Weekend magazine cover
  • In dit nummer Path 400 Created with Sketch.

  • Z Magazine - december 2016 Path 400 Created with Sketch.

  • Menu Path 400 Created with Sketch.

Oval 3 + Path 400

Not as Usual

Ongewoon. Bijzonder. Opmerkelijk.

Ok Go doet het dit keer in 4,2 sec.

 

The One Moment heet het nieuwe nummer van Ok Go, de Amerikaanse band uit Chicago bekend van de bijzondere video’s. Dit keer hebben de heren een soort mathematische rekentruc uitgehaald waarbij ze er in geslaagd zijn om 4,2 seconden beeld (geschoten met een ultra hi-speed camera) uit te smeren tot een filmpje dat 3 minuut 42 duurt.

Het resultaat is een gevoelig nummer begeleid door een spetterende video vol ontploffende gitaren, verfballonnen en andere gekkigheid.

Ok Go maakte naam met een clip die bekend werd als de ‘loopbandvideo’. De vier leden voerden hierin een synchrone dans op waarbij ze telkens van de ene op de andere sportschoolloopband dansten terwijl ze perfect hun nummer playbackten. Meer Ok Go: hier (met een stel honden), hier (in gewichtsloosheid) en hier (paraderend met een brassband).


Teodorin Obiang is z’n elf auto’s kwijt (en de handsschoen van MJ)

Wie? Teodorin Obiang is de zoon van Teodoro Obiang Nguema Mbasogo (onthoud die naam), de president van Equatoriaal Guinee. De inmiddels 73-jarige heerser kwam in 1979 aan de macht na een coup. Zoon Teo wordt al vijf jaar verdacht van witwaspraktijken.

Recent hebben de Zwitserse autoriteiten als gevolg van een aanklacht maar liefst elf luxe supercars  geconfisqueerd bij het vliegveld van Geneve die in bezit waren van de kroonprins. Onder de bolides modellen als een Bugatti Veyron van 2,6 miljoen, een Lamborghini Veneno, een Porsche 918 Spyder, een Maybach, een McLaren P1, een Aston Martin, vier Ferraris en een zeldzame Koenigsegg ter waarde van 2,8 miljoen waarvan er slechts zeven zijn gemaakt.

Het Zwitserse onderzoek komt in navolging van de Franse en Amerikaanse justitie die Teo al langer verdenken van het witwassen van grote bedragen, afkomstig na plundering van de staatskas van zijn vaderland. Naast huizen en Gulfstreamvliegtuigen werd eerder ook een bijzonder stukje memorabilia aangetroffen: een handschoen van Michael Jackson ter waarde van 500,000 dollar. 

De Zwitsers willen Teo nu graag voor de rechter slepen. Maar die beroept zich op zijn diplomatieke immuniteit.

De duurste sneakers ooit

Adam en Ryan Goldston zien er uit als twee reuze sympathieke boys die dol zijn op sneakers. Ze braken met hun merk APL door in de VS, mede dankzij een relletje rond de technologie die ze in de zolen van hun gympen verwerken.

Dit lock ‘N’ load mechanisme zorgde er voor dat spelers in de NBA die de schoenen droegen, een oneerlijk voordeel hadden bij het maken van hoge sprongen. De NBA verbood het merk vervolgens, wat door Adam en Ryan daarna als een soort geuzentitel werd gebruikt; ‘APL: Forbidden by the NBA’.

Onlangs hebben de twee de grenzen van wat een paar gympjes mogen kosten danig opgerekt met de aankondiging van twee krokodillen lederen exemplaren, gedompeld in 24 karaats goud. Als eerste zijn de schoenen te koop in een winkelcentrum in Dubai.

Wie in bezit wil komen van een paar zal na de bestelling wel een week of twaalf geduld moeten oefenen want ze worden speciaal op maat gemaakt. Maar daarna arriveren de sneakers in al hun gouden gloed met de naam van de eigenaar aan de binnenkant geborduurd. Kost wel wat. Voor slechts 20,000,- dollar is dit paar schoenen helemaal van jou. 

Van loodgieter naar regisseur

Rundfunk-regisseur Rob Lücker gooide het over een andere boeg. Hij werd na korte carrière in de loodgieterij succesvol TV- en filmmaker.

Rob Lücker is maker van Rundfunk, de absurdistische comedyserie met Pierre Bokma in de rol van Deutsche leraar. Voor hij doorbrak als TV- en filmmaker was hij werkzaam als  loodgieter in de installatiebranche. Dat was geen succes: “Ik was op school al nooit goed in exacte vakken. Dus ik begreep echt niks van wat ik daar moest doen.”

Opstand

Na het LBO stroomt Lücker door naar het KMBO en de MTS om de fijne kneepjes van de installatietechniek onder de knie te krijgen. Maar eerst moet hij stage

"Ik had het gevoel alsof ik in het paradijs terecht kwam"

lopen. Op kantoor zitten is niks. Hij wil wel met monteurs mee. Maar eigenlijk voelt hij zich nergens op z’n plek. Hij droomt er van om films te maken. “Ik had weinig zelfvertrouwen en was erg dromerig. Achteraf had ik beter een creatieve opleiding kunnen doen.” In plaats van in opstand te komen, schikt hij zich in zijn lot. “Ik dacht dat dit het was.”

Paradijs

Lücker besluit op aandringen van vrienden die hem overtuigen dat er meer in zit, naar Amsterdam te verhuizen. Hij krijgt van zijn vader een camera en een computer. Terwijl hij parttime werkt in de bouw, maakt hij zijn eerste eigen filmpjes en gaat hij cursussen volgen. “Er ging een wereld voor me open. Ik had het gevoel alsof ik in het paradijs terecht kwam.”

"Ik heb die tijd als een monnik geleefd"

Toen werd hij op zijn zesentwintigste aangenomen op de HKU in Hilversum. Ten opzichte van zijn medestudenten, die gemiddeld acht jaar jonger zijn, is er wel wat in te halen. “Ik heb die tijd als een monnik geleefd. Ik was ongelooflijk hongerig naar kennis. Ik merkte dat ik mijn roeping had gevonden.” Dat de materie nu wel aanspreekt, helpt hem bij het afronden van deze studie. Met zijn eindexamenfilm wint hij de Talent Pro Award. Nu begint hij te geloven dat hij er toe doet. Toch vraagt de echte doorbraak nog even geduld.

Beurt afwachten

Zeven jaar achter mekaar dient hij film ideeën in die onderin een la verdwijnen. Lücker laat zich niet ontmoedigen door de ene na de andere afwijzing: “Er zijn meer makers in Nederland dan er geld is. Het is een kwestie van vraag en aanbod. Je moet simpelweg je beurt afwachten.”

In 2014 wint hij een Gouden Kalf voor de beste korte film met Das Wad. Vorig jaar startte de comedyserie Rundfunk, eerst als miniserie. Dit jaar volgde er een tweede seizoen. Ondertussen maakte hij opvallende commercials voor supermarkten en het Rode Kruis.

Over de vraag of hij nog iets heeft overgehouden aan ervaring in de installatiebranche, moet hij even nadenken. “Praktisch gezien niet. Maar er zijn wel typetjes die terugkomen. Mijn eerste film ging over een stel slopers die een goudkist vinden in een huis.” Al met al is Lücker opgelucht. “Het is toch nog goed gekomen.”

De zelfbouwers

Samenwonen op 26 vierkante meter

Als er een land met woningnood en ruimtegebrek geschikt is voor de uit de VS overgewaaide Tiny House Movement dan is het Nederland wel. Early adaptors Jan-Willem en zijn vriendin Noortje geven het goede voorbeeld. “We nemen genoegen met genoeg.”

Architect: Jan Willem van der Male
Vloeroppervlak: 26 m2
Kavel: Huis is verrijdbaar en kan off the grid functioneren
Bouwtijd: Drie maanden

Wat vooraf ging: Jan Willem van der Male woonde samen met zijn vriendin Noortje anti-kraak in Rotterdam. Daar moest maar eens een eind aan komen, besloten ze. Maar de situatie waar veel van hun huizen kopende vrienden zich in gemanoeuvreerd hadden, daar zagen ze weinig heil in.

Jan Willem: “Als starter op de woningmarkt kun je een hypotheek krijgen en een huis kopen. Raak je dan bijvoorbeeld uitgekeken raakt op je baan, is het moeilijk om die op te geven. Wij wilden graag onze vrijheid behouden. Van huur en een hypotheek word je niet gelukkig.”

Van der Male is afgestudeerd architect en kwam via internet met de tiny house movement in aanraking die is ontstaan in de VS. “Daar zijn ze kleine huisjes gaan ontwerpen als protest tegen de enorme McMansions die daar in de mode zijn geraakt.” Om de regels van minimum afmetingen te ontduiken, werden deze huisjes op wielen gezet. Daardoor vallen ze, net al in Nederland, onder de regelgeving van de Rijksdienst voor het Wegvervoer en worden ze wettelijk gezien als caravan. Precies zo’n huisje heeft Jan Willem ook ontworpen.

De locatie: Het voordeel van het mobiele tiny house is dat de woning in principe los staat van een kavel. Toch is Jan Willem niet van plan om de woning ook daadwerkelijk als een caravan door het land te gaan sleuren. “Wat ik hoop is dat onze woning een verandering teweeg kan brengen in het Bouwbesluit. Dat gaat nu nog uit van minimum afmetingen. Dat soort restricties zit de ontwikkeling van kleine huizen in de weg.”

Het ontwerp: Jan Willem heeft de woning, in overleg met vriendin Noortje, helemaal zelf ontworpen. Het uitgangspunt was een zo natuurlijk mogelijke uitstraling met veel hout en hier en daar wat stoere accenten. Ruimtegebrek dwong wel tot heldere keuzes, merkt Jan Willem. “Dat elke keuze gevolgen heeft voor een andere keuze, hoort bij het ontwerpproces. Maar in dit geval gold dat nog sterker. Bijna elke plek heeft een dubbele functie.”

Het tiny house van Jan Willem en Noortje beschikt ondertussen wel over alles wat je in een normaal huis ook aantreft. Er is een slaapplek, een tafel om aan te eten en werken, een zithoek, slaapkamer op de entresol, berging met alle technische installaties en een houtkachel. “Het voordeel van samenleven in een ruimte is dat het snel warm is. Apparatuur geeft veel warmte. En als mens geef je ook flink wat warmte af.”

Samenleven op zo’n kleine oppervlakte vergt wel wat van de bewoners, geeft hij toe: “Je zit op elkaars lip. Dus gelukkig blijven op een kleine oppervlakte lukt alleen als je elkaar los laat, ook al ben je in dezelfde ruimte.”

De woning is zo ontworpen dat hij volledig zelfstandig kan bestaan. Stroom komt uit de zonnepanelen. Het hemelwater wordt opgevangen en kan opgewarmd door de houtkachel dienst doen voor de douche.

