RolandKoopman.png

Roland Koopman

@rolandkoopman

Roland Koopman is presentator en beurscommentator bij RTL Z. 

Opinie

Jeroen Dijsselbloem legt het nog één keer uit

Ze waren op het ministerie van Financiën misschien ook wel een tikje verrast. Minister Dijsselbloem legde in het Financieele Dagblad de oorzaak van de opkomst van het populisme primair bij de Zuidas. Dus daar moest nog even 'een stukje duiding' overheen. Vonden ze zelf wel nodig. Een 'oplegnotitie' heet dat in Den Haag.

De haastig opgetrommelde damage controlwriter kent gelukkig zijn klassiekers. Mian, Sufi, Trebbi 2012. Funke, Schularick en Trebesch 2015. Het leest als een zware wijn. Maar liefst vijf studies worden uit de kast getrokken. Dit lijkt me een typisch gevalletje van achteraf rechtbreien, maar of Dijsselbloem daarmee gelijk heeft is een ander verhaal.

De gedachtengang is te volgen. Banken zijn verantwoordelijk voor de crisis. En de crisis leidde tot de opkomst van populisme. Maar wetenschappelijk onderzoek of niet, het zijn uitgangspunten waar nogal wat op af te dingen valt.

Dijsselbloem mag verantwoordelijkheid toedichten aan de banken als het gaat om de crisis. Maar in hoeverre dat Nederlandse banken betreft, behoeft nog wel wat nuancering. ING bijvoorbeeld, moest niet worden gered omdat de bank zelf zo idioot gehandeld had, maar omdat de interbancaire geldmarkt was opgedroogd en financiering voor een bank met een redelijke portefeuille alt-A hypotheekbeleggingen als een risico werd gezien. SNS moest worden genationaliseerd omdat de bank zich had overeten aan een veel te grote vastgoedportefeuille. Maar in die tijd bezien lag de 'schuld' daarvan niet bij die bank alleen.

De banken in algemene zin zijn zeker onderdeel van het ontstaan van de crisis. Maar volgens mij waren we het er inmiddels wel over eens dat dat niet het hele verhaal is. Je kunt dat niet los zien van de rol die de toezichthouders en politiek zelf hebben gespeeld.

Het aanjagen van het particuliere huizenbezit in de VS, deregulering van de financiële sector onder een neo-liberale wind, een veel te passieve en goedgelovige rol van toezichthouders en centrale banken als het ging om innovatie van financiële producten, en tot slot de onwrikbare overtuiging dat vastgoedprijzen alleen maar konden stijgen. Het heeft allemaal bijgedragen aan het ontstaan van de crisis.  Dat maakt uiteindelijk het primair verantwoordelijk stellen van de banken voor de opkomst van het populisme een ongeloofwaardige versimpeling. 

Bovendien -zoals Peter de Waard al opmerkte in de Volkskrant- Fortuyn, Haider, Le Pen, Farrage waren al succesnummers in de tijd dat er economisch nog geen vuiltje aan de lucht was. 

En daarmee is de analyse van Dijsselbloem niet ongefundeerd, niet naïef, niet simplistisch, maar wel ontdaan van enige zelfreflectie. En het blijft een electorale truc. De boosburger veegt de banken het liefst op de grote hoop met de elite, het establishment en de main stream media. En de minister van Financiën doet er gewoon aan mee. Het ruikt naar populisme.

Meer van Roland Koopman

Meer opinie