Politiek

Ruim vier jaar Rutte II: staan we er beter voor?

27 december 2016 19:30

Ruim vier jaar Rutte II: staan we er beter voor?
Toenmalig PvdA-leider Samsom en VVD-leider Mark Rutte presenteren het regeerakkoord in 2012. Beeld © ANP

Het einde van het kabinet-Rutte II is in zicht. 'Bruggen slaan' was in 2012 het motto. Is dat gelukt? En op welke resultaten mag het kabinet trots zijn? Politiek commentator Frits Wester en econoom Mathijs Bouman nemen het kabinet onder de loep.

Op 15 maart kan Nederland weer naar de stembus. Het lijkt erop dat het kabinet dan nog zal bestaan. Dat is op zichzelf al een prestatie. Het kabinet-Kok I (1994-1998) was het laatste kabinet dat de volledige regeerperiode heeft overleefd. 

'Ze hielden elkaar vast'

Het tweede kabinet-Rutte ging op 5 november 2012 aan de slag. Het verbond tussen VVD en PvdA leek op dat moment kwetsbaar, zegt politiek commentator Frits Wester. "Heel veel mensen dachten aan het begin van deze periode dat het niet zou gaan lukken: dat gaat een keertje vallen, dat gaat breken. Maar het is toch gelukt."

Er waren zeker wel meningsverschillen tussen PvdA en VVD. Denk bijvoorbeeld aan de bed-bad-broodcrisis. Wester: "Natuurlijk heeft het gebotst binnenkamers, maar ze hebben elkaar ondanks alle meningsverschillen vastgehouden."


Toenmalig PvdA-leider Diederik Samsom vorig jaar tijdens een overleg over de opvang van illegalen​. (Foto: ANP)

Wat is er gelukt? 

Dit kabinet heeft durven te hervormen, zegt Bouman. De econoom noemt twee voorbeelden. Hij vindt de verhoging van de AOW-leeftijd belangrijk. "Die hebben ze ook gekoppeld aan de levensverwachting. Dat betekent dat als we ouder worden de AOW-leeftijd automatisch omhoog gaat."

Ook vindt Bouman het heel knap dat het kabinet de hypotheekrenteaftrek heeft hervormd. "Die hebben ze verminderd, waardoor minder subsidie wordt gegeven op geleend geld."

(De tekst loopt door na het kader.) 

De belangrijkste cijfers over de economie: 

Werkloosheid

Aan het begin van de kabinetsperiode steeg de werkloosheid, om daarna langzaam te dalen.

  • 2012: 516.000 
  • 2013: 647.000
  • 2014: 660.000
  • 2015: 614.000
  • 2016: 540.000

Economische groei

De economische groei vertoont hetzelfde patroon: in het begin zat het tegen, nu gaan ze omhoog.

  • 2012: -1,1 procent
  • 2013: -0,2 procent 
  • 2014: 1,4 procent
  • 2015: 2,0 procent 
  • 2016: 2,1 procent

De schatkist

De overheid gaf eerst veel meer uit dan er binnenkwam. Nu is dat tekort bijna weggewerkt. 

  • 2012: -3,9 procent
  • 2013: -2,4 procent
  • 2014: -2,3 procent
  • 2015: -2,0 procent
  • 2016: -0,5 procent

Bron: Centraal Planbureau

Wat ging mis? 

Dat de economie er nu stukken beter voorstaat, ziet Wester ook. Maar hij ziet daarbij ook een probleem. "Je ziet dat bepaalde groepen het idee hebben dat ze achtergebleven zijn. Dat blijkt dan misschien niet helemaal uit de cijfers, maar het gevoel leeft wel. Het kabinet heeft niet goed kunnen overbrengen waarom alle hervormingen nodig waren." 

Ook denkt Wester dat de tegenstellingen de afgelopen jaren alleen maar zijn vergroot en verscherpt. "Bevolkingsgroepen die tegenover elkaar staan, mensen die heel erg ontevreden zijn. Dat zie je bijvoorbeeld bij de discussie over de vluchtelingencrisis."


De burgemeester van Steenbergen werd vorig jaar tijdens een infoavond over vluchtelingen uitgejoeld. (Foto ANP) 

Wat is er blijven liggen? 

Bouman vindt dat het belastingstelsel op de helling had gemoeten. "Ze hebben het niet aangepakt. Dat is echt verouderd in Nederland, met al die verschillende toeslagen. Ze hebben het niet aangedurfd. Dat vind ik echt een grote misser."

Ook had het kabinet het pensioenstelsel wel mogen hervormen, vindt Bouman. "Ze laten die discussie maar voortwoekeren. Er ontstaat ruzie tussen oud en jong. Het kabinet staat erbij, kijkt ernaar en schuift het allemaal door naar het volgende kabinet."

Wester denkt dat er voor het volgende kabinet nog een enorme opdracht ligt. De belangrijkste taak? "Dat volgende kabinet moet toch proberen de samenleving wat meer bij elkaar te brengen. Het kabinet-Rutte is er niet in geslaagd om aan het eigen motto 'bruggen slaan' te voldoen. Er is juist een grote kloof gegraven." 

Meer op rtlnieuws.nl:

Bron • RTL Nieuws