De bouw: Het kleine huis dat Jan Willem en Noortje samen bouwen staat op wielen en wordt voor een deel gesponsord door een houtleverancier. Daardoor kunnen de kosten van de compleet woning binnen de perken gehouden worden. Dit ‘voorbeeld’ tiny house kost zo’n 30.000,- euro.  Een commerciële versie waarbij de bewoners al het werk laten verrichten, kost zo vijfentwintig procent meer.

Punt van verbetering: Jan Willem is pas tevreden als hun huis bijdraagt aan een aanpassing van het Bouwbesluit waarin nu nog vast staat wat de minimumafmetingen zijn. “Grote huizen zijn niet efficiënt. Ik hoop dat ons huis helpt om de woningmarkt open te breken.” Volgens Jan Willem wijst onderzoek uit dat kleine huizen voor iedereen geschikt zijn, zowel voor jong als oud.

Om de aandacht voor kleine huisjes om te vormen tot een bestendige beweging, is er echter meer nodig dan een wetswijziging denkt Jan Willem: “Tiny house is een manier van leven, een principe. Het dwingt ons bijvoorbeeld om veel beter na te denken bij de aanschaf van spullen. Aangezien we weinig ruimte hebben om dingen op te bergen, ga je heel anders over consumptie nadenken.”

Volgens Jan Willem is dat dan ook de essentie van wonen in een tiny house: je neemt genoegen met genoeg. “Ik denk dat we hier vijf jaar blijven wonen. Daarna wil ik misschien wel in een ‘gewoon’ huis gaan wonen. Maar aan vijftig vierkante meter moeten we wel genoeg hebben.”

Culturele Agenda

Documentaire 

Unknown Brood

Deze meeslepende documentaire - die tot stand kwam met behulp van crowdfunding - blikt terug op het roerige leven van rock-'n-roll-icoon Herman Brood. Regisseur Dennis Alink zoomt in op de mens achter de rocker aan de hand van persoonlijke gesprekken met intimici van Brood, zoals zijn vrouw Xandra, zanger Henny Vrienten en fotograaf Anton Corbijn. Hier doorheen verweven zien we opnames die Brood van zichzelf maakte tijdens de laatste jaren van zijn leven, waarin hij zijn onzekerheden deelt over zijn rol als hoofd van een gezin, zijn moeilijke momenten met drugs en openlijke flirts met zelfdoding. "U bent één van de laatsten die mij in het echt ziet", aldus Brood zelf.

Te zien vanaf 1 december, in de kleinere filmhuizen.

Film

Nocturnal Animals

Perfect bij het onheilspellende decemberweer: een film noir waarin de dunne scheidslijn tussen wraak en verlossing wordt verkend. Onder regie van modekoning Tom Ford, dus dan weet je dat het met de visueel aantrekkelijke shots goed zit. Amy Adams speelt de rijke maar ongelukkige kunsthandelaar Susan, die twintig jaar na het laatste contact een manuscript van haar ex-man Jake Gyllenhaal in haar brievenbus vindt. Al lezend denkt Susan terug aan hun verbroken huwelijk en begint ze te beseffen welke emotionele gevolgen haar keuzes hebben gehad. Nocturnal Animal ging in première op het filmfestival van Venetië en won daar de Zilveren Leeuw (grote juryprijs).​

Te zien vanaf 1 december. 

​Shopping

Lille

Kerstshoppen zonder hysterische menigte en oubollige kerststalletjes, maar mét sfeervol versierde kronkelstraatjes en goed eten doe je in Lille. Net over de Belgische grens, dus gewoon in een weekend te doen. Voor een grote variëteit aan exclusieve boetiekjes meander je door het charmante Vieux Lille, voor de grote modeketens ga je richting Rue de Béthune of shoppingcentrum Euralille en voor mode, luxe en design onder één dak moet je in warenhuis Printemps zijn. Net zo belangrijk zijn natuurlijk de culinaire onderbrekingen; hiervoor lenen de vele salons de thé, brasserieën als het antieke Meert en biercafés zich uitstekend. 's Avonds strijk je neer in één van de huiskamerrestaurantjes aan Rue de Gand voor een authentieke stoofpot of hippe krokodillenburger. Praktische tip: hou er rekening mee dat de meeste winkels in de binnenstad dicht zijn op zondag en dat de middeleeuwse kasseitjes - waarmee de volledige binnenstad geplaveid is - niet met iedere schoen ideaal combineren.  

Theater

Sleutelmoment

In zijn nieuwe voorstelling vertelt cabaretier Henry van Loon tijdens het sleutelen aan zijn brommer over zijn dagelijkse avonturen. Hierbij zoekt hij naar het absurdistische van wat de maatschappij is gaan zien als 'het normale'. Hij doet dit op zijn eigen, karakteristieke wijze: droog, met gouden mimiek en perfecte timing. Meer weten over Henry van Loon en zijn Sleutelmoment? Verderop in dit magazine voelen we hem aan de tand.

Gedurende de maanden december en januari is Sleutelmoment te zien op verschillende plekken in het land, de volledige speellijst vind je op www.henryvanloon.nl.  

Art

Preview: Loving Vincent

De eerste volledig geschilderde bioscoopfilm ter wereld vertelt het verhaal van de laatste dagen van Vincent van Gogh, aan de hand van honderdtwintig van zijn schilderijen. De anderhalf uur durende film bestaat uit 65.000 schilderijen, die allen met de hand werden geschilderd. Meer dan honderd kunstenaars werkten mee aan het project, en bekwaamden zich met hulp van het Van Gogh Museum in de technieken die Van Gogh gebruikte. Onlangs werd voor een select gezelschap de eerste twintig minuten getoond van de lang verwachte film. Het is nog niet duidelijk wanneer de volledige film in Nederland zal draaien, maar de trailer is het bekijken al meer dan waard:

Yes, Michael..?

Autotest: de BMW i8

Iedere maand maakt Z Magazine-redacteur Matthijs van der Pol een roadtrip met een elektrische auto. Deze keer een knalrood racemonster uit de BMW-stal. De i8 is het ultieme cadeautje voor wie alles al heeft.


De auto

'It's a looker', zeggen Amerikanen over een mens of ding dat alle ogen als een magneet naar zich toetrekt. Dit geldt in bovengemiddelde mate voor deze protonic rode BMW i8, het elektrisch aangedreven paradepaardje uit de Beierse renstal. De i8 zag het levenslicht in 2009 als conceptcar met een turbodieselmotor, maar is daarna op de markt gebracht als volledig elektrische productiewagen.

Aan de buitenkant vallen de sportieve lijnen op die van neus tot vleugel zelfs bij stilstand grote snelheid suggereren. De auto is uitgevoerd met lage vleugeldeuren die zoevend openklappen. Instappen in de cockpit gaat achterwaarts, waarna je de benen over de lage deurstijl de cockpit in moet zwaaien. Het interieur wekt associaties op met de klassieke sf-film Tron. De binnenstijlen van de deuren zijn versierd met opvallende lichtgevende oranje strips. Die zitten ook de middenconsole, aangevuld met blauwe accenten.

Een beetje vreemd is de mix van fysieke knoppen in de cockpit (bijvoorbeeld tien presets voor de radio) en het infoscherm (met navigatie en technische instellingen), dat bediend wordt met een ronde druk- en aanraakknop. Niet alles voelt even intuïtief.

De i8 is het type aandachtstrekker waar jonge jongetjes voor van hun mountainbike springen om hem met grote ogen na te kijken. Op de Dam in Amsterdam valt er zelfs eentje van bewondering van zijn fiets. De schade blijft beperkt tot een blauwe plek. Wie weinig behoefte heeft om permanent in het middelpunt van de belangstelling te staan, kan de i8 beter laten voor wat het is.

De techniek

Bij BMW leggen ze uit dat de wagen niet alleen duurzaam is in gebruik, maar dat de vederlichte carbon body en het interieur ook volledig uit recyclebare materialen is opgetrokken. Zelfs de kunststofvezels die als basis dienen voor het exterieur zijn gemaakt in een Amerikaanse fabriek die volledig op zonne-energie draait. De gecombineerde elektromotoren produceren samen 362 pk. Het beest trekt op van 0 naar 100 kilometer per uur in een luttele 4,4 seconden.

De rijervaring

De i8 heeft drie rijmodes. In de Eco-mode benut je de opgeslagen energie in het batterijpakket het meest efficiënt. De Comfort-mode met E-drive is de gulden middenweg tussen soepel doortrekken en energie terugwinnen bij het uitrijden en afremmen. En Sport, dat geactiveerd wordt door het pookje in de middenconsole een tikje naar links te geven, is de meest spannende rij-instelling.

Op het moment dat deze sportmodus geactiveerd wordt, verschieten de meters op het dashboard van blauw naar rood. Uit de speakers van de bovengemiddelde geluidsinstallatie klinkt ineens artificieel motorgeluid. De elektrische motor gaat een beetje schudden en trillen. De i8 transformeert zo van comfortabele bolide naar een ruw racemonster.

Zoals het een sportwagen betaamt ligt de i8 buitengewoon laag op de weg. De wagen is hard afgeveerd voor optimaal contact met de weg. In de bochten bewijst de auto z'n sportieve karakter: die worden haarscherp genomen zonder de geringste afwijking. Opvallend is dat snelheidsdrempels minder problemen opleveren dan verwacht. Ergerlijk geschraap blijft achterwege.

De verrassing

Bij vertrek bij de BMW-dealer in de buurt van Den Haag ontstaat er echter wel een ander probleem. Na enkele kilometers op de snelweg te hebben gereden, valt op dat een wit busje in de achteruitkijkspiegel wilde lichtsignalen geeft. Wat eerst een tikje opdringerige manier lijkt om te laten merken dat men onder de indruk is van de rode sportwagen, blijkt bij aankomst in Amsterdam anders uit te pakken als we worden aangehouden door een stille agent. "En waar heb je deze gestolen?", vraagt hij met een typisch Amsterdams gevoel voor humor.

De i8 mag in deze uitvoering weliswaar anderhalve ton kosten, dat bedrag is niet aan de zelfklevende stripjes besteed die de kentekenplaat aan de achterzijde van de auto moesten vasthouden. Want die plaat, die is verdwenen. Het plaatst de signalen van het witte busje op de A4 in een ander licht. Gelukkig is de agent een BMW-fan en geeft hij toestemming om door te rijden. Als er maar plechtig beloofd wordt later een geïmproviseerd nummerbord te monteren. De rest van de proefrit wordt de prachtig rode BMW ontsiert door een lelijk houten plankje met een zelf gekalkt kenteken.

Inparkeren is een fluitje van een cent dankzij de camera's rondom. Zodra er veel verkeer rond de auto ontstaat, presenteren deze camera's automatisch een 360-gradenbeeld op het scherm boven het dashboard. Het beeld wordt begeleid door een afstandsmeter die vervaarlijk gaat piepen bij dicht naderende auto's, fietsers en voetgangers.

