Binnenland

Zo hoog zijn de kosten van oud en nieuw

Matthias Pauw • 30 december 2017 16:15 @mattpauw

Beeld © iStock

Morgen gaan we weer knallen en lallend het nieuwe jaar in. Een levendige traditie, maar goedkoop is het niet. De schade van de oud-en-nieuwviering loopt in de tientallen miljoenen, elk jaar.

De grootste kostenpost van de viering blijft nog altijd het geld dat we met zijn alleen uitgeven aan knal- en siervuurwerk. Tijdens de laatste jaarwisseling ging er naar schatting voor 68 miljoen euro aan consumentenvuurwerk de lucht in.

Dat is natuurlijk geen schade, behalve dan voor de portemonnee. De afgelopen jaren schommelde dit bedrag tussen de 60 en 75 miljoen. Daar krijg je natuurlijk ook wat voor terug: genot en iets fraais om naar te kijken.

Maar vuurwerk heeft ook een duidelijke keerzijde. Uit een groot onderzoek van de OVV blijkt dat er jaarlijks voor vele miljoenen euro’s schade wordt gemaakt, en lang niet alles wordt gemeten.

Huizen en auto's

Om te beginnen levert het afsteken van vuurwerk heel veel schade op aan privébezittingen. Uit gegevens van de verzekeraars blijkt dat de er vorig jaar voor zo'n 12,9 miljoen euro schade was aan woonhuizen en nog eens 1,4 miljoen aan auto’s. In totaal dus al 14,3 miljoen euro.

Maar daar houdt het nog lang niet op. Ook in de openbare ruimte worden een hoop vernielingen aangebracht. In de grote steden loopt de schade jaarlijks in de tonnen, in kleine gemeentes gaat het vaak om duizenden euro's en in steden als Almere of Dordrecht gaat het om tienduizenden euro's.

Miniatuurvoorbeeld

Publieke ruimte

De OVV maakte een inventarisatie van een aantal grote en middelgrote steden, en kwam tot het volgende beeld over de jaarwisseling 2015/2016.

De twaalf onderzochte gemeenten komen samen tot een schadebedrag van ruim een miljoen euro. Daarbij is Amsterdam nog niet eens meegerekend, omdat men in de hoofdstad niet heeft bijgehouden hoe groot de schade is.

De totale schade in de publieke ruimte is op basis van deze gegevens niet te schatten, maar dat het in de miljoenen loopt, is zeker.

Leed

Vuurwerk zorgt daarnaast ook voor schade aan lijf en leden. De treurige eindstand van vorig jaar: 1 dode, 472 gewonden, 11.000 gewonden, 2959 vernielingen en 1871 mishandelingen.

Ook daarvan zijn de kosten, naast het persoonlijk leed, vaak moeilijk ter schatten. Zo is er sprake van loonderving voor mensen die slachtoffer zijn van geweld of vuurwerk en daardoor niet kunnen werken. Hoeveel dat kost kon de OVV niet boven tafel halen.

Medische kosten

Al dat menselijk leed gaat ook gepaard met aanzienlijke medische kosten. VeiligheidNL becijferde dat de gemiddelde directe kosten voor vuurwerkslachtoffers die voor behandeling bij de spoedeisende hulp komen of in het ziekenhuis worden opgenomen 1600 euro pr persoon bedragen. In totaal telt dat op tot 1,1 miljoen euro aan directe kosten.

De Nederlandse Vereniging voor Traumachirurgie heeft geen concrete cijfers, maar geeft wel aan dat er een schrikbarende bandbreedte is. De vereniging zegt tegen de OVV dat de kosten per persoon uiteenlopen van enkele honderden euro's op de spoedeisende hulp tot tienduizenden euro's voor mensen die op de intensive care terechtkomen.

Langdurig letsel waardoor mensen in een revalidatiecentrum belanden kan 'al gauw' behandelkosten tot honderdduizend euro meebrengen, schat de NVT.

Het oogziekenhuis in Rotterdam raamt de kosten van oogletsel door vuurwerk in op een miljoen per jaar. De directe medische kosten komen daarmee op zeker twee miljoen euro per jaar. Daarbij zijn de kosten voor langdurige en zeer ernstige zorg dus nog niet meegeteld.

134 miljoen euro

Maar de echte schade zit in het verlies van levenskwaliteit. Als we het leed van lichamelijke schade uitdrukken in geld, is het bedrag schrikbarend. Het Oogziekenhuis gebruikte daarvoor de Qaly-maatstaf, waarmee verlies van levenskwaliteit wordt uitgedrukt in economische waarde.

Als voorbeeld geeft de OVV het verlies van een oog op achtjarige leeftijd. De 'kosten' daarvan worden jaarlijks uitgedrukt als 12.500 euro. Op een mensenleven levert dat een miljoen euro aan leed op.

In negen jaar tijd gingen er 158 ogen verloren door vuurwerk bij mensen met een gemiddelde leeftijd van 20 jaar. Ervan uitgaande dat zij 88 jaar worden, levert dat een kostenplaatje op van 134,3 miljoen euro. Alleen al aan verloren levenskwaliteit door oogschade dus.

Alles bij elkaar opgeteld kost het jaarlijkse feest de maatschappij dus zeker 30 miljoen euro, waarbij moet aangetekend worden dat we veel kosten dus nog niet eens kennen. De vraag is dan ook: is die prijs te hoog?

Bron • RTL Z