Van onze partner Robeco

Robeco

Grafiek van de dag: de rente is nog veel te laag

Jeroen Blokland • 05 januari 2017 15:09

Grafiek van de dag: de rente is nog veel te laag

De rente op een Amerikaanse staatsobligatie met een looptijd van 10 jaar is in minder dan half jaar tijd met bijna een vol procentpunt opgelopen tot afgerond 2,5%. Dat is tien keer zo veel als de rente op een Duitse staatsobligatie met dezelfde looptijd. Het renteverschil tussen Amerika en Duitsland is het grootst sinds 1989. Maar ook op een staatslening van het schuldenoverladen Italië krijg je veel minder rente dan in Amerika. Toch is de rente ook in de Verenigde Staten nog veel te laag. Lees verder voor de grafiek van de dag van Jeroen Blokland van Robeco.


Althans dat is wat de grafiek hierboven ons vertelt. In de grafiek staat de werkelijke 10-jaars rente in Amerika afgezet tegen een modelschatting op basis van drie factoren: de drie-maands rente, de kerninflatie en de ISM Index voor nieuwe orders. De eerste factor weerspiegelt het huidige Fed-rentebeleid, voor inflatie geldt uiteraard hoe hoger, hoe hoger de rente, en de ISM Index voor nieuwe orders is een nog net wat betere afspiegeling van de economische omstandigheden dan ISM Index zelf. Ook hier geldt: hoe hoger, hoe hoger de rente. Het plaatje lijkt duidelijk zien dat dit simpele modelletje doorgaans een heel goede inschatting geeft van de hoogte van de 10-jaars rente.

Het zal niemand verbazen dat de drie-maands rente momenteel nog erg laag is. De Fed heeft haar beleidsrente immers nog maar net van de nullijn afgetild. Maar voor de andere twee geldt dat zeker niet. De kerninflatie staat momenteel op 2,1%, bovenop het lange termijn gemiddelde. En de ISM Index voor nieuwe orders kwam deze week binnen op het hoogste punt sinds november 2014. Het gaat goed met de Amerikaanse economie. Conclusie: op basis van deze cijfers zou de Amerikaanse 10-jaars rente, schrik niet, 4,21% moeten zijn. Nog eens bijna twee procentpunt (ik chargeer) hoger dan nu dus.

Maar, de grafiek laat ook zien dat de twee lijntjes de laatste jaren mijlenver uit elkaar liggen. En niet omdat het model stuk is. Er is één, overduidelijke verklaring voor het gat dat is ontstaan; quantitative easing. Het model omvat dit extreme instrument uit de gereedschapskast van een centrale bankier simpelweg niet.

Maar de Fed is toch al lang gestopt met haar QE-programma, hoor ik u denken. En u bent niet de enige denk ik. Niet zo gek ook als Janet Yellen ons het ene moment vertelt dat de rente dit jaar toch echt flink omhoog moet, terwijl Draghi even daarvoor zijn bazooka er nog maar eens bij pakt en het opkoopprogramma van de ECB ‘even’ met negen maanden verlengt. De waarheid is dat ook QE in Amerika, al is het geruislozer, stug doorloopt. De Fed streeft er naar om haar balans op het opgeblazen niveau te handhaven. En dat betekent dat er voor elke obligatie die afloopt braaf een nieuwe wordt gekocht. Met als gevolg dat de liquiditeit in het systeem enorm blijft en de rente kunstmatig laag.


Dit is meteen ook de ‘Fed in de porseleinkast.’ Hoewel Yellen en haar Fed-collega’s zich nauwelijks over hun balans uitlaten, is het officiële doel nog steeds om deze op enig moment af te bouwen. Vanaf dat moment loopt de rente waarschijnlijk in rap tempo op. Nu is het nog maar de vraag of dit op korte termijn gaat gebeuren. De beperkte informatie die we hebben, duidt er op dat de Fed er totaal niet uit is hoe dit in goede banen te leiden. En eerlijk gezegd lijkt me dat ook een hels karwei. Er zijn Fed-watchers die stellen dat door de veranderingen in het bankwezen en de unieke status van ‘lender of last resort’ de Fed nooit meer van die balans afkomt. Ik ben nog niet overtuigd. Met de eerste grafiek in het achterhoofd concludeer ik ‘ja’: de rente in Amerika is vergeleken met de rente in Europa hoog, maar zou, wanneer alles alles weer normaal zou zijn, nog veel hoger moeten zijn.

Gerelateerde artikelen

Robeco

Meer Robeco