Conclusie

De i8 maakt zowel in de futuristische cockpit als daarbuiten veel los. Collega's die een stukje mee accelereren zijn zonder uitzondering onder de indruk. Sommigen zitten na een uur nog steeds te stuiteren van de opwindende ervaring. Een ander heeft spijt dat het racegeweld direct na de lunch plaats vond.

De i8 is zonder twijfel een spannende racewagen die je koopt omdat je net je bedrijf voor een fortuin van de hand hebt gedaan en nu iets mafs wil doen. En het mooie is: decadentie was nog nooit zo duurzaam.

Eindscore voor de BMW i8:

'Groei en verandering, dat is altijd goed'

 

Na een carrière in Spanje en de VS trad Camille Oostwegel jr. (30) in juli vorig jaar toe tot het Limburgse hotel- en restaurantbedrijf dat zijn vader 36 jaar geleden oprichtte. Wat zijn zijn plannen? En hoe ga je om met je vader als die ineens ook je baas is?

Nadat Camille me heeft opgehaald in het restaurant van Château St. Gerlach, laat hij me de bouwplaats zien naast de ingang van het landgoed. Werklui lopen kriskras in het rond. Ze zijn druk bezig om een hoeve, opgetrokken uit okergeel mergel, in originele staat terug te brengen. Het monumentale pand is gekocht van het parochiebestuur van de kerk dat ook op het landgoed van Château St. Gerlach staat. Hier komt een lunchrestaurant met de naam Burgemeester Quicx, vertelt Camille. Die naam is een verwijzing naar de laatste burgermeester, voor het dorpje Houthem werd geannexeerd.

De echt grote klus vindt daarnaast plaats. Oostwegel zet een werkhelm op en vertelt enthousiast over wat er komen gaat. Toparchitecte Francine Houben tekende het ontwerp, met een golvende glazen gevel en een royaal dakoverstek. Hier verrijst een nieuw congres-, vergader- en evenementenpaviljoen met plaats voor 750 gasten. Het onderkomen wordt verwarmd en gekoeld door gebruik te maken van geothermische bronnen diep in de Limburgse bodem.

Camille laat zien waar de keuken en opslag komen. Daarnaast zijn drie zalen gebouwd die los of aan elkaar gekoppeld onderdak kunnen bieden aan evenementen van verschillende omvang. De locatie is volledig zelfvoorzienend. Het betekent dat de hotelgast, eventuele congresganger of bruiloftsvierder gescheiden bediend kunnen worden en elkaar straks niet voor de voeten lopen. 

Tussen het bouwstof en het geluid van elektrische zaagmachines maakt hij een wijds gebaar: "Dit hadden we nog niet in deze regio."

Na jaren in de VS en Spanje bij tophotels te hebben gewerkt keerde Camille Oostwegel jr. vorig jaar terug naar Nederland om in de voetsporen van zijn vader te treden. Hij is dertig. Zijn vader, die de hotelketen (zie kader) 36 jaar geleden zelfstandig startte, wil zich langzaam maar zeker gaan voorbereiden op zijn pensioen. Aan junior de taak om het familiebedrijf over te nemen.

Je werkte in New York en eerder in Madrid, bij hotelketen Starwood (nu Marriott). Ik kan me voorstellen dat er goede argumenten nodig waren om je uit New York terug naar Limburg te lokken?

"Ik wist altijd, vanaf het moment dat ik de op de Hotelschool zat, dat ik het bedrijf zou over gaan nemen. Dat wisten ze bij Starwood ook. Daar heb ik nooit een geheim van gemaakt. Uiteindelijk zou ik terug naar huis gaan. Toch hebben ze me daar de kans gegeven carrière te maken."

Waarom was juist nu het moment aangebroken?

"Mijn vader werd vorig jaar 65. De uitbreiding met het nieuwe paviljoen kwam er aan. Ik weet dat het een paar jaar kost om zo'n overdracht te regelen. Dus waarom nog langer wachten?"

Ik heb vroeger bij een bedrijf gewerkt waar de vader ook de zaak had overgedaan aan de zoon. Die man liep daar nog iedere dag iedereen voor de voeten. De spanning was om te snijden.

"Ik heb wel eens gedacht om professioneel golfer te worden"

"Je weet het nooit. Je vader is je vader en wordt op een gegeven moment je baas. Maar bij ons gaat dat heel erg goed. We zitten op een lijn, spreken dezelfde taal. Iedere maandag zitten we een uurtje formeel 1-op-1 om de week door te nemen. Hij kijkt niet voortdurend over mijn schouder mee."

Hij heeft je kennelijk vertrouwen gegeven?

"Ik hoop het. Hij is erg goed in delegeren. Hij zegt ook dat, als hij straks klaar is hier, hij hier niet meer iedere dag hoeft te zijn. Dat geloof ik ook."

Dus jij vertrouwt hem ook.

"Ja, maar ik wil wel dat hij betrokken blijft. Het is zonde om geen gebruik te maken van zijn kennis en ervaring."

Heeft er nooit iets puberigs in je gezeten dat je dacht: zoek het maar uit met je hotels?

"Ik had toen ik jonger was eerder iets van: kan ik dat wel? Ik zag wat mijn vader allemaal deed. Ik heb op een blauwe maandag nog wel eens gedacht om professioneel golfer te worden. Dat hoort er bij, denk ik. Het is niet realistisch om op je zestiende te bedenken of je een hotelgroep kunt leiden."

Wat vind je mooi aan het vak?

"Sommige dingen moeten er van nature in zitten, zoals gastvrijheid. Maar je moet ook een generalist zijn. Er zijn zo veel meer aspecten dan alleen eten en drinken. Er is sales en marketing. Personeel. De hotel-restaurant branche is een hele volwassen industrie, hoogontwikkeld en heel competitief."

Wat is er veranderd de laatste jaren?

"Gasten hebben tegenwoordig toegang tot alle informatie. Vroeger boekte je een reisje naar Valkenburg omdat je naar de kerstmarkt wilde of iets dergelijks. Het hotel maakte niet zo veel uit. Nu boeken mensen een hotel omdat ze iets willen beleven."

Hoe kun je innoveren?

"Ik heb een voorstel moeten schrijven voor mijn functie"

"Hotels zijn geen startups. Het wiel is al uitgevonden. Maar dat betekent niet dat je stil moet blijven staan. Je moet wel zoeken naar nieuwe wegen. Er zijn zo veel terreinen waarop je kunt verbeteren. Van finance, marketing tot personeelsbeleid."

Kun je leren van andere sectoren?

"Ik haal graag inspiratie uit kunst of architectuur. Ik kijk ook graag naar retail. Hoe gaan ze daar om met hun uitstraling? Dat helpt om na te denken over je eigen product, je visuele identiteit. Ik hou er van om verder te kijken dan mijn eigen neus lang is. Je moet een holistische blik hebben. Alles heeft invloed."

Toen je hier binnen kwam, had je toen het idee dat je je plek moest veroveren?

"Daar hebben we vooraf over nagedacht. Om het oneerbiedig te zeggen: wat kwam ik hier eigenlijk doen? Het kan niet zo zijn dat je binnenkomt en op kantoor gaat zitten. Ik heb een voorstel moeten schrijven voor mijn functie."

Je hebt je eigen functie bedacht. Prettig.

"Ik zei al: mijn vader kan goed delegeren, haha. We hebben de nieuwe functie Business Development bedacht. Dat klinkt misschien een beetje vaag. Maar het betekent in ons bedrijf dat ik verantwoordelijk ben voor strategie op het gebied van marketing, sales, pr en revenue management. Dat laatste komt uit de vliegtuigindustrie. Het was het onderwerp van mijn scriptie."

Neem je die ervaring mee uit het buitenland?

"Ja. Ik heb me daar in gespecialiseerd. En er was niemand binnen het bedrijf die er dagelijks mee bezig is."

Hoe zorg je er voor dat je ideeën landen binnen de organisatie?

"Ik heb een roadshow georganiseerd langs alle huizen, waarbij ik een presentatie heb gegeven van wat ik ging doen."

Hoe viel dat?

"Ik heb nog niet de tijd genomen om me te verdiepen in alles wat mijn vader ook weet"

"Je weet het nooit. Ik ben gewoon Camille. Ik ben dertig jaar. Er zijn veel jonge mensen in het bedrijf. Het klikt gewoon heel erg goed. Ik heb me vanaf moment één eigenlijk heel erg welkom gevoeld. Dat ik ervaring heb opgedaan buiten de deur is fijn. Als ik vanuit school meteen hier terecht was gekomen, was dat in mijn geval minder goed geweest. Ik kom hier met een nieuwe blik."

Toen bekend werd dat je in het bedrijf van je vader aan de slag ging, ontstond her en der het beeld van een overname. Dat is niet het geval. Wat is de planning?

"We hebben geen harde deadline. Ieder jaar komt er een dossier bij."

Heb je in je achterhoofd een datum waarop je denkt: dan moet het wel gebeurd zijn?

Wat is je ambitie?"Ik denk dat de hele overname vier tot vijf jaar zal duren, afhankelijk van hoe het gaat. Mijn vader is nog behoorlijk energiek. Ik denk wel dat, naarmate die datum dichterbij komt, je die dan moet vaststellen. Ook naar de medewerkers en de buitenwereld toe. Dan kunnen we dat mooi vieren."

"Zeg nooit nooit, maar het is niet mijn ambitie om nog vijf hotels te openen. Ik wil eerder de kwaliteit verbeteren van wat er nu staat. Ik heb bij mijn vorige werkgever gezien hoe je kwaliteit over de hele linie kunt garanderen. Dat soort dingen wil ik hier implementeren."

Je vader - ik heb hem wel eens ontmoet - is iemand die heel veel te vertellen heeft, over cultuur, natuur, geschiedenis. Hij straalt een verbondenheid uit met de omgeving. Ga je dat voortzetten?

"Mijn vader is echt een storyteller. Ik voel wel de verbinding met Limburg, dat kan ook niet anders. Maar ik heb nog niet de tijd genomen om me te verdiepen in alles wat mijn vader ook weet."

Interesseert het je ook wat minder?

"Ik ben me er wel bewust van dat we impact hebben gehad op de omgeving"

"Nee, ik vind dat als je mensen vertelt dat het kasteel hier uit 1730 stamt, dat bijdraagt aan de beleving. Het is toch iets anders dan een gewoon restaurant in een mooie zaal. Ik ben nu alleen op andere dingen gefocust: het zakelijke en commerciële aspect. De rest komt nog wel."

Als ik beelden zie van de familie Oostwegel op die mooie landgoederen, dan krijg ik soms het idee van een Limburgse adel. Zie jij dat ook zo?

