Algemeen

Bouwers plaatsen 'excuuspanelen' om aan energienorm te voldoen

Pepijn Nagtzaam • 17 april 2018 18:16 @pepijnnagtzaam

Een huis met één zonnepaneel in Zoeterwoude. Beeld © RTL Z

Het is een opvallend beeld dat je regelmatig ziet bij nieuwbouwwoningen: een dak met maar één of twee zonnepanelen. Waarom wordt het dak niet meteen helemaal vol gelegd? Zonnepanelen blijken gebruikt te worden als sluitpost om een huis te laten voldoen aan de eisen voor de energieprestatie.

Als er een nieuw huis gebouwd wordt, moet dat voldoen aan bepaalde voorwaarden om een bouwvergunning te krijgen. In dat bouwbesluit worden ook de eisen voor de energieprestatie van het huis benoemd.

Dat wordt uitgedrukt als de energie prestatie coëfficiënt (EPC) en is een rekensom van energiezuinige maatregelen die worden toegepast, zoals het aanleggen van een warmtepomp of isolatie.

Hoe meer energiezuinige maatregelen er worden genomen, hoe dichter het huis bij 0 komt en hoe zuiniger het huis. Die EPC was ooit 0,8, werd toen 0,6 en is nu 0,4. 

Goedkoopst

Projectontwikkelaars gaan vaak op zoek gaan naar de goedkoopste manieren om aan de norm te voldoen, weet Henri Bontenbal, energiespecialist bij Stedin. "Soms komt een ontwikkelaar net niet aan die punten en wordt er wel aan de norm voldaan als er een paar zonnepanelen op het dak worden gelegd."

Dat bevestigt Frank Doff van adviesbureau Klimaatgarant. "Bouwers kiezen er soms voor om één, twee of drie zonnepanelen aan te leggen om wel tot die waarde te komen. Een zonnepaneel weegt vrij zwaar in de puntentelling en is vrij goedkoop ten opzichte van andere maatregelen. Daarom wordt het sneller toegepast dan bijvoorbeeld triple glas."

Miniatuurvoorbeeld

Hij legt uit dat er in zijn branche lijsten met tabellen rondgaan waarin uitgerekend is hoeveel euro per EPC-punt een maatregel kost. "Een een zonnepaneel kost 10 euro per EPC-punt, triple glas 30 euro."

Spijtpanelen

Als er op die manier gewerkt wordt, krijg je dus het beeld van een straat vol daken waarop maar een paar zonnepanelen liggen. "Ze worden door sommigen ook wel spijtpanelen genoemd", zegt Bontenbal. "Het is een kortetermijnoplossing en de wijk wordt er niet mooier van."

Op Twitter verbazen mensen zich ook over de panelen, die op verschillende plaatsen gespot zijn.

Afvinklijstje

Marjan Minnesma van Urgenda, de organisatie voor innovatie en duurzaamheid, noemt de EPC-norm een 'afvinklijstje'. "Je kunt ermee laten zien wat je hebt gedaan, maar het zegt niets over de milieuklasse van een huis", zegt ze. "Een huis vol kieren kan zo nog steeds aan de eisen voldoen."

Bart van den Bos van Zonnepaneelwijzer herkent het beeld. "Gaat met de aanleg van één zonnepaneel je EPC genoeg naar beneden om binnen een bouwbesluit te vallen, dan is er geen stimulans meer om er extra bij te leggen. Je volgt dan de letter van de wet in plaats van waar de wet voor bedoeld is. De EPC zou strenger moeten worden om dat tegen te gaan." 

De NVB, de vereniging van ontwikkelaars en bouwondernemers, noemt de praktijken 'onwenselijk, maar begrijpelijk'. Jurist Coen van Rooyen laat namens de vereniging weten uit te kijken naar nieuwe regels in 2020. "Daarmee hopen we dat kopers en ontwikkelaars gaan kiezen voor oplossingen die nu misschien meer kosten, maar die op de lange termijn beter zijn voor zowel het milieu als voor de portemonnee van de klant."

'Beter iets bijbetalen'

Bewoners van huizen met maar één of enkele zonnepanelen hebben nu niet zo'n goede deal, vindt Bontenbal. "Die bewoner betaalt niet alleen hypotheeklasten, maar ook energiekosten. Nu worden er nog woningen op aardgas gebouwd, maar mét twee zonnepanelen. Dat is raar: je hebt als koper toch liever een woning die niet meer met aardgas verwarmd wordt, want zonnepanelen kun je er ook nog later op installeren."

Bontenbal erkent dat het nu iets goedkoper is. "Het scheelt een paar duizend euro als je een woning koopt met een gasketel en een paar zonnepanelen. Maar zo moet je niet rekenen: het is veel verstandiger om nu iets meer te betalen voor een aardgasloze woning en dat terug te verdienen op je energierekening."

Zonnepanelen-omdat-het-moet

Het lijkt hem dan ook slimmer om een warmtepomp in de woning te installeren. Dat is iets duurder dan een gasketel, maar je draagt in een keer veel meer bij aan de EPC-norm die je moet halen.

"Dan heb je geen zonnepanelen-omdat-het-moet nodig, maar dat kan altijd nog. Nog beter is het natuurlijk om allebei te doen: én een warmtepomp én zonnepanelen. Die zonnepanelen kun je tegenwoordig mooi laten integreren in je dak in plaats van drie van die dingen te installeren."

In 2017 zijn er drie miljoen zonnepanelen geplaatst in Nederland. Dat zorgt ervoor dat er nu ongeveer 12 miljoen zonnepanelen in het land zijn, samen goed voor 2,2 procent van de elektriciteitsproductie in Nederland.

Bron • RTL Z / Pepijn Nagtzaam