Algemeen

Schok voor VS én buurland Iran: al-Sadr wint Iraakse verkiezingen

15 mei 2018 18:51

Moqtada al-Sadr (midden) Beeld © AFP

Moqtada al-Sadr lijkt tot verrassing van vriend en vijand de Iraakse verkiezingen te gaan winnen. Hij is geen vriend van Iran en van Amerika al helemaal niet. Wie is hij en wat wil hij met Irak? De buitenlandredactie van RTL Nieuws legt het uit.

Even kort, wat heb ik gemist?

Afgelopen weekend gingen de Irakezen voor het eerst sinds IS is verslagen naar de stembus voor landelijke parlementsverkiezingen. De zittende premier al-Abadi dacht opnieuw Irak te mogen leiden. Hij was er trots op dat IS onder zijn bewind was verslagen. Bovendien heeft hij de steun van Amerika en Iran. Maar nu vrijwel alle stemmen zijn geteld, blijken de Irakezen niet tevreden. Moqtada al-Sadr, of beter gezegd zijn alliantie, kreeg de meeste stemmen.

Al-Sadr heeft waarschijnlijk geprofiteerd van de lage opkomst. Hij weet als geen ander zijn trouwe achterban te mobiliseren. Al-Sadr, die nu halverwege de veertig is, heeft al jaren grote invloed. Zijn aanhangers zijn vooral arme Sjiieten uit de steden en het platteland.

Moqtada al-Sadr, die naam klinkt bekend.

Klopt, en niet alleen zijn naam. Hij is ook een opvallende verschijning: zwarte tulband, baard en vooral die priemende ogen. Hij is een belangrijk geestelijke, politicus, en een militair leider. Hij weet met zijn speeches duizenden aanhangers op de been te krijgen.

We kennen hem vooral uit de tijd van de Amerikaanse invasie in Irak. Met zijn eigen leger, de Mehdi-militie, was hij verantwoordelijk voor talloze aanslagen op Amerikaanse militairen.

Miniatuurvoorbeeld

Als wraak voor het ten val brengen van Saddam Hoessein?

Nee, hij vindt dat de Amerikanen niets te zoeken hebben in Irak. Al-Sadr is een sjiiet en een tegenpool van de soennitische dictator Hoessein.

Eind jaren 90 vermoordde Saddam's veiligheidstroepen de vader van Moqtada al-Sadr. Toen Saddam in 2006 werd opgehangen scandeerde de beulen 'Moqtada, Moqtada!'

En met Iran staat hij ook op gespannen voet?

Iran steunde een andere kandidaat en had liever niet gezien dat Moqtada al-Sadr zou winnen. Om IS te verslaan vergrootte de Iran zijn aanwezigheid in Irak. Niet alleen met geld en wapens, maar ook met Iraanse troepen. De enorme invloed van Iran in zijn land zint hem niet.

Wat wil hij met Irak?

Hij wil wat anderen ook al jaren beloven: Het door oorlog geteisterde Irak er weer bovenop helpen. Te beginnen door een einde te maken aan de corruptie, want die is bijna geen enkel ander land zo hoog. Er wacht een loodzware taak om het land (letterlijk) weer op te bouwen. De nieuwe regering zal moeten proberen de economie weer aan de praat te krijgen. Ook de werkloosheid is een enorm probleem, vooral onder jongeren.

Wordt hij de nieuwe premier?

Nee, want hij stond zelf niet op de kieslijst. Maar hij krijgt wel een bepalende stem in wie het wel gaat worden. Bij het vormen van een regering zal er rekening gehouden moeten worden met de verschillende religieuze groepen in het land. Ook Iran en Amerika willen een rol blijven spelen. De nieuwe premier moet de goedkeuring van beide hebben.

Als het aan Moqtada al-Sadr ligt moeten technocraten het land gaan leiden, de mensen die het meest verstand hebben van besturen. Ze krijgen vier jaar de tijd om het waar te maken.

Miniatuurvoorbeeld

Bron • RTL Nieuws / Buitenlandredactie