"Dat vind ik echt te ver gaan. We zijn met niks begonnen. Ik ben me er wel bewust van dat we impact hebben gehad op de omgeving. Maar uiteindelijk zijn we gewoon ondernemers. Daar zijn er in Limburg en daarbuiten nog ettelijke duizenden van."

Wat wel een verschil is, is dat jullie hotels en restaurants tegelijk cultureel erfgoed in stand houden. Ben je nu al bezig met wat je nalaat?

"Hospitality is a way of life"

"Wij zijn geen ondernemers die uitsluitend bezig zijn om de zakken te vullen. We hebben geen vreemde aandeelhouders. Dat er geen dwang is om ieder kwartaal winstdoelstellingen te behalen, is een prettig gevoel. We kunnen ondernemen met een visie op de lange termijn. Daarom kunnen we een nalatenschap creëren die de verwachtingen ontstijgt."

Financieel gewin is niet het voornaamste doel?

"Het is fijn als je een keer op vakantie kan. Maar als je echt rijk wilt worden, moet je niet in de hotellerie gaan werken. Hospitality is a way of life."

In Amsterdam wordt op dit moment het ene na het andere hotel geopend. Zou je daar niks voor voelen?

"Het zou ons hele businessmodel overhoop halen. Onze vier huizen zitten nu in een cirkel van twintig kilometer van elkaar. We kunnen alles vanuit een hoofdkantoor bedienen. Als we naar Amsterdam gaan, kan ik niet meer overal iedere dag zijn. Ik denk dat we uit moeten gaan van onze kracht die we nu hier hebben."

Je bent vorig jaar getrouwd. Ziet je vrouw hospitality ook als een way of life?

"Ze is Amerikaanse. Ik heb haar in Nederland leren kennen. Ze werkt niet bij ons, maar op het hoofdkantoor van Starwood in Brussel. Dus je kunt wel stellen dat ze iets van hospitality afweet."

Gaat het thuis wel eens ergens anders over?

"Gelukkig wel. En het is fijn dat we niet dagelijks samen hoeven te werken. Ik hou wel eens ideeën tegen haar aan. Het is goed om perspectief van buiten te horen."

Recent, en niet geheel toevallig tegelijk met jouw entree in het bedrijf, is de naam van de hotelgroep veranderd. Wat is de gedachte achter de rebranding?

"Onze volledige naam was Camille Oostwegel ChâteauHotels & Restaurants. Dat was nogal lang en deed geen recht aan het unieke karakter van alle huizen. Daarom heten we nu Oostwegel Collection. Het idee is dat de holding wat meer naar achteren wordt geplaatst en dat we de hotels wat meer op een voetstuk plaatsen. Vergelijk het met een gezin met kinderen. Die komen allemaal uit dezelfde ouders voort, maar zijn toch anders."

Ga je zelf nog wel eens op vakantie en hoe onderga je zo’n trip?

"Ik maak ieder jaar met een paar vrienden een culinaire reis. In januari zijn we naar een restaurant in Zweden gegaan, in the middle of nowhere. Het heet Fäviken, bekend van de serie Chef's Table. Ze hebben daar vijftien stoelen. Vanaf het moment dat je er binnenkomt, heb je het gevoel alsof je thuis bent. Je drinkt een aperitief met de andere gasten, waar je ook weer mee samenkomt na afloop van het diner. Meteen een band: zo goed gedaan."

Ben je weleens volledig tevreden als je hier rond loopt?

"Als ik op een donderdag aankom en ik zie een volle parkeerplaats, dan krijg ik daar wel een goed gevoel van. Maar ik zie altijd verbeterpunten. Al is het maar een peukje dat ergens ligt."

Hoe hoop je dat er straks tegen je aan wordt gekeken binnen het bedrijf?

"Ik hoop dat ik een leider ben in een bedrijf waar mensen graag in werken. Ik hoef niet zo nodig op de voorgrond te treden. En ik hoop dat we gasten een beleving geven die ze bijblijft."

Oostwegel Collection:

De Oostwegel Collection is een verzameling van drie luxe hotels en zeven restaurants in Limburg die ieder zijn ondergebracht in Rijksmonumenten. Camille Oostwegel sr. startte het bedrijf 36 jaar geleden. Inmiddels behoren de horecabedrijven Château Neercanne, Winselerhof, Château St. Gerlach en het Kruisherenhotel in Maastricht tot de meest beeldbepalende van zuidelijk Nederland.

Camille Oostwegel Jr.

Leeftijd: 30
Burgerlijke staat: Getrouwd met Meredith
Woonplaats: Maastricht
Auto: Volkswagen Golf GTE
CV: LinkedIn

 

Door: Matthijs van der Pol
Heeft een neus voor het buitengewone en schrijft vaak en letterlijk hard over vernieuwing en ondernemerschap. Zijn credo: overal zit een verhaal in.

Knokken boven de kalkoen

Ach december… De donkere dagen voor kerst. Tijd voor familie, gezelligheid en te veel met drank overgoten etentjes. Maar ook voor ruzie. In december schijnt er meer geruzied te worden dan in alle andere maanden van het jaar. En maar liefst één op de vijf stellen overweegt tijdens de kerstdagen uit elkaar te gaan. Dus sterkte!

De realiteit verbleekt gelukkig vaak bij de literatuur, zelfs bij non-fictie. Denk aan het recent uitgekomen Judas, het relaas van de zus van Willem Holleeder. Of Juliana van Jolande Withuis, over onze voormalige koningin en haar ongelukkige huwelijk. En dan was er ook nog Niet bepaald een succesverhaal van Divorce-acteur Dirk Zeelenberg. Hij is niet alleen gebrouilleerd met zijn ouders (die snappen we: vader kwam wel naar het theater waar Dirk speelde, maar ging naar een voorstelling in de andere zaal), maar inmiddels ook met zijn zussen. Kortom, ze komen in de beste en slechtste families voor, die familieruzies. En het is een dankbaar onderwerp, ook voor fictie.

 

De correcties - Jonathan Franzen (2001)

Wat mij betreft de klassieker over een niet-functionerende familie. De moeder, Enid Lambert, probeert krampachtig de hele familie nog één keer bij elkaar te krijgen voor de kerst, omdat het misschien de laatste is van pa Alfred. Maar de inmiddels volwassen kinderen Gary, Chip en Denise zijn niet voor niks naar een grote stad verhuisd, ver weg van hun ouders. Het zijn stuk voor stuk karakters om je heerlijk aan te ergeren. En de familieruzie is er een van de ergste soort: ze slaan niet met deuren, verheffen hun stem niet, maar kiezen voor de passief-agressieve variant. Hoe dat ooit nog een geslaagd kerstdiner moet worden, is een raadsel.

 

Van je familie moet je het hebben - David Sedaris (2010)

De familie Sedaris bestaat uit komisch schrijver David, bekend comédienne Amy, nog drie zussen en een andere broer en een zeer grofgebekte moeder. Het maakt eigenlijk niet uit welk boek van David je openslaat, telkens weer stuit je op hilarische beschrijvingen van kleine ergernissen en grote woordenwisselingen in de familie. En toch spat de liefde er vanaf. Aaf Brandt Corstius, fan van Sedaris, zocht haar favoriete verhalen over de familie bij elkaar in deze Nederlandse bundel.

 

The hundred brothers - Donald Antrim (1997)

Slapstick en horror, dit boek is het allebei. Het tilt het begrip familieruzie naar een heel nieuw niveau. Zoals de titel al zegt: het gaat over 100 broers, in leeftijd variërend van in de 20 tot 93, allemaal bijeen in de bibliotheek van de familie voor een diner. De kracht zit 'm in de overdrijving: van de grove beledigingen over en weer en van de verwondingen die ze elkaar gedurende de nacht aandoen. Niet te missen in dit thema. 

Achter de ezel met Judith Osborn

In samenwerking met Catawiki

Judith Osborn nodigt in haar we programma 'Iedereen een kunstenaar' spraakmakende Nederlanders uit om samen samen een schilderij te maken. De opbrengst van de geveilde werken gaat naar het Jeugdcultuurfonds.

Osborn kwam op het idee voor het programma nadat ze een film zag over de schilderijen die kunstenaar Andy Warhol samen met Jean-Michel Basquiat maakte: "Het leek me inspirerend hetzelfde te doen met politici, presentatoren en acteurs." Ze moest wel wat overredingskracht gebruiken om deelnemers als Wilfred Genee, Bobbi Eden, Hugo Borst en Maxim Hartman te overtuigen. "Veel mensen denken dat ze niet creatief zijn. Maar het tegendeel is waar."

Schilderijen geveild

In het RTL Z-programma 'Iedereen een kunstenaar' nodigt ze opmerkelijke Nederlanders uit achter de schildersezel, zoals politica Marianne Thieme, pornoster Bobbi Eden en schrijver Hugo Borst. Osborn interviewt terloops, terwijl ze samen een schilderij maken. Een leuke en spontane manier om elkaar en elkaars creatieve kant beter te leren kennen, zegt ze. Als Judith en haar gast klaar zijn, zetten ze allebei hun handtekening. Hierna wordt het werk geveild via veilingsite Catawiki.

Catawiki is niet alleen partner van het programma, maar stelt ook een deel van de commissie beschikbaar zodat de gehele opbrengst ten goede komt van het goede doel. ''We vinden de opzet van het programma erg leuk. Het programma laat heel goed zien dat er achter veel schilderijen een verhaal schuilgaat en dat wordt prachtig door Judith naar voren gebracht'', aldus Albert Goldenbeld, veilingmeester bij Catawiki.

Door mensen uit te nodigen in haar atelier, ontstaat een intieme en creatieve sfeer. Zo krijgt Osborn de kans om haar gasten beter te leren kennen en kanten van hen te onthullen die nog niet bekend zijn. "Ik ben heel nieuwsgierig naar andere mensen, wil weten wat ze drijft. Tijdens zo’n sessie komt dat naar boven."

Weerspiegeling

Als je haar vraagt naar het belang van kunst en creativiteit wordt ze even fel: "In Nederland wordt vreselijk denigrerend gedaan over cultuur. Kunst wordt gezien als hobby!" Osborn, die zelf aan de Kunstacademie in Den Haag studeerde, merkte al op jonge leeftijd dat daar in sommige buitenlanden heel anders tegenaan gekeken wordt.

"In Engeland, waar mijn eerste man vandaan kwam, werd het kunstenaarschap juist gezien als een beroep met aanzien." Terecht, vindt ze: het belang van cultuur als weerspiegeling van maatschappelijke ontwikkelingen mag niet onderschat worden. Volgens haar vormen kunst, cultuur en creativiteit de basis voor de oplossing van 'vrijwel elk probleem'.

Jeugd

Want dat is eigenlijk het punt dat Osborn met 'Iedereen een kunstenaar' wil maken: ze wil het idee veranderen dat kunst en cultuur zaken zijn die er niet zo toe doen. Volgens haar schreeuwt onze huidige maatschappij juist om deze vorm van creativiteit: "Kijk naar hoe mensen met elkaar communiceren, met Instagram en noem maar op. Beeld word steeds belangrijker als communicatiemiddel. Als je elkaar goed wilt blijven verstaan, moet je wel zorgen dat je dat ontwikkelt."

