Algemeen

Waarom het de spannendste NAVO-top in jaren wordt

11 juli 2018 06:30

Donald Trump en NAVO-baas Jens Stoltenberg Beeld © ANP

Hoe zal president Trump zich opstellen tijdens de NAVO-top die vandaag begint? Nederland en andere Europese landen houden hun hart vast. Eenheid uitstralen is een van de belangrijkste wapens van het bondgenootschap, maar de Amerikaanse president kan in Brussel wel eens stennis gaan schoppen.

NAVO-landen hebben vier jaar geleden beloofd om de uitgaven van defensie op te schroeven naar 2 procent van het bbp. Veel Europese landen, waaronder Nederland, zitten daar nog ver vanaf. Ook de komende jaren gaat Nederland dat percentage niet halen. We zitten nu rond de 1,3 procent. Omdat de economie groeit in Europa gaan er per saldo wel miljoenen euro's meer naar defensie.

De beuk er in

Europa zal daarom Trump ervan proberen te overtuigen dat het glas halfvol is. Maar het is afwachten of hij dat ook zo ziet. "Het wordt een probleem als hij geïrriteerd raakt, of zelfs de top verlaat," zegt Karlijn Jans, verbonden aan het Den Haag Centrum voor Strategische Studies.

Eerdere presidenten hamerden er ook op dat Europa meer moet bijdragen. "Maar dat ging veel subtieler. Dat verliep achter de schermen, via diplomaten." Trump gooide eerder al de beuk er in door te zeggen dat de NAVO overbodig was, al kwam hij daar later op terug.

Eenheid en vertrouwen

De NAVO is een militaire alliantie opgericht na de Tweede Wereldoorlog. Defensie en afschrikking zijn de belangrijkste pijlers. Bij een aanval op één lidstaat, wordt dat gezien als een aanval op alle lidstaten. Het bondgenootschap kan dus alleen effectief zijn als het eensgezind is. Wat Trump nu doet, is juist daaraan morrelen. "Het draait om vertrouwen. Afbraak daarvan gaat heel snel, maar vertrouwen terugwinnen duurt lang", zegt Jans.

Trump gaat daags na de NAVO-top naar Helsinki voor een één-op-één ontmoeting met Vladimir Poetin. Door NAVO-landen zal er met argusogen naar gekeken worden. NAVO-baas Jens Stoltenberg gelooft in de dialoog, zei hij eerder over de ontmoeting.

Feit blijft dat de relatie tussen Rusland en de NAVO 'problematisch blijft', zoals onze defensieminister Ank Bijleveld schrijft. Dan gaat het om de annexatie van de Krim en de onwelwillendheid van de Russen om een oplossing te vinden voor de oorlog in Oost-Oekraïne. Daarnaast maken Nederland en de NAVO zich zorgen over het verspreiden van desinformatie door de Russen.

Rusland hield vorig jaar nog een grote militaire oefening aan de rand van het NAVO-gebied

Tanks, artillerie en straaljagers werden ingezet bij de oefening in september 2017. Polen en de Baltische staten werden als het ware omsingeld.

Nachtmerriescenario

De NAVO houdt regelmatig grote oefeningen in onder meer Polen en de Baltische Staten. Het zou een grote verrassing zijn, of misschien beter gezegd een nachtmerrie, als Trump tijdens zijn ontmoeting met de Russische president in zijn eentje afspraken maakt. Bijvoorbeeld om oefeningen te staken. Jans: "Het is niet ondenkbaar. Bij de ontmoeting van met Kim Jung-un in Singapore is hetzelfde gebeurd." De aankondiging om gezamenlijke militaire oefeningen op te schorten kwam voor Zuid-Korea en Japan onverwacht.

Voor de NAVO is er geen reden om de relatie met Rusland te normaliseren. Van samenwerking is op dit moment geen sprake. Trump zou in Helsinki op 16 juli nog wel eens toenadering kunnen zoeken bij de Russen. De ontmoeting met Poetin dreigt zo de NAVO-top te overschaduwen. Het zal de sfeer in het nieuwe NAVO-hoofdkwartier er niet beter op maken.

Miniatuurvoorbeeld

Bron • RTL Nieuws