Ondernemers

Einde van startups in zicht? 'Het is een kapot systeem'

Saskia van Huijgevoort • 08 juni 2016 14:34 @Saskia_vanH

Einde van startups in zicht? 'Het is een kapot systeem'
Beeld © ANP

"Nederland is hét startupland", roepen premier Mark Rutte, Neelie Kroes en prins Constantijn tegen iedereen die het wil horen. Het kabinet trekt extra geld uit om de sector te stimuleren en jongeren profileren zich massaal als 'founder', ook al hebben ze nog niks bereikt. Ondertussen komt er steeds meer kritiek op de startuptrend: "Het vernietigt innovatie."

"Ik wil geen startup meer genoemd worden. Ik kan het gewoon niet meer. Het is zo'n belachelijk systeem geworden", schreef ondernemer Raimo van der Klein, die onder andere aan de wieg stond van augmented-reality startup Layar, op Facebook. Hij kreeg al snel bijval van andere startup-ondernemers, investeerders, een businesscoach en een prominente kunstenaar. 

Het zit hem niet langer meer lekker, vertelt hij later aan de telefoon. "Het is een kapot systeem waarbij er teveel slachtoffers vallen. 95 procent van de startups redt het niet, terwijl we een hele generatie volgens dit model opleiden. De concurrentie is zwaar: er vechten veel bedrijven om een kleine hoeveelheid funding. Alleen de sterkste overleven en de winner takes it al. Zo gaat er veel innovatie verloren."

'Founders zijn alleen maar bezig met geld ophalen'

Van der Klein weet waar hij het over heeft: inmiddels heeft hij vier startups op zijn cv staan. Het leven van een founder gaat niet over rozen, vertelt hij. "Je moet heel veel opofferen om succesvol te zijn: het kost veel tijd, het is heel eng, frustrerend en je hebt te maken met veel onzekerheid. Het is een zwaar spel."

Timan Rebel, mede-oprichter van investeringsfonds Next.Amsterdam bevestigt zijn verhaal. "Eén van de dingen die we raar vinden, is dat er in Amsterdam startupfounders rondlopen die 80 tot 90 procent van hun tijd alleen maar funding aan het ophalen zijn. Dat is een fulltime baan en ze hebben dus geen tijd om te ondernemen." 

Niet iedereen is het daarmee eens. Arjen Schat, oprichter van startup Paydro, haalt zijn schouders erover op. "Funding is een proces, daar moet je jezelf op instellen. Je laat het daarom ook aan een paar partners over, zodat de rest een goed product kan creëren. Je moet wel laten zien dat je bedrijf is verbetert als je daarna nieuwe funding op wil halen."

'Er was teveel geld beschikbaar'

Veel startups maken in de eerste jaren geen winst, omdat hun bedrijfsmodel gebaseerd is op grote aantallen gebruikers. Dat was bijvoorbeeld lang het geval bij Twitter of Instagram. Pas bij miljoenen bezoekers lopen de advertentie-inkomsten binnen. Startups zijn in het huidige 'traditionele' systeem soms jarenlang afhankelijk van investeringen als hun enige inkomstenbron. 

"Soms is het makkelijker om geld te verdienen aan je vertrek als het bedrijf bijvoorbeeld overgenomen wordt, dan een businessmodel te creëren. Is dat erg? Jij creëert iets en mensen vinden dat leuk. Blijkbaar zit er iets in dat belangrijk genoeg is om te doen", vindt Schat. Hij doelt daarmee vooral op bedrijven die echt nieuwe grond ontginnen, niet op bedrijven die een bestaand succesvol startupmodel kopiëren en daar iets aan veranderen. 

Het probleem is ontstaan doordat er afgelopen jaar veel kapitaal beschikbaar was, zegt Rebel. De rente staat zo laag, dat het rendabeler is om het ergens in te investeren. "Er stapten steeds meer investeerders in en die willen dat de waarde van het bedrijf vergroot wordt. Dat gebeurt als de volgende investering hoger is dan de vorige."


Raimo van der Klein.

Andere denkwijze

Rebel besloot daarom om het anders te doen: hij investeert in kleine starters die een duidelijk doel hebben: een probleem oplossen. Het is niet de bedoeling om het bedrijf zo hard mogelijk in waarde te laten groeien, maar om hen binnen aanzienlijke tijd de eigen broek op te laten houden.

Eigenlijk verschilt dit model niet zoveel met dat van banken, maar het grote verschil zit hem in het feit dat de bedrijven die bij Next.Amsterdam aankloppen hun verdienmodel nog moeten uitvinden en dus niet zo snel een lening krijgen. Daarnaast krijgen ze tijdens het proces veel begeleiding vanuit de investeerder.

'Geen groei meer, maar vertraging'

Van der Klein's huidige bedrijf, Teamily, dat teams helpt om projecten effectief en succesvol af te ronden, zet niet langer meer in op groei, maar juist op vertraging. "We willen genieten van de reis en het bedrijf niet alleen maar laten groeien en vervolgens verkopen."

Aan andere ondernemers heeft hij daarom een dringend advies: "Volg niet de startup route."

"Als je verandering wil realiseren, dan doe je dat met elkaar. Zie je bedrijf niet als iets waar je eigenaar van bent, maar iets waar je van kan leren en geld mee kan verdienen. Zoek andere manieren om innovatie plaats te laten vinden."

Bron • RTL Z / Saskia van Huijgevoort

Gerelateerde artikelen