Daarom vindt ze het ook zo belangrijk dat de opbrengsten van de geveilde schilderijen die ze samen met haar bekende gasten maakt, naar het Jeugdcultuurfonds gaan. Osborn vindt het vreemd dat er zo weinig geld is om de jeugd zichzelf creatief te laten ontwikkelen. "Als je dat talent niet vroegtijdig ontdekt en stimuleert, dan schiet je jezelf later in de voet."

Ze merkt zelf nog steeds hoe prettig het is om je af en toe even onder te dompelen in cultuur. "Als ik naar een mooie film ben geweest en weer naar buiten stap, dan bekijk ik de straat toch anders. Dan is mijn wereld weer groter geworden. Dat wil ik mijn gasten ook laten ervaren. En via de opbrengsten van de geveilde werken hoop ik iets van die inspiratie door te geven aan de jeugd."

'Iedereen een kunstenaar', met Judith Osborn is wekelijks te zien op donderdag om 21:30 uur bij RTL Z. Bekijk hier alle afleveringen terug.

Bezoek de veiling van Catawiki via www.catawiki.nl/kunstenaar

De 13 van ‘16

Nu 2016 bijna achter ons ligt, ontkomen we er niet aan om een terugblik te werpen op het afgelopen jaar. Dit zijn de dertien trends, ontwikkelingen en gebeurtenissen die het knotsgekke jaar 2016 kleur gaven.

1. War of the foodies

In je eigen internethoekje zelfverzonnen dieetadviezen geven is tot daar aan toe. Maar beweren dat je van olijfolie gorgelen afvalt en dat eieren ongezond zijn (want: menstruatie van de kip) dat ging kennelijk te ver, ontdekten Tessa Moorman en Merel von Carlsberg van voedingsblog The Green Happiness. Als reactie op Tessa en Merel, maar ook op Rens Kroes en al die andere groenteshake-adepten, kropen de ‘echte’ diëtisten uit hun schulp. Het Voedingscentrum waarschuwde zelfs tegen de eetadviezen van The Green Happiness. De diëtisten zelf begonnen ondertussen een blog: iamafoodie.nl. Met supersaaie, maar wel totaal verantwoorde wetenschappelijk onderbouwde tips die samen te vatten zijn als ‘eet gevarieerd maar niet te veel’.
 

2. VR-valley

VR-festivals, VR-apps, gratis VR-brillen. Het was niet makkelijk om dit jaar aan de VR-hype te ontsnappen. Ook Nederland hoopt een graantje mee te pikken. Amsterdam heeft een voormalig Marineterrein tot VR-valley gebombardeerd. De hoop is dat hier een cluster van ondernemingen neerstrijkt dat zich exclusief toelegt op de ontwikkeling van nieuwe toepassingen voor VR. Het Amerikaanse VR-bedrijf Jaunt heeft al toegezegd zich in de hoofdstad te vestigen. VR lijkt een blijvertje te worden. En dat is fijn. Want dan kunnen we ons nog beter afsluiten van de wereld om ons heen en doen alsof er niks aan de hand is. 
 

3. ZZP-en

Na jaren onstuimige groei (in 2003 nog zo’n 600.000, in 2015 meer dan een miljoen) is dit jaar voor het eerst het aantal ZZP’ers niet meer toe- maar afgenomen. Al jaren is de ZZP’er de politiek een doorn in het oog. De ene helft betaalt te weinig belasting, de andere helft wordt mogelijk uitgebuit. Om dit probleem op te lossen moest de VAR plaats maken voor een nieuwe modelovereenkomst. RTL Z’s Matthijs Bouwman liet eerder dit jaar zien hoe wonderlijk de nieuwe wetgeving in de praktijk kan uitpakken. Dat vond staatssecretaris Wiebes ook. Hij heeft de wet tot nader order in de ijskast gezet.
 

4. EV’s

In 2016 werd de honderdduizendste elektrische auto verkocht, een BMW i3. Niet eerder reden er zo veel elektrische (hybride dan wel puur elektrische) auto’s over de Nederlandse wegen. Een hoogtepunt dat wordt aangejaagd door Tesla, een gunstige bijtellingsregeling en een toenemend aantal oplaadpunten (inmiddels 25.000). Toch pakken er donkere wolken samen boven de elektrische automobieltransitie. Zo is Henk Kamps belastingvoordeel voor plug-inhybrides in een kwaad daglicht komen te staan. Ook vanuit de VS dreigt gevaar. Het is maar zeer de vraag of het door Obama ingezette energiebeleid wordt voortgezet door zijn opvolger. In 2025 moeten volgens de (niet bindende) klimaatovereenkomst van Parijs alle nieuw verkochte auto’s elektrisch zijn. Belangrijk lichtpunt: vrijwel alle grote automerken brengen de komende jaren elektrische modellen op de markt.  


5. #Twexit

Topman Jack Dorsey ging. Topman Jack Dorsey kwam. Maar Twitter blijft verlies lijden. Sinds de oprichting tien jaar geleden werd er naar schatting zo’n 2 miljard dollar doorheen gejaagd. Alleen in 2015 ging er al 520 miljoen dollar down the drain. Bezuinigingen treffen dochter Vine, waar de stekker uit is getrokken, net als het Amsterdamse kantoor dat dit jaar sluit. Analisten noemen allerlei oorzaken waarom Twitter de belofte van winstmachine niet waarmaakt. Te weinig ruimte voor advertenties. Vooral een speeltje voor professionele communicators en celebrities. De concurrentie van Instagram en Snapchat. Bijkomend probleem is dat Twitter een ongekende aantrekkingskracht uitoefent op geflipte idioten die Twitter vooral gebruiken voor het uitstorten van emmers vol haat. Jammer, want als supersnel nieuwsmedium en directe toegang tot het brein van Donald Trump is Twitter onovertroffen. 


6. Witte sneakers

Eigenlijk is het witte gympje een trend van 2015. Maar aangezien alle fashionblogs er begin dit jaar zo ver naast zaten met hun voorspelling dat de witte sneaker uit zou raken in 2016, toch een eervolle vermelding. De witte sneaker wil maar niet uit het straatbeeld verdwijnen. Zelf de oeroude stijlregel dat wit in de zomer en zwart in de winter wordt gedragen, doet er niet meer toe. Nog steeds vliegen de hagelwitte Stan Smith’s de winkels uit. Door fashionista’s gedragen onder een zwarte jeans met twee onverklaarbare scheuren bij de knieën.


 7. Live TV kijken

De olifant in de kamer die menig tv-directeur het zicht op het tv-scherm ontneemt is natuurlijk ‘veranderend kijkgedrag’. Dat is een eufemisme om te zeggen dat het lineair tv-kijken in ongekend tempo afneemt. Hoewel sommigen nog proberen hoog te houden dat er niet zo veel aan de hand is, blijkt bij nadere bestudering van de cijfers dat de afname sneller en sneller gaat. Met name onder hoogopgeleiden en mensen onder de 49 jaar neemt de kijktijd naar reguliere tv-uitzendingen snel af. En dat zijn precies de doelgroepen waar adverteerders op mikken. Jonge kijkers zijn dit jaar het punt al gepasseerd: zij keken in 2016 meer on demand dan lineair. Na eerder de muziekindustrie en daarna de dag- en weekbladen is tv de volgende grote entertainmentsector die op z’n kop wordt gezet door the power of disruption


8. Trouwen

Volgens het CBS neemt het aantal mensen dat gaat trouwen al jaren af. Tegelijk neemt het aantal geregistreerd partnerschappen juist toe. Maar 2016 zou wel eens het jaar kunnen worden dat de trouwlustigheid haar comeback heeft gemaakt. Alle seinen staan tenslotte op groen. De economie zit in de lift. Er worden weer meer huizen verkocht. En de 500 weddingplanners die Nederland rijk is, kunnen het werk nauwelijks aan. Let op onze woorden: trouwen is he-le-maal terug. 


9. Apple & Samsung

Apple en Samsung. De een is z’n mojo kwijt, de ander had ‘m net terug tot die hele #batterygate losbarstte. Apple stelde dit jaar teleur met een saaie upgrade van de iPhonelijn, zonder koptelefoonaansluiting maar met een dongel om Legacy-headsets op aan te sluiten. Apple noemde dat ‘moed’, Apple-watchers een doodszonde. Samsung leek het eerst beter af te gaan; zelfs Apple-fans prezen de nieuwe S7 Edge de hemel in. Maar in de haast om eerder dan concurrent Apple met een grote telefoon op de markt te komen, verscheen de Note 7. Het ding kreeg prima reviews tot de batterij van de eerste exemplaren begonnen te ontbranden. Toen de vervangende telefoons ook in de fik vlogen, koos Samsung eieren voor haar geld. Alle Note’s werden wereldwijd teruggetrokken. En dan was er ook nog die exploderende wasmachine… 
 

10. Nederlandse dance

We begrijpen het als dance niet helemaal jouw cup of tea is. Toch is de Nederlandse dance, in tegenstelling tot andere Nederlandse muziekgenres, wél een exportsucces. Het Amsterdam Dance Event trok dit jaar met 375.000 gasten meer bezoekers uit binnen- en buitenland dan ooit. Nederlandse dancebedrijven als Spinnin’ Records (van Eelko, de zoon van Willem van Kooten) behoren tot de internationale top. Martin Garrix uit Amstelveen is uitgeroepen tot beste dj van de wereld. ING becijferde dat de Nederlandse dance als exportproduct sinds 2008 is verdrievoudigd tot 218 miljoen euro. Goed, dat is een schijntje vergeleken met pak ‘m beet de Nederlandse bloemenexport. Maar het gaat de goede kant op. 


11. It’s Payback time!

Het Oekraïne-referendum, Brexit en Trump laten zien wat er gebeurt als de democratie uitkomsten produceert die door het verstandige deel der natie (die vreselijke elite) als ongewenst worden gezien. De hele MSM en alles wat daar bij hoort, verkeerde dit jaar in diverse stadia van ontzetting. Ondanks alle peilingen die ernaast zaten, analyses over de wraak van de boze witte man en verhalen dat die boze witte man helemaal niet bestaat, gloort er toch iets hoopvols in deze periode van payback time. Niets is tenslotte zo effectief tegen populisme als een populist die de touwtjes in handen krijgt. Of zoals toenmalig justitieminister Carel Polak in 1968 al zei: ‘Democratie is niet voor bange mensen.’  


