Politiek

Van der Steur stuurt ambtenaren op zwermsessies en schaduwstages

Michaël Niewold • 29 december 2016 13:51 @michaelniewold

Van der Steur stuurt ambtenaren op zwermsessies en schaduwstages
Minister Ard van der Steur. Beeld © ANP

Het ministerie van Veiligheid en Justitie geeft gehoor aan de eis van het parlement om iets te doen aan de besloten cultuur op het departement. Het besteedt tonnen aan een intern veranderprogramma met zwermsessies, schaduwstages en veranderestafettes.

De verandering is afgedwongen door het parlement om de cultuur van geslotenheid op het ministerie te doorbreken, vertelt Stephan Koole, chef van de Haagse RTL Nieuwsredactie. "De opdracht leek soms vooral te zijn om de minister uit de wind te houden en daarom slecht nieuws niet te brengen. Dat leidde bijvoorbeeld tot de bonnetjesaffaire, waardoor Opstelten en Teeven moesten aftreden."

Het programma, 'VenJ Verandert', wordt uitgevoerd door ambtenaren van het ministerie zelf, legt een woordvoerster uit. Het is daardoor ook geen extra kostenpost op de begroting van het ministerie. Doel is om een 'betrouwbare organisatie' te worden, schrijft het AD op basis van interne stukken. Vanwege meerdere incidenten wordt V& J in Haagse kringen ook wel spottend het ministerie van 'Doofpotten & Jokkebrokken' genoemd.

Ruim 8 ton voor vrijgemaakt

Het hele programma staat dit jaar voor 840.000 euro op de begroting en daarvan was op 1 november bijna 6 ton uitgegeven. Behalve de salarissen van de betrokken ambtenaren ging daarvan ook bijna 20.000 euro naar KPMG, dat het ministerie adviseerde over een speciale monitor waarmee in de gaten wordt gehouden of het veranderprogramma werkt, bevestigt een woordvoerder van het ministerie.

Het inhuren van een extern kantoor is een bekende ambtelijke reflex, vertelt Koole. "Er moet iets veranderen? Dan huren we een bureau in." Volgens bronnen die het AD sprak is niet iedereen enthousiast over de activiteiten. Een napraatsessie met pubquiz van een summerschool werd bijvoorbeeld afgelast omdat er te weinig belangstelling voor was.

'Vluchten snel in buzzwoorden'

Verandercoach Wouter de Zwart, als trainer werkzaam voor adviesbureau Schouten en Nelissen, fronst zijn wenkbrauwen bij het horen van de termen zwermsessies, summerschools, schaduwstages en veranderestafettes. "We vluchten zo snel in buzzwoorden, ik houd meer van normaal Nederlands", zegt hij.

Volgens hem is het veel belangrijker dat iedereen snapt waarom verandering nodig is en iedereen vanaf het begin bij het proces te betrekken. "Laat ze een filmpje zien van een boze burger zodat ze geconfronteerd worden met de gevolgen van hun beleid", geeft hij als voorbeeld. "Wat niet werkt: op woensdag de hele bemanning de kantine injagen en ze dan vertellen hoe ze op maandag gaan werken. Dan krijg je de reflex: dat zullen we nog wel eens zien."

'Het helpt om een spiegel voor te houden'

"Het lijkt dat het programma erop gericht is om energie op te wekken bij de ambtenaren om te veranderen, merkt Hanna Boersema-Vermeer, adviseur verandermanagement bij Twynstra Gudde, op. Ook wordt een beroep gedaan op de saamhorigheid, bijvoorbeeld door het organiseren van een pubquiz. “Er wordt geprobeerd de hele groep in beweging te brengen, bijvoorbeeld met de zwermsessie", legt ze uit. "Vergelijk het met een zwerm vogels die ook hun eigen dynamiek heeft: als je ergens een klein tikje of duwtje geeft, komt de hele groep in beweging."

Dat het ministerie vooral eigen mensen inzet voor het programma heeft voor- en nadelen, denkt Boersema Vermeer. "Eigen mensen kennen het systeem natuurlijk als geen ander, zij weten precies wat wel en niet werkt." Maar, voegt zij toe: "Als je ander gedrag wilt, helpt het als je een spiegel wordt voorgehouden. Want als mensen al heel lang in zo’n systeem zitten is het moeilijk om dat vanuit henzelf te veranderen."

Bron • RTL Z

 

Gerelateerde artikelen