Algemeen

Controle op biologische eieren faalde: verboden middelen bij tientallen bedrijven

16 juni 2018 15:01

(Archieffoto) Beeld © ANP

Bij biologische kippen- en eierbedrijven is de afgelopen jaren op grote schaal gerommeld met illegale bestrijdingsmiddelen. Naast het gebruik van een stof die leidde tot de crisis met fipronileieren, zijn bij tientallen biobedrijven verboden middelen gebruikt. De toezichthouder, Skal Biocontrole, had lange tijd niet in de gaten dat met de verboden producten werd gewerkt.

Dit blijkt uit onderzoek van Foodwatch en RTL Nieuws op basis van honderden inspectierapporten die de toezichthouder op de biosector heeft vrijgegeven. Eén op de vier onderzochte bedrijven ging in de fout.

'Misbruik van regels'

Foodwatch-onderzoeker Corinne Cornelisse concludeert: "Het toezicht heeft gefaald. Inspecteurs kenden de regels niet en er is misbruik van gemaakt. Het vertrouwen van consumenten die steeds vaker kiezen voor biologisch is daarmee geschaad. Nu blijkt dat eieren van bioboeren dat etiket niet verdienden."

Vorig jaar juli barstte het fipronilschandaal los. Door het bedrijf ChickFriend uit Barneveld werd het verboden middel fipronil toegevoegd aan een ontsmettingsmiddel tegen bloedluis bij kippen. Tientallen bedrijven gingen op slot, eieren werden uit de handel genomen, miljoenen kippen werden gedood en er ontstond voor miljarden schade. De toezichthouder op onze voedselveiligheid, de Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (NVWA), kwam in de vuurlinie.

Niet ingegrepen

Nu blijkt dat de officiële toezichthouder voor de biologische sector, Skal Biocontrole, het gebruik van het middel van Chickfriend (Dega-16) al tegenkwam bij inspecties bij biologische bedrijven in 2016 en de eerste helft van 2017, zonder dat werd ingegrepen. Skal wist niet dat fipronil was toegevoegd, maar realiseerde zich ook niet dat het ontsmettingsmiddel sowieso verboden was.

De verboden middelen werden daardoor zeker anderhalf jaar lang gebruikt in de bio-industrie. Pas nadat de fipronilcrisis was uitgebroken, werden herinspecties uitgevoerd, werd de administratie wel helemaal binnenstebuiten gekeerd en werden bio-boeren massaal berispt wegens het gebruik van illegale middelen. Sommige mogen wel worden gebruikt als schoonmaakmiddel, maar juist niet als ontsmettings- of bestrijdingsmiddel in stallen. Dat mag alleen met middelen die zijn beoordeeld en toegelaten door het Ctgb, het College toelating gewasbeschermingsmiddelen en biociden.

Ontsmetting tegen bloedluis

Uit het onderzoek van Foodwatch en RTL Nieuws blijkt dat naast het middel Dega-16 door tientallen bedrijven een reeks andere, verboden middelen werd gebruikt. MenthoBoast, Copper Boast, Miteclean, Kilcox – allemaal middelen die niet mochten worden gebruikt voor bijvoorbeeld de ontsmetting tegen bloedluis bij kippen. De middelen kunnen een gevaar vormen voor de volksgezondheid, omdat zij in de voedselketen kunnen komen.

Eind deze maand verschijnt het onderzoek van een speciale commissie naar het fipronilschandaal. In Den Haag wordt ervan uitgegaan dat dat rapport hard zal oordelen over de hele keten van toezicht op onze voedselveiligheid. Of ook de rol van Skal in het schandaal wordt onderzocht, is niet bekend.

Miniatuurvoorbeeld

Een wagen van het omstreden reinigingsbedrijf Chickclean.

'Wachten op het volgende schandaal'

Voedselwaakhond Foodwatch vindt het onbegrijpelijk dat Skal, toezichthouder op de biologische sector, de regels niet kende en dat de inspecties dus niet deugden. "Het toezicht moet echt veel beter, want anders is het wachten op het volgende schandaal", zegt Foodwatch-onderzoeker Corinne Cornelisse.

Eerder liet de baas van Skal al doorschemeren 'niet trots' te zijn op de eigen inspecties zonder duidelijk te maken wat er nou exact mis was gegaan. De reactie van Skal op vragen van RTL Nieuws treft u hier; de antwoorden op onze vragen aan het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij (LNV), waar Skal onder valt, zijn hier te lezen.

Opmerkelijk is ook dat Skal bij een inspectie op 22 september 2016 al stuitte op een factuur van Chickclean. Een biologische boer had Chickclean ingeschakeld voor de desinfectie van zijn bedrijf met een niet-toegestaan middel. Chickclean was een tweede bedrijf van de eigenaren van ChickFriend, waartegen een strafrechtelijk onderzoek loopt. 

Skal zegt nu tegen RTL Nieuws dat toen geen onderzoek is ingesteld naar dit bedrijf, omdat Skal daar niet over ging. Ook is er geen melding gedaan bij de NVWA, zegt de overkoepelende voedselwaakhond. Foodwatch: "Als de inspecteur verder had gezocht, ook bij andere bedrijven, als het was gemeld, dan had het schandaal niet zo uit de hand hoeven lopen."

Meer op rtlnieuws.nl:
Reconstructie: Voedsel veilig? 'Op de zak staat dat het mag'

Bron • RTL Nieuws