bij de Inspectie. Maar stoppen met werken, dat kan niet zomaar. "Het is afhankelijk per individu", zegt Khalidi Azougagh, adviseur veilig en gezond werk van vakbond FNV. "Als de situatie direct gevaar oplevert voor de werknemer, dan kun je het werk neerleggen. Dat is per persoon afhankelijk. Een situatie is bijvoorbeeld sneller gevaarlijk voor iemand die zwanger is of medicijnen slikt."

Buiten en binnen

Volgens Azougagh moet je wel goed opletten als het erg warm is. Je bent door de hitte vaak iets minder alert, en iets lichter in je hoofd, zegt hij. "Dat geldt niet alleen voor het werk buiten, ook binnen kan dat gebeuren."

Een precieze temperatuur waarop je mag stoppen met je werk, is er niet. "Risico's hangen niet alleen af van de temperatuur, maar ook van bijvoorbeeld luchtvochtigheid en je werkkleding", schrijft FNV op de website. 

Zelf berekenen

FNV maakte zelf een tool waarbij werknemers kunnen berekenen of de situatie op het werk gevaarlijk is. Om deze hittestresscalculator te kunnen gebruiken moet je wel de temperatuur en de luchtvochtigheid weten. "Daarvoor kun je een klein apparaatje kopen om de luchtvochtigheid binnen te meten, voor de luchtvochtigheid buiten kun je het KNMI raadplegen", zegt Azougagh. "Als de calculator zegt dat de situatie gevaarlijk is, kun je ervan uitgaan dat je het werk neer kunt leggen."

Bij de FNV komen deze dagen tientallen vragen binnen over het werken in de hitte. "Mensen maken zich zorgen en komen dan bij ons. Sinds 20 juni is er echt een flinke stijging te zien. Bijvoorbeeld een vraag van een werknemer in een winkel waar de airco kapot was en waar het binnen 30 graden werd. Wij adviseren die werknemer dan om collega's te verzamelen en samen de werkgever te vragen om de airco te laten maken. Als dat te lang duurt kun je vragen om een noodairco te plaatsen."

Dit doet extreme hitte met je lichaam:

Hoe werkt dat eigenlijk, en wat doet extreme hitte met je lichaam?

Azougagh weet dat het in Nederland al een stuk beter is geregeld dan in andere landen, maar toch valt er hier nog een boel te verbeteren. "Werkgevers hebben een grote verantwoordelijkheid voor hun werknemers, zeker tijdens de hitte. Denk aan een airco, een zonnescherm, een afdakje. Het wordt lang niet altijd geregeld, de verantwoordelijkheid wordt nog vaak bij de werknemer gelegd."

Dopper mee

Goede voorbeelden zijn er zeker, stelt Azougagh. Hij noemt PostNL. "Daar hebben ze afspraken gemaakt over werken in de hitte. Dan kun je denken aan aangepaste kleding, een dopper die meegaat om genoeg te drinken en een risicobeoordeling die wordt gemaakt."

Wat te doen?

Het ministerie heeft naast de eerder genoemde verplichte maatregelen voor een werkgever ook een lijst met tips die de risico's van werken in de hitte kunnen verminderen. Mensen kunnen namelijk flink ziek worden van werken met hoge temperaturen. Bijvoorbeeld warmte-uitslag, hittekrampen, hitte-uitputting en een hitteberoerte liggen op de loer.

De tips:

  • Schaf zo min mogelijk warmteproducerende apparaten aan (het zijn meestal arbeidsmiddelen die veel energie gebruiken). Zet dit soort apparaten zo veel mogelijk uit. Isoleer deze apparaten zeer goed om warmteafgifte te voorkomen of zet ze in een aparte ruimte.
  • Voer warme lucht af door te ventileren.
  • Vervang gloeilampen door energiezuinige led-verlichting.
  • Pas zonwering toe (buitenzonwering is effectiever dan binnenzonwering).
  • Verhoog met ventilatoren de luchtsnelheid.
  • Vermijd of verminder zware lichamelijke inspanning of stel deze uit.
  • Maak platte daken nat (en houd ze nat).
  • Voer een tropenrooster in.
  • Verkort de werktijd.
  • Las extra pauzes in.
  • Draag luchtige droge kleding, liefst van katoen.
  • Drink veel (géén alcohol).
  • Zorg ervoor dat het zoutgehalte in het lichaam op peil blijft.

Bron: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Bron • RTL Nieuws