Politiek

Strijd om geld na verkiezingen barst los: belangenclubs halen alles uit de kast

17 februari 2017 12:17

Strijd om geld na verkiezingen barst los: belangenclubs halen alles uit de kast
Hugo Borst lobbyde voor meer geld voor ouderenzorg. Met succes. Beeld © ANP

Personeelstekort bij de politie, te hoge werkdruk in de zorg, te weinig geld voor ontwikkelingsorganisaties: is het echt zo erg? Welnee, het gaat om het moment, zegt hoogleraar public affairs Arco Timmermans. "Er wordt nú aandacht gevraagd omdat na de Kamerverkiezingen van 15 maart het geld wordt verdeeld."

Met de verkiezingen in het vooruitzicht willen maatschappelijke organisaties zo veel mogelijk aandacht voor hun belangen. Vandaar dat ze interviews geven, persberichten verspreiden en bijeenkomsten organiseren.

"Ze proberen aandacht te krijgen voor de specifieke problemen van hun achterban", zegt Timmermans. "Daardoor blijft de boodschap hopelijk bij politieke partijen en de onderhandelaars hangen, zodat straks geld hun kant op valt. Ze proberen een gevoel te creëren dat niemand daar omheen kan."

Regeltje in regeerakkoord

Maar het gaat niet alleen om geld, zegt Timmermans. "Er is ook een symbolische kant. Een manier om de achterban te laten merken dat de organisaties zich voor hen inspannen. Dat zij aandacht weten te genereren. Dat ze kunnen aantonen dat er naar ze is geluisterd. Bijvoorbeeld door een zinnetje in een partijprogramma, of beter nog: straks in het regeerakkoord."

Als dit de eerste keer is dat ze aandacht vragen voor een specifiek probleem, dan is het geen goede strategie, onderstreept Timmermans. "Als ze het goed doen, zijn ze daar al veel langer mee bezig. Die boodschap moet de hele tijd worden herhaald. De kracht zit in de herhaling."

Geen bezuiniging, extra geld

De lobbyisten willen door media-aandacht een gevoel creëren dat er nu iets aan moet worden gedaan. "Er wordt over gesproken." Volgens Timmermans wordt dit jaar met een ander doel voor ogen gelobbyd. "Vier jaar geleden werd er vooral bezuinigd. Het was zaak om te zorgen dat je niet in de hoek zat waar de klappen vielen. Omdat het nu economische beter gaat, is er juist extra geld te verdelen."

Een voorbeeld van een succesvolle lobby de afgelopen jaren is het verzet tegen de bouw van vakantiewoningen in de kuststreek. Het kabinet maakte dat voornemen bekend en actiegroepen reageerden direct. "Belangengroeperingen die daar tegen waren, begonnen direct campagne te voeren door te wijzen op België en de daar volgebouwde kust. Dat schrikbeeld werkte. Binnen no-time maakte de minister bekend dat er niet extra zou worden gebouwd aan de kust."

Hugo Borst en verpleeghuizen

Een ander voorbeeld van een zeer effectieve lobby was het manifest van AD-columnist Hugo Borst voor betere zorg van kwetsbare ouderen in verpleeghuizen. De moeder van Borst zit in een verpleeghuis. Na massale bijval voor dat pleidooi kregen de verpleeghuizen 100 miljoen euro extra.

Dat manifest van Borst was niet zo’n gelukstreffer als wel wordt gedacht, onthult Timmermans. "Borst heeft daarvoor assistentie gekregen van een lobbykantoor." Borst kreeg samen met mede-initiatiefneemster Carin Gaemers voor de actie de Machiavelliprijs. De prijs was voor de snelheid waarmee het probleem op de politieke agenda werd gezet.

Het inzetten van bekende Nederlanders is een truc waar veel, vooral goede doelen zoals dierenrechtenorganisaties, gebruik van maken. "Je bereikt door de professionele lobbyisten de ambtenaren en de Kamerleden. En door de bekende Nederlanders bereik je het grote publiek."

Aanhaken bij het nieuws

Het is niet alleen zelf een moment creëren – veel lobbyisten haken aan bij een nieuwsmoment.

"Ze zoeken een haakje, zoals bij het onderzoek laatst waaruit bleek dat leraren op basisscholen en middelbare scholen bepaalde onderwerpen zoals de Holocaust en homoseksualiteit vermijden in de klas. Je zag dat belanghebbenden heel hard aan de bel gingen trekken om te vertellen hoe belangrijk voorlichting op scholen is over de Jodenvervolging."

Recente voorbeelden van lobby in het openbaar:

  • Het openbaar bestuur en opsporingsapparaat waarschuwen begin februari voor een onoverbrugbare afstand ten opzichte van de criminaliteit als er niet ten minste een miljard euro extra wordt uitgegeven. Daardoor moeten 4.500 extra politiemensen worden aangenomen.
  • Huisartsen in achterstandswijken waarschuwen dat patiënten zorg gaan mijden omdat bepaalde zaken zoals fysiotherapie en psychologische hulp buiten het basispakket vallen.
  • Gemeentelijke centra voor kunst en cultuur zijn zwaar getroffen door de bezuinigingen op cultuur. Daarvoor waarschuwt het Landelijk Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst en het Fonds voor Cultuurparticipatie eind januari.
  • Schiphol waarschuwt dat de veiligheid van de luchthaven in het geding komt als er niet snel 500 extra marechaussee bij komen op de luchthaven.
  • Politievakbond ANPV slaat alarm over hulpverleners die tijdens hun werk steeds vaker worden belaagd door asociaal publiek. Allerlei goedbedoelde plannen uit Den Haag blijken het tij niet te keren, melden ze in februari.
  • De marine is een zinkend schip. Als er geen extra geld naartoe gaat, waarschuwt luitenant-generaal Verkerk van de Koninklijke Marine, kunnen ze door verouderd en versleten materiaal niet meer hun werk doen.

Bron • RTL Nieuws