12. De gig-economie

Roze, groen of zwart; dat zijn de kleuren van de nieuwe thuisbezorgdiensten die in hoog tempo het Nederlandse straatbeeld bepalen. Nieuwkomers Foodora, Deliveroo en Uber kwamen dit jaar met nieuwe bezorgdiensten. Ondertussen ging Thuisbezorgd naar de beurs. Je vraagt je af of mensen nog wel eens hun huis uitkomen. De afleverhype heeft trouwens ook een ruw sociaal randje. Het valt samen met de opkomst van de gig-economie, oftewel de door Silicon Valley aangejaagde innovatie van halve baantjes waarbij mensen werken in opdracht van een app. 


13. De glorieuze terugkeer van de file

Als er één ding was waar de we de tijdens de Grote Financiële Crisis prima aan konden wennen, was het dat je overal zo heerlijk kon doorrijden. De tijd dat ’s lands wegen goeddeels verlaten waren, zijn dit jaar zijn definitief voorbij. In 2016 werd filerecord na filerecord gebroken. De economische schade van stilstaan wordt voor dit jaar op meer dan achthonderd miljoen euro geraamd. Verklaringen zijn te vinden in het economische tij dat weer meezit en knelpunten die nog steeds niet opgelost zijn. Als je weer eens stilstaat moet je maar denken: zo ziet voorspoed er dus uit. 


Goed doen met een muisklik: hoe goed voelt dat?

Stel je een wereld voor waarin je online kunt shoppen en met je aankoop automatisch doneert aan goede doelen zonder een extra cent te hoeven spenderen. Of dat je met een zoekopdracht op internet, bomen aanplant. Het klinkt als een utopie, maar dit is allemaal al mogelijk en meer. Waarom maken we nog niet massaal gebruik van dit soort sociale en duurzame diensten?

In 2014 gooide Erwin Klomp (30) het roer om. Hij verdiende een aardige duit in commerciële functies, maar het gaf weinig voldoening. Op een dag besloot hij een oefening te doen waarin de vraag centraal stond: wat zou je doen als je van te voren weet dat alles zou lukken?

Hieruit ontsproot DoelShop, een website waar consumenten via hun aankopen gratis kunnen doneren aan goede doelen en maatschappelijke projecten naar keuze. "Normaal gesproken gaat er een 'bonus' naar de webbeheerder als je via zijn domein een aankoop doet bij bijvoorbeeld Zalando of Bol. Dit heet affiliate marketing. Via DoelShop gaat er minimaal 75 procent van deze bonus naar het goede doel van jouw keuze", legt Klomp uit.

Donatie goed doel

Een vernuftig concept: je shopt bij dezelfde winkels voor dezelfde prijzen, alleen gaat er nu een deel van je aankopen naar minderbedeelden. Dat bedrag kan snel oplopen. Zo levert het overstappen van zorgverzekering via DoelShop al een donatie van tussen de 30 en 40 euro op. Tot nu toe is er in totaal 92.000 euro via DoelShop gedoneerd. "Daar ben ik al heel blij mee!", zegt Klomp. "De initiatieven die bij ons zijn aangesloten kunnen met 100 euro al heel veel doen."

Maar de ambitie van Klomp reikt verder. "Onze betaalconstructie heeft de potentie om maatschappelijke initiatieven structureel met miljoenen euro's te ondersteunen. Medio december lanceren we een verbeterde versie: Doelshop.nl als vergelijkingswebsite. Dat kan ons bezoekersaantal flink laten stijgen. Daarvoor waren we volledig afhankelijk van een groep intrinsiek gemotiveerde consumenten die bewust naar onze website kwamen om hun online aankopen te doen."

Klik, ik doe een goede daad:

Nederlanders besteden jaarlijks meer dan 14 miljard euro aan online aankopen. Dat betekent in potentie miljoenen euro's voor goede doelen. Want, bij praktisch iedere online aankoop bestaat er een initiatief waar we (bijna) gratis goed mee kunnen doen:

Ecosia: 

Een duurzame zoekmachine die net als Google - en alle andere zoekmachines - haar geld verdient met advertenties die naast de zoekresultaten worden weergegeven. Maar Ecosia investeert wél 80 procent van haar inkomsten in het planten van bomen. Met 2 miljoen actieve gebruikers hebben ze tot nu toe 5,6 miljoen bomen aangeplant.

Patreon:

Een crowdfundwebsite waarop artiesten (creators) door middel van 'patronage' gesteund worden door hun fans (patreons). Je kunt je favoriete kunstenaar/muzikant/schrijver al met een bedrag van 1 dollar per maand sponsoren. De afschrijving vindt pas plaats wanneer de creator nieuw werk deelt. Patreon is opgericht om artiesten structureel te ondersteunen zodat ze kunnen blijven creëren.

Youbedo: 

Als je hier een boek bestelt, kun je met recht zeggen dat het een goed boek is. Van je aankoopbedrag gaat 10 procent naar een door jou gekozen goed doel.

ASN creditcard:

Met iedere aankoop stimuleer je eerlijke handel, duurzame energie, zorg & welzijn, en steun je projecten die de wapenindustrie en kinderarbeid bestrijden. Het werkt zo: van elke uitgave die je met een ASN-creditcard doet, gaat ongeveer 0,25 procent - uit de inkomsten van de ASN Bank - rechtstreeks naar maatschappelijke projecten.

Toms: 

Hanteert het 'one for one'-principe. Voor ieder paar schoenen dat je koopt, doneert Toms een paar schoenen aan een behoeftig kind. Zonnebrillen, rugtassen, water en koffie zitten ook in hun assortiment, waarmee je bij aankoop oogbehandelingen, watervoorzieningen en schoolspullen doneert.

Goededoelenkaartje: 

Van elke kaart die je online verstuurt, gaat 50 cent naar een goed doel van jouw keuze.

DoelShop:

Vergelijkingswebsite waarmee je met je aankoop minimaal 75 procent van de affiliatemarketing​bonus aan een goed doel, (sport)vereniging, buurtinitiatief, maatschappelijk project of eigen altruïstisch idee doneert.

Een van die intrinsiek gemotiveerde consumenten is Raymond van Eck (37) uit Amsterdam. Hij heeft al meer dan 300 euro aan goede doelen gedoneerd zonder zelf een cent extra kwijt te zijn.

"Ik raakte betrokken bij een fundraising voor stichting KanjerFemke om de behandeling voor een meisje met neuroblastoomkanker te bekostigen. De ouders van Femke hadden geen ervaring met het beheren van een stichting, waardoor die voor geen meter liep. Femke is net zo oud als mijn dochter, dat ging me aan het hart."

Voldoening

Hij besloot de kwartaalborrel bij Nuon, waar hij toen nog werkte, aan te grijpen om geld in te zamelen. "Dat leverde alleen al 450 euro op. Gelukkig is de stichting goed gaan lopen, want met een breed netwerk kun je vrij snel een verschil maken. Via de fundraising kwam ik uit bij DoelShop, waar ik sindsdien voor al mijn online aankopen gebruik van maak. Als ik die spullen sowieso nodig heb, waarom zou ik dan niet gebruik maken van de mogelijkheid om anderen ermee te helpen? En ja, het geeft me zelf ook voldoening."

Van Eck is niet de enige die een goed gevoel krijgt van altruïstisch winkelen. Bezoekers van DoelShop laten dagelijks positieve reacties achter:

'Ik heb mijn studieboeken zojuist via DoelShop besteld! Het is echt een fijn gevoel om te weten dat mijn dure aankopen niet voor niets zijn, omdat er een gedeelte ervan wordt gedoneerd aan een goed doel dat ik zelf kon uitkiezen. Wou gewoon even zeggen dat ik dit daarom echt een tof initiatief vind!'

Goede daden maken gelukkig

De wetenschap wijst dezelfde kant op: goede daden maken gelukkig. Maar gaat dit ook op wanneer je degene die je helpt niet eens ziet en je zelf nauwelijks moeite hoeft te doen? "Ja", zegt professor Christian Keysers van het Netherlands Institute for Neuroscience in Amsterdam. Hij doet onderzoek naar de werking en aard van 'shared circuits' om meer inzicht te krijgen in de neuronale basis van empathie. "Onderzoek wijst uit dat mensen ook op basis van symbolen en informatie gemotiveerd kunnen raken empathisch te handelen."

Toch zal volgens Keysers niet iedereen een voldaan gevoel overhouden aan goed doen met een klik op de knop. Hierbij spelen verschillende factoren een rol:

  1. De mate van (on)wetendheid. "Goed geïnformeerde mensen zijn eerder geneigd voldoening te voelen", zegt Keysers. Een voorbeeld: als je veel van klimaatverandering weet, is de kans groter dat je een fijn gevoel krijgt bij het gebruiken van een duurzame browser.  
     
  2. Zelfbeeld. "Mensen vinden het prettig om te voldoen aan verwachtingen die ze van zichzelf hebben. Als je jezelf beschouwt als een altruïstisch persoon, dan zul je bij iedere gelegenheid waarbij dit beeld van jezelf bevestigd wordt, een kick krijgen." Andersom werkt dat volgens Keysers ook: mensen die weinig belang hechten aan onbaatzuchtigheid, zullen geen bijzonder gevoel overhouden aan een altruïstische aankoop. 
     
  3. Zichtbaarheid. Deze factor speelt een rol bij mensen die het belangrijk vinden wat anderen van ze denken. Zij zullen sneller voldoening voelen wanneer ze bijvoorbeeld een 'goede' aankoop kunnen delen op social media.
     
  4. Wat doen de buren? "We noemen dit in de wetenschap social referencing​. In een omgeving waar het normaal wordt bevonden om elkaar te helpen, zul je dit zelf ook eerder doen. En je hier dus goed over te voelen", zegt Keysers. Het is een zeer effectief middel om mensen in beweging te krijgen. Kijk dit TedX-filmpje maar:

Jana (36) herkent zich in het profiel dat Keysers schetst. "Ik gebruik sinds twee jaar Ecosia. Rechtsbovenin het scherm kan ik zien hoeveel bomen ik heb aangeplant met mijn zoekgedrag. Ik zit nu op 1173 bomen. Als ik die informatie niet had, zou ik waarschijnlijk een minder voldaan gevoel eraan overhouden, terwijl ik rationeel weet dat Ecosia een positief verschil maakt."

Gebruikers betrokken houden

Klomp bevestigt dat feedback cruciaal is om gebruikers betrokken te houden. "Ik probeer op alle mogelijke manieren gebruikers te informeren over het positieve verschil dat ze maken." Per goed doel is zichtbaar wie iedere maand de grootste bijdrage heeft geleverd, gebruikers krijgen mailtjes wat ze gedoneerd hebben en hoever participerende initiatieven zijn met het binnenhalen van hun streefbedrag.

Zelf haalt Klomp in ieder geval een stuk meer voldoening uit zijn werk dan drie jaar geleden. "Ik baal dat we in een systeem leven waarin degenen die het meest meedogenloos handelen, vaak het meeste geld verdienen en degenen die empathisch in hun werk willen zijn, op materieel gebied veel moeten leveren. Met DoelShop heb ik dit principe omgedraaid: hoe meer geld er naar maatschappelijke initiatieven gaat, hoe meer ik verdien. Het geld dat nu binnenkomt, voelt letterlijk goed."

