Binnenland

Julio Poch vraagt om excuus van de staat: 'Een sorry uit het hart'

Pieter Klein • 25 mei 2019 19:37 @pieterkleinrtl

Julio Poch Beeld © RTL Nieuws

Pas als de Nederlandse staat oprecht excuus aanbiedt, kan oud-piloot Julio Poch verder met zijn leven, en de zaak afsluiten. "Die excuses moeten uit het hart komen", zegt de Nederlandse-Argentijnse gezagvoerder die acht jaar onschuldig in de cel zat, in een exclusief interview met RTL Nieuws.

Maandag begint zijn proces tegen de Nederlandse overheid bij de rechtbank Rotterdam. Poch en zijn advocaat Geert Jan Knoops willen een reeks getuigen horen, om aan te tonen dat de staat ernstig heeft gefaald in de zaak-Poch en daarvoor aansprakelijk is. Zij eisen een schadeclaim van 5 miljoen euro.

Anderhalf jaar nadat hij werd vrijgelaten uit zijn Argentijnse cel, oogt Julio Poch ontspannen. Hij ziet er goed uit. Vrolijk ook. Wel is hij 'strijdbaar'. Hij ziet er tegenop om wéér in een rechtszaal te staan, maar hoopt dat het helpt om de 'gerechtigheid' te vinden die hij zoekt. Dat er eindelijk waarheidsvinding zal zijn.

Niet boos

Poch is geen man van harde verwijten en emotionele uitspraken. Hij zegt: "Ik ben niet boos op Nederland. Ik krijg veel steun van veel aardige mensen." Wel wil hij dat de overheid erkent dat er geen goed onderzoek werd gedaan, dat ernstige fouten zijn gemaakt. Bijvoorbeeld toen Nederland meehielp aan de arrestatie in Spanje, in 2009, om zo alsnog een uitlevering aan Argentinië mogelijk te maken. Poch werd verdacht van betrokkenheid bij ‘dodenvluchten’ onder het Argentijnse regime in de jaren zeventig, waarbij tegenstanders uit vliegtuigen werden gegooid. Poch werd op alle punten vrijgesproken.

Hij zegt dat hij om schadevergoeding vraagt vanwege de verloren inkomsten, en de jaren die van hem zijn afgenomen. En: "Ik hoop op een excuus van de overheid. Een oprecht ‘sorry’." Niet voor de bühne, maar verontschuldigingen die worden gemeend: "Een sorry uit het hart."

Zonder onderbouwing

De oud-piloot wordt scherp als we hem het rechtshulpverzoek voorleggen, waarmee Nederland in juli 2008 Argentinië op het spoor zette van Poch. Zonder enig bewijs, zonder onderbouwing zei het Nederlandse OM in juli 2008, op basis van een 'hearsay-verklaring' dat Poch persoonlijk had meegewerkt aan dodenvluchten, dat getuigen dat hadden verklaard, en dat zijn vrouw dat zelfs had bevestigd.

Poch zag onlangs deze documenten, uit het Nederlandse strafdossier: "Het is echt belachelijk. Ongelooflijk. Nederland heeft Argentinië toen op het verkeerde been gezet." Hij noemt dit rechtshulpverzoek – ingediend door de officier van justitie die nu het MH17-proces leidt - 'de grootste leugen van allemaal'. Poch verwijt de overheid 'tunnelvisie', gebrek aan grondig en zorgvuldig onderzoek, en dat hij verdachte werd omdat hij niets opbiechtte – terwijl hem en anderen helemaal niets werd gevraagd. "Schandalig."

Grote boosdoener

Dit is ook de kern van het verwijt van zijn advocaat, Geert Jan Knoops. De staat heeft volgens hem onzorgvuldig gehandeld en is geen grondig onderzoek verricht. "Als Nederland dat misleidende rechtshulpverzoek niet aan Argentinië had verstuurd, was Poch nooit in beeld gekomen, had hij niet acht jaar onschuldig in een cel gezeten, en was dit allemaal niet gebeurd. Nederland is de grote boosdoener." Er was volgens hem geen enkel bewijs, en rechters zijn daarover voorgelogen, aldus Knoops.

Cruciaal is ook dat er aanwijzingen zijn dat de Nederlandse politie de zaak tegen Poch helemaal niet zag zitten, maar dat het onderzoek tegen Poch werd doorgezet onder druk van de toenmalige minister van Justitie, Ernst Hirsch Ballin. Het radioprogramma Argos onthulde eind vorig jaar dat er een document bestaat waaruit dit blijkt.

Zorgplicht van de staat

Uit stukken die RTL Nieuws inzag, blijkt dat de landsadvocaat suggereert dat die documenten een verzinsel zijn. Maar de verdediging van Knoops zal maandag nieuwe stukken indienen die bewijzen dat dat document wel bestaat, en dat de staat iets achterhoudt. Het staat ook vast dat Hirsch Ballin vooraf met het OM heeft overlegd of Nederland moest meewerken aan het geven van informatie over vluchtgegevens, om de arrestatie van Poch tijdens zijn laatste vlucht via Spanje mogelijk te maken.

Knoops erkent dat het OM moest voorkomen dat mogelijke 'straffeloosheid' dreigde in een zaak van schokkende misdaden tegen de menselijkheid, maar benadrukt dat er wel een 'zorgplicht' is van de staat tegenover Nederlandse onderdanen. En dat er dus beter onderzoek nodig was. Hij wijst erop dat de juridische basis ook niet klopt. 'Er is ‘overleg' geweest tussen Argentijnse en Nederlandse ministers, om een uitlevering via Spanje toch mogelijk te maken. "Die politieke bemoeienis roept heel veel vragen op."

Bron • RTL Nieuws / Pieter Klein