Algemeen

Kleine meerderheid is tegen, 'maar die tapwet gaat er komen'

22 maart 2018 10:42

Beeld © ANP

Een verrassende uitkomst bij het raadgevend referendum over de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv). De peilingen voorspelden een meerderheid voor het ja-kamp, maar de nee-stemmers bleken in de meerderheid te zijn. Wat gebeurt er nu met de wet?

Hier zijn ze: de uitslagen op een rij

In 335 gemeenten is een nieuwe gemeenteraad gekozen. De uitslagen per gemeente vind je terug in onze uitslagentool: www.rtlnieuws.nl/verkiezingen

Veel blanco

De uitkomst van het referendum is nog niet definitief. Zo'n 90 procent van de stemmen is op dit moment geteld. De meerderheid van het nee-kamp is nipt: 48,8 procent stemde tegen, 47,3 procent koos voor de wet. Opvallend veel mensen stemden blanco. Meer dan 200.000 mensen, dus ongeveer 4 procent van alle kiezers, stemden niet voor of tegen. Die stemmen worden gewoon meegeteld in de uitslag en bij het berekenen van de opkomst. 

De uitslag van het referendum geldt als een raadgevend advies als een meerheid tegen stemt en de opkomst minstens 30 procent is. De opkomstdrempel is ruimschoots gehaald. Over de voorwaarde over de meerderheid was even onduidelijkheid omdat het nee-kamp niet meer dan 50 procent heeft gehaald. Maar de Kiesraad maakte vanochtend een eind aan die onduidelijkheid: 50 procent halen is niet nodig, het gaat erom dat er meer nee-stemmers dan ja-stemmers zijn. 

En nu? 

Vooraf was de vraag al: hoeveel zin heeft het nog om over deze wet te stemmen? Het gaat om een raadgevend referendum. Het kabinet is voor de nieuwe wet en wil ook van het raadgevende referendum af. En CDA-leider Buma zei in oktober vorig jaar al dat het kabinet de uitslag zal negeren

Nu er een meerderheid tegen de wet heeft gestemd, zal het kabinet toch 'iets' met het advies moeten. Maar wat? Politicoloog Martin Rosema (Universiteit Twente) legt de procedure uit: "De regering is nu als eerste aan zet en moet formeel laten weten of de wet wordt ingetrokken of bekrachtigd. Vervolgens zal het parlement erover moeten stemmen." 

'Niet van tafel'

Politiek commentator Frits Wester heeft een ontnuchterend antwoord voor nee-stemmers die vanochtend vrolijk zijn opgestaan. "De Kamer moet opnieuw in debat en het kabinet zal zich er dus weer over moeten uitspreken. Misschien veranderen ze twee zinnen en verplaatsen ze een komma, maar die wet komt er gewoon. De meerderheid van zowel de Tweede Kamer als de Eerste Kamer is ervan overtuigd dat deze wet noodzakelijk is."

Ook Rosema verwacht niet dat de wet van tafel gaat. "Het zou mij verbazen als de regering zegt: we trekken de wet in. Maar er zal wel over gedebatteerd over worden." 

'Glasheldere boodschap'

Als dat scenario werkelijkheid wordt, zou Tijn de Vos (21) dat 'heel erg zwak' van het kabinet vinden. De Vos is één van de vijf initiatiefnemers van het referendum. "Er is een maandenlange discussie gevoerd. Daar zijn alle pijnpunten in benoemd en zelfs oplossing voorgedragen. Als daar niet naar geluisterd wordt dan neemt de politiek de bevolking niet serieus." 

Privacyclub Bits of Freedom (BoF) ziet de voorlopige uitkomst als een 'glasheldere' boodschap aan het kabinet. "Miljoenen mensen door heel Nederland hebben hun stem laten horen en tegen de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten gestemd. Het kabinet kan niet om deze uitslag heen en moet de wet verbeteren.''

De nieuwe aftapwet in 1,5 minuut:

De 'aftapwet', 'sleepwet' of voluit de 'Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017'... Hoe je het ook noemt, vandaag mag je in een referendum laten weten of je voor of tegen bent. Maar waar hebben we het eigenlijk over?

Bron • RTL Nieuws