Door Rachel van de Pol
Is naast het schrijven van haar boek dagelijks druk met het verrichten van een heldendaad. 

Sociaal restaurant, van binnen én buiten mooi

Wat: Restaurant De Ripper
Waar: Een monumentaal schoolgebouw in hartje Haarlem.
Open sinds: In gerenoveerde staat sinds oktober 2016. Het restaurant bestaat al dertig jaar.
Keuken: Franse fusion
Bijzonder: Het restaurant is niet het doel, maar een middel om jongeren die uit het reguliere onderwijs zijn gevallen weer op de rit te krijgen.

Na een flinke verbouwing en restyling is restaurant De Ripper een plek waar zelfs de grootste hipster graag plaatjes (van zichzelf) schiet. Voor de gast draait het primair om lekker eten, maar het is fijn om te weten dat je met een avond uit in het opleidingsrestaurant ook een sociale duit in het zakje doet.

Wie zitten er achter De Ripper?

Het is onderdeel van Perspectief, een organisatie die jongeren met problemen intensief ondersteunt bij het leren van een vak en het halen van een diploma, en hulp biedt bij het vinden van een baan.

Toen het pand waar het restaurant in zit, werd verkocht aan een vastgoedbelegger, leek de toekomst van De Ripper even onzeker. Tot het de handen ineensloeg met ESTIDA, een interieurdesign- en conceptbureau. De eigenaar, Michel Ruijgrok, was al jaren een betrokken gast en zag een mooie kans om de look & feel van De Ripper naar een hoger plan te trekken. Samen met zijn marketingmanager Claudia van den Berg besloot hij het pand in zijn geheel te huren en een hotel in het leegstaande gedeelte te starten: Boutiquehotel Staats, dat in het voorjaar van 2017 zijn deuren opent. Het hotel en restaurant zijn twee separate bedrijven die als geheel naar buiten treden.

De locatie in Haarlem 

Het restaurant is gevestigd in een goed onderhouden voormalig schoolgebouw uit 1892 aan een rustig stadshofje. Het zit niet in de loop; je moet weten dat er een restaurant zit. Van den Berg: 'De hoge raampartijen en fraaie gevels geven een mooie ambiance.'

Interieur: luxe met een rafelrandje

"We hebben een aantal oorspronkelijke elementen intact gelaten zoals zichtbaar metselwerk en metalen balken in het plafond", zegt Van den Berg. "Door de hoge raampartijen is er een overvloed aan natuurlijk licht. Daardoor konden we los met warme donkere tinten, om een intieme uitgaanssfeer te creëren." Het tijdsbeeld van het oude hofje waar De Ripper aan ligt, komt terug in details als koperen pannen en antieke jugendstiltegels.

Keuken: eetcafé

Omdat het restaurant een leerplek is, wordt alles vers en ter plekke gemaakt, van de misomayonaise tot de tagliatelle. Onder de vleugels van Roy Heine, leermeester keuken, zie je leerlingen in de open keuken fileren, smoren, grillen en soms een beetje zweten. Voor 26,50 euro kun je onbeperkt kleine gerechtjes bestellen.

Aanraders

Sliced buikspek op Oosterse wijze met een glas biologische Tempranillo uit het Spaanse Valladolid, volgens Toine Klok, manager van De Ripper. Voor vegetariërs adviseert hij de ravioli gevuld met wilde spinazie, roomkaas, walnoot en salieroomsaus met een glas van hun witte huiswijn, een voornamelijk uit Verdejo gecomponeerde wijn uit de Spaanse Leonstreek.

Niet te missen: de cocktailbar

Door de structuur van het metaalmozaïek en het glansje pakt de cocktailbar overal licht en is hij letterlijk een eyecatcher. "De binnenkant van de bar is opgebouwd uit petrolblauw krion, een modern kunstmateriaal dat naadloos te verwerken is en ook in de keuken terugkomt", zegt Van den Berg.

Trots

"Door de renovatie is ons middel - jongeren op de rit krijgen - nog beter", zegt Klok. "Ik durf te stellen dat we nu een van de mooiste restaurants van Haarlem zijn. Dat werkt motiverend voor de leerlingen. Nu kunnen ze met trots zeggen dat ze in De Ripper werken."

Handzaam bolletje licht

Cracking the Design Code

Industrieel ontwerper Lieven Verdin maakte voor Philips de Hue Go, een draagbare lamp die mooi genoeg is om midden op tafel te zetten.

Voor het design van de Hue Go werd een aantal voorwaarden geformuleerd. Om te beginnen het armatuur: dat moest kleurloos en uiteraard lichtdoorlatend zijn. Ten tweede diende de lamp draagbaar te zijn, dus voorzien van een oplaadbare batterij. Tot slot moest het design neutraal genoeg zijn om in ieder interieur te passen. Maar ook niet te doorsnee of onopvallend.

De Hue Go kwam in 2014 op de markt en is de opvolger van de serie Living Colours. Anderhalf jaar daarvoor begonnen de Vlaamse ontwerper Lieven Verdin en zijn team al aan het ontwerp.

Handig

Verdin: "Uit gebruikersonderzoek kwam naar voren dat mensen dit soort lichten niet alleen als wandbeschijning gebruiken, maar ook als decoratie en om naar te kijken. Ze willen 'm overal neer kunnen zetten zonder rekening te houden met een stopcontact. Een andere wens van gebruikers was dat de nieuwe lamp ook zonder app te bedienen viel. Telkens je telefoon uit je zak moeten halen om 'm aan of uit te doen, dat was niet zo handig."

Verder moest de lamp goed, functioneel witlicht produceren. Verdin: "De Go moest volledig kunnen meedraaien in de dagelijkse lichtbehoefte. Dus ook relaxerend licht, koeler licht en kaarslicht geven."

Ronde vorm

Verdin boog zich over de vorm, waarbij zijn voorkeur uitging naar een bol die er uitzag als een grote glazen knikker die schuin doormidden is gesneden. Een bolletje ligt lekker in de hand. Verdin: "Daar is nog veel discussie over geweest: of deze ronde vorm wel bijzonder genoeg was. Soms is het kiezen voor de meest simpele vorm het moeilijkste."

Hoewel de Hue Go eenvoudig oogt, is over ieder detail nagedacht. Er zijn talloze prototypes gemaakt, tot precies de goede afmeting was gevonden. De behuizing bestaat uit twee soorten kunststof waarbij de laatste er als een transparante laag overheen gesprayd is. Die is van boven naar onder steeds dikker gemaakt zodat er een verloop in de lichtsterkte ontstaat. Hiermee werd volgens Verdin aan de doelstelling voldaan dat de lamp ook op zichzelf 'mooi staat'. "Je kunt ‘m midden op tafel neerleggen."

Een knop

De dikke rand rondom moet de suggestie van glas geven en verleent het ontwerp een meer premium uitstraling. Aan de binnenkant van de lamp zitten setjes led-lampen die voor de mix van het licht zorgen. Een voetje onder de lamp zorgt er voor dat hij zowel liggend als staand kan worden gepositioneerd.

De laatste designhobbel die Verdin moest nemen, was de bediening, een terrein waar Philips niet altijd even gelukkige keuzes heeft gemaakt (we noemen onze dagelijkse worsteling met de Wake-Up Light Red.). Verdin: "Sommige mensen willen voor alle functies verschillende knoppen. Wij wilden het zo eenvoudig mogelijk houden." Het resultaat was een knop die verschillende lichtstanden kan oproepen door 'm lang of kort ingedrukt te houden. Hiermee was ook aan de laatste wens uit het gebruiksonderzoek voldaan. De Hue Go kan ook zonder app of wificonnectie functioneren.

Detaillering

Verdin, die de 'team effort' benadrukt, geeft toe dat hij tevreden is met het design. "Dat je zo veel aandacht besteedt aan de detaillering valt mensen misschien niet direct op. Maar ik denk wel dat het een onderbewust effect heeft."

5 prikkelende vragen aan cabaretier Henry van Loon

Half december gaat de nieuwe voorstelling Sleutelmoment van Henry van Loon - ja, die van DWDD in drie minuten - in première. De 34-jarige Brabander is een bijzondere verschijning in de imposante stal van Hekwerk Theaterproducties: hij is steengoed (luidt de bescheiden mening van de Z-redactie) en toch staat hij (nog) niet voor uitverkochte zalen. Wel goedgevulde zalen. Hoog tijd om de spotlight op Van Loon te zetten.

Waar gaat je show over?

"Ik ben in mijn garage aan mijn bromfiets aan het sleutelen terwijl ik vertel over dingen die ik heb meegemaakt. Daarbij houd ik mensen op absurdistische wijze een spiegel voor over dingen die in de maatschappij op een bepaalde manier gaan. Ik hoop dat mijn publiek hierdoor ook door een andere bril gaan kijken. Zo van: oh ja, eigenlijk best raar dat we dit allemaal zo doen."

En? Zijn er nog kaartjes?

"Onder jongeren doe ik het goed, in de grotere studentensteden zijn de meeste voorstellingen uitverkocht. Maar in Delfzijl speel ik voor zo'n 100 man. Mijn humor slaat wat minder aan onder de gemiddelde 60-plusser en juist die generatie gaat naar het theater. Waarschijnlijk gaat het erom hoe je jezelf verkoopt. Ik kom liever niet op tv. Dan boet je in op zichtbaarheid. Het is een van de redenen dat ik met vloggen ben begonnen."

Wil je scoren als cabaretier, dan lijkt DWDD tegenwoordig bijna een moetje. Denk je dat je nog een keer aan tafel gaat schuiven?

"Als ze me zouden uitnodigen, dan zou ik er wel op in gaan. Het is een mooie kans om je show te promoten, daarvoor wil ik best even meedoen aan het circus. Ik denk alleen niet dat ik een hele vlotte tafelheer ben die de ene na de andere oneliner verkoopt. Dat zit niet zo in mijn aard."

In je vlogs neem je vlogs op de hak. Vind je het leuk om ze te maken?

"Interessant is een beter woord. Ik ben ermee begonnen vanuit een anti-gevoel, ik ging op mijn eigen manier vloggen over het maken van vlogs, toch weer die cliché-spiegel. Maar laatst betrapte ik mezelf erop dat ik anderhalf uur bezig was met het monteren van een filmpje. Veel ouderen vinden vlogs onzin van slechte kwaliteit, jongeren kijken er weer de hele dag naar. Ik probeer er niet te veel van te vinden. Het biedt een platform om te experimenteren en een nieuw publiek te trekken. En het is leuk om positieve reacties te krijgen. Al neem ik zo'n smiley die huilt van het lachen met een korreltje zout. Ik denk niet dat iemand huilt van het lachen om mijn vlog."

