Binnenland

Zo'n enorme stroomstoring als in Zuid-Amerika, kan dat ook in Nederland?

Andre Weststrate • 17 juni 2019 16:50

Stroomstoring in Enschede in 2013. Beeld © ANP

Tientallen miljoenen mensen in Paraguay, Uruguay en Argentinië zaten afgelopen weekend opeens zonder stroom. Verkeerslichten vielen uit, geen licht meer van lantaarnpalen en treinen kwamen tot stilstand. Kan dit ook in Nederland gebeuren? Vijf vragen en antwoorden.

Hoe kon dit gebeuren?

De Argentijnse minister van Energie, Gustavo Lopetegui, zei dat de storing begon met een veelvoorkomende systeemfout. De kettingreactie die daarop volgde, komt dan weer zelden voor en zorgde voor 'totale chaos'.

De minister opperde zelfs dat er sprake was van een cyberaanval. Maar dat zou volgens hem niet de primaire optie zijn. Er wordt onderzoek gedaan, de resultaten daarvan komen waarschijnlijk over ruim een week.

Deze keer was het Zuid-Amerika, maar kan dit ook hier gebeuren?

Hoogleraar Elektriciteitsvoorziening Han Slootweg is daar duidelijk over: "In theorie kan het altijd gebeuren." Maar, je voelt het al aankomen: "In de praktijk is de kans wat kleiner", vertelt hij. In Europa gebeurde het deze eeuw al wel een keer: in 2003 viel bij 55 miljoen Italianen en Zwitsers het licht uit.

"Soms wordt er een kettingreactie in gang gezet en gaat het toch mis", zegt Slootweg. In Zuid-Amerika gaat het transport van energie over veel grotere afstanden. "Dat leidt tot complexere systemen. In Europa is de bevolking veel evenrediger over land verdeeld en er staan overal elektriciteitscentrales."

Is dit al eens in Nederland gebeurd?

Zeker. In 2006 zaten grote delen van West-Europa zonder stroom, nadat in Duitsland één elektriciteitslijn 'eventjes' werd uitgeschakeld. De onbalans die daardoor ontstond, zorgde voor een domino-effect die onder andere ook Nederland voor een groot deel in het donker zette.

Vier jaar eerder reed in Rotterdam een heftruck tegen een hoogspanningsmast, waardoor 300.000 huishoudens zonder stroom kwamen te zitten. Treinen, trams, metro's: alles stond stil. Bruggen konden ook niet meer open of dicht.

In 2015 moest een stroomstation in Diemen uitgeschakeld worden, waardoor 1.000.000 huishoudens in Noord-Holland geen stroom meer hadden. Het vliegverkeer en al het treinverkeer van en naar Schiphol moest toen ook stilgelegd worden.

En zo zijn er nog legio voorbeelden.

Stroomstoring: man zit vast in lift
Door de stroomstoring in Diemen zat deze man vast in een lift. Editie NL-verslaggever Sjoukje Budde interviewde hem.

Welke maatregelen zijn er in Nederland genomen om het te voorkomen?

In Nederland zit het elektriciteitsnet in een zogenaamde ringstructuur, die dan volgens Slootweg ook nog eens driedubbel is uitgevoerd. Dat houdt in dat als één stroomtoevoer uitvalt, een andere het opvangt en het omgeleid wordt.

Volgens Jeroen Brouwers van Tennet gaat dat allemaal automatisch. "De twee grootste producerende centrales kunnen zelfs uitvallen." En die stroomstoring in Diemen dan? "Dat was een menselijke fout."

Als het dan toch gebeurt, hoe lang duurt het dan voordat alles het weer doet?

Brouwers: "Als er een storing is, is die heel snel voorbij." Maar garanties zijn er niet. Zo zat Amsterdam in 2006 toch nog anderhalf uur zonder stroom. Paraguay, Uruguay en Argentinië moesten uren wachten tot het licht weer aan kon.