Om wie moet jij heel hard lachen?

"Dennie Christian, check zijn Instagram eens!"

Bekijk de speellijst van Henry van Loon op www.henryvanloon.nl.

De opmars van de slimme, persoonlijke assistenten

Als je naar sciencefictionfilms van de afgelopen 40 jaar kijkt, dan kom je vaak een computer tegen die met mensen praat. Meestal hadden deze fictieve, superintelligente, babbelzieke computers ook nog een eigenzinnige persoonlijkheid.

Hoe onvoorstelbaar het ook is, vandaag leven we de sciencefiction van gister. Je smartphone is namelijk uitgerust met een persoonlijke, digitale assistent die je in staat stelt om een Uber taxi te bestellen, je favoriete Spotify muzieknummer af te spelen en de slimme lampen uit te doen.

Windows, Google en Apple hebben allemaal slimme spraakassistenten, respectievelijk Cortana, Google Now en Siri. Echter, relatief weinig mensen gebruiken de assistenten op dit moment, ondanks dat de bedrijven groots inzetten op deze ‘interface van de toekomst’.

Gene

De reden is deels onwennigheid en gêne om publiekelijk een conversatie te hebben met een apparaat. Het apparaat praat namelijk meestal ook nog eens terug, hoewel je dat kan uitzetten.

Zelfs mijn meest techie collega's doen het niet. Ik ben de uitzondering. Althans, als ik thuis in mijn eentje ben. Je zult ook mij niet op de werkvloer of in de tram de vraag zien stellen: “Hey Siri, waar is de dichtstbijzijnde shoarmatent?”

Steeds beter

Ik gebruik Siri wel iedere dag om te helpen te herinneren dat ik over een half uur de was eruit moet halen, wanneer mijn volgende afspraak is en of ‘zij’ de slimme lampen in de huiskamer voor mij uit wil doen. Maar veel meer taken vertrouw ik haar nog niet toe. Siri, verstaat me vaak slecht. Een herinnering om geld naar Garage Park over te maken werd verstaan als Garage Paard overmaken. Na drie misverstanden denk je al snel, laat maar.

Maar dat is niet helemaal terecht. De digitale assistenten worden namelijk in een rap tempo steeds beter.

Deep learning

Een jaar geleden introduceerde Philips Siri ondersteuning waarmee je hun slimme Hue lampen met je stem bedient. De belofte was mooi maar het resultaat niet. De lamp die ik groen wilde bleef wit, ze wist niet over welke ‘bureaulamp’ ik het had terwijl ik er maar eentje heb en 50% dimmen werd lichten uit. Na een paar dagen was ik er klaar mee.

Drie kwart jaar later bleken de lampen wel bijna vlekkeloos al mijn commando's op te volgen. De verklaring zit hem in de werking van de slimme assistenten. Je stem opdracht wordt in de cloud door supercomputers herkent en verwerkt met zogeheten Deep Learning algoritmes.

Context

Deze algoritmes leren op een manier die overeenkomsten vertonen met de werking van ons brein. Des te vaker vragen gesteld worden, des te slimmer de computer de vragen herkent en met goede antwoorden komt.

Zowel Apple's Siri als Google's nieuwe Google Assistant, de opvolger van Google Now, zijn recentelijk door deze technologie een stuk slimmer geworden. Ze begrijpen nu de context van je vragen beter. Zo kan je nu ook vervolg vragen stellen zoals: "Ok Google, wie is de president van de VS… Hoe oud is hij… Wat is zijn favoriete sport… Voorheen wisten de assistenten niet wie je met ‘hij’ bedoelde.

Ondanks de verbeteringen zullen de meeste mensen nog steeds op straat of rondom collega's niet snel een conversatie aangaan met hun PC's of smartphones. De doorbraak van slimme assistenten zal vooral thuis, in de privacy van je huis plaatsvinden.

Niet ideaal

De slimme assistenten lenen zich namelijk uitstekend voor de stembediening van al die slimme thermostaten, lampen en klik aan-en-uit schakelaars die steeds vaker onderdeel worden van ons huishouden. Meestal bedien je ze al met een smartphone app maar de lampen met een commando dimmen met het commando ‘Dim het licht’ voelt natuurlijk aan en is zoveel gemakkelijker. Bovendien geneer je je niet zo snel voor je partner of je kinderen als je hardop zegt: ‘zet de thermostaat 2 graden lager.’

De stembediening van die apparaten thuis via een smartphone is echter niet ideaal. Afhankelijk van het type smartphone moet je hem oppakken en een knop indrukken om de assistent te activeren. Ligt hij aan de andere kant van de kamer op te laden dan kan je wel zeggen ‘Ok Google, volgend nummer’ maar grote kans dat hij te ver weg ligt om je te verstaan.

Daarom zie je nu een opkomst van slimme assistenten speciaal bedoeld als centraal luisterpunt in je huiskamer. De ene heeft de vorm van een bol, de ander een cilindrische luidspreker en weer een ander een platte schijf maar ze hebben allen één doel. Dag en nacht luisteren ze met hun superieure microfoons naar je stemcommando's zonder dat je door de huiskamer hoeft te schreeuwen.

Google Now

Google slimme assistent Google Now draait niet alleen op Google Android smartphones maar zelfs op de iPhone als je de Google Search app installeert. Om de assistent een vraag te stellen klik je op het microfoontje in de app of zeg je ‘Ok, Google’ en stel je je vraag. Op sommige Android smartphones kan je het zo instellen dat de telefoon altijd een luisterend oor heeft voor het commando ‘Ok, Google’ zelfs als hij ligt te ‘slapen’ zonder dat hij aan de voedingskabel zit.

Dat maakt van je smartphone een slimme assistent die als thuishub een hele lijst van slimme apparaten in je huis met stemcommando's kan bedienen. De meest bekende daarvan zijn Google Nest thermostaten, rookmelders en webcams. Maar ook al je Philips Hue lampen in de huiskamer kun je vanuit je luie stoel voor de televisie met het commando ‘Ok, Google, dim de lichten’ zachter laten branden. Houdt er rekening mee dat het aantal commando’s in het Nederlands beperkter is dan in het Engels. Bovendien moet je dichtbij je telefoon zijn wil de microfoon je stem verstaan.

Apple's Siri

De iPhone kampt met het zelfde ‘microfoon’ probleem als je je slimme huis wilt bedienen met Apple's slimme assistent Siri. Bovendien moet je iPhone aan de oplaadkabel liggen wil je handsfree ‘Hey Siri, zet de thermostaat een graad lager’ zeggen. Ben je hem niet aan het opladen, dan activeer je Siri door de homeknop een seconde of twee ingedrukt te houden.

Apple probeert overigens de huiskamer op een ietwat andere manier als Google te veroveren met Apple Homekit. Alleen apparaten die aan Apple's Homekit eisen voldoen kan je met Siri aansturen.

Apple's nieuwe, bijbehorende app Woning zorgt ervoor dat al die apparaten ook vanuit 1 app te bedienen zijn zodat je niet voor iedere handeling een aparte app hoeft te gebruiken.

Heb je een vierde generatie Apple TV dan kun je die instellen als thuishub waarmee je slimme apparaten bedient als je niet thuis bent. Immers je slimme apparaten bedienen via Siri werkt alleen als je op je thuisnetwerk zit of binnen bereik van bluetooth bent. Dan kun je zelfs als je duizend kilometer verderop bent via Siri op je iPhone je elektrische gordijnen open of dicht doen.

Google Home & Amazon Echo

Google en Amazon maken allebei special voor de huiskamer slimme assistenten, namelijk de Google Home en de Amazon Echo luidsprekers. Ze zijn echter nog niet verkrijgbaar in Nederland. Toch is het goed om even stil te staan bij deze producten want in de niet al te verre toekomst komt daar verandering in.

Beiden kenmerken zich door zeer goede microfoon die niet alleen op huiskamer afstand continu luisteren naar ‘Ok, Google’ of ‘Alexa’ maar je stem ook redelijk goed van achtergrond geluid onderscheiden. Alexa is overigens de naam van Amazon's slimme assistent.

Op de Google Home draait de nieuwe, nog slimmere Google Assistant waarmee je tot op zekere hoogte echt lijkende conversaties kan hebben. Google Home is de volgens de reviews de slimmere van de twee als het gaat om het intelligent beantwoorden van vragen. Amazon's Echo daarentegen ondersteunt veel meer slimme apparaten in huis. Met beide apparaten kun je in elk geval beter dan via de smartphone je huis via je stem bedienen. In de VS kosten beiden rond de 180 dollar.

Homey

Homey is een slimme bolvormige assistent van Nederlandse bodem die lang niet zo slim en goed luistert als de anderen. Toch heeft Homey met name voor diegene die zijn hele huis geautomatiseerd heeft, veel te bieden.

Homey kan als geen andere slimme assistent ‘praten’ met vrijwel ieder domotica apparaat op de markt. Naast bluetooth en wifi zijn er namelijk zo'n 8 verschillende draadloze protocollen die Homey ondersteunt.

Van KlikAanKlikUit schakelaars, televisies, elektrische rolgordijnen tot en met de robotstofzuiger zijn vanuit de Homey App te bedienen. Homey claimt de ondersteuning van 20.000 apparaten. Dat kan ook met je stem maar de microfoon van de Homey is kwalitatief veel minder.

Waar Homey schittert, is de kinderlijk eenvoudige manier hoe je al die verschillende apparaten aan elkaar kunt knopen via de zogeheten Flow Editor in de Homey desktop app. Via het slepen van blokjes maak je ALS / EN / DAN scenario's zoals bijvoorbeeld ALS de deurbel gaat, stuur DAN bericht naar smartphone, zet de tv aan en projecteer de beelden van de beveilingscam op de tv en laat de lampen knipperen en doe het licht aan in de gang.

De mogelijkheden zijn legio. Via de Athom Homey app store zijn allerlei apps te downloaden die extra functionaliteit aan Homey toevoegen. Goedkoop is de Homey met een prijskaartje van 299 euro echter niet.

How the other half lives

Z Doc kijktip

In de documentairereeks How the other half lives nemen presentatoren Eamonn Holmes en zijn vrouw Ruth Langsford een kijkje in de levens van de superrijken.

Altijd al eens willen weten hoe je van eenvoudige komaf uitgroeit tot een miljardair? Benieuwd naar wat dat met je leefstijl doet? Eamonn Holmes en vrouw Ruth Langsford duiken diep in de uitbundige levens van de rijksten der aarde. Ze gaan niet alleen op bezoek bij magnaten en mega-ondernemers, maar kijken ook rond op hun gigantische landgoederen,  rijden mee met hun exorbitant dure auto’s en ontdekken zo waar de buitengewoon welgestelden hun geld aan uitgeven.

How the other half lives wordt in December uitgezonden vanaf half negen